Szkoła Stomatologii – www.szkolastomatologii.pl

17
Pt, Kwi
21 Nowe
A-dec 500

Typografia
  • Najmniejsza Mała Średnia Większa Największa
  • Obecna Helvetica Segoe Georgia Times

ImageKomentarz – Chwila dla Chwiłoca
Niedorzecznik
Piotr Machalica - stomatologiem.
W najnowszym serialu TVP Piotr Machalica wcielił się w rolę stomatologa.
Światło nowej normy
Nowe uregulowania prawne dotyczące oświetlenia gabinetu.
Wyższe napięcie
Od nowego roku w sieci energetycznej jest wyższe napięcie. Czy może ono zaszkodzić unitom?
W skrócie
Opisy najnowszych urządzeń i preparatów leczniczych oraz ciekawostki z branży.
Instrukcja BHP
Drukujemy instrukcję BHP dla autoklawów.
Dla zdrowia i urody
Przegląd rynku past do zębów.
Temat numeru
Nowa ustawa o ratownictwie medycznym
Konikotomia
Sprawna akcja ratunkowa
Pierwsza pomoc

Spis treści

loading...
2026
2025
2024
2023
2022
NGS 2/2026
Czy lekarz ponosi winę za utratę implantów?

Analiza niedawnego wyroku sądowego pokazuje, że granice odpowiedzialności medycznej są ściśle powiązane z postawą samego pacjenta.

Autorki: Karolina Podsiadły-Gęsikowska; Aleksandra Powierża

Ochrona lekarza dentysty przed zakażeniami biologicznymi

Praca lekarza dentysty i personelu pomocniczego należy do zawodów o najwyższym ryzyku ekspozycji na materiał zakaźny.

Autor: Piotr Szymański

Rola diety w profilaktyce próchnicy

Próchnica to nie wyrok, a proces, który można powstrzymać – i to nie tylko dzięki szczotkowaniu zębów. Okazuje się, że klucz do zdrowego uśmiechu leży w codziennych wyborach żywieniowych. Co jeść, by chronić zęby, i jakie nawyki mogą uratować szkliwo przed demineralizacją?

Autorka: Karolina Rybarska

Przegląd doniesień stomatologicznych

Najważniejsze wątki najciekawszych naukowych publikacji medycznych z zakresu stomatologii.

Autor: Hanna Puźyńska

Tomografia przyszłości w stomatologii

Nowoczesna stomatologia coraz częściej bazuje na precyzyjnej diagnostyce obrazowej 3D. Tomografia CBCT, wspierana przez sztuczną inteligencję i rozwijające się technologie, wyznacza nowe standardy w planowaniu leczenia i bezpieczeństwie pacjenta.

Autor: Piotr Szymański

Biomechanika i technologia w prewencji urazów jamy ustnej

Analiza efektywności indywidualnych ochraniaczy sportowych

Autorzy: Marek Pużyński, Michał Pużyński

Alignery pod lupą cz.5

Istotne doniesienia o leczeniu nakładkami ortodontycznymi z perspektywy dr n. med. Agnieszki Czechumskiej

Autor: Agnieszka Czechumska

Dlaczego pełny grafik nie przekłada się na pełny portfel?

Większość gabinetów stomatologicznych funkcjonuje jak maszyna do zmęczenia, a nie jak maszyna do zysku. Jak więc zmienić ten stan rzeczy? Odpowiedź leży w zrozumieniu kluczowych zasad zarządzania, które pozwolą przekształcić praktykę w efektywnie działającą, zyskowną jednostkę.

Autor: Kamil Kuczewski

Koszt utrzymania gabinetu stomatologicznego w 2026 roku. Co zmienią podwyżki i od czego zacząć analizę finansów?

Prowadzenie gabinetu stomatologicznego to dzisiaj nie tylko leczenie pacjentów, ale przede wszystkim świadome zarządzanie finansami, kosztami i zespołem.

Autorka: Aleksandra Deżakowska

Dwugabinetowa praktyka zawodowa w budynku mieszkalno-usługowym

Inwestorzy skontaktowali się z naszym biurem przed rozpoczęciem prac wykończeniowych w budynku mieszkalno-usługowym, którego byli właścicielami. Jeden z lokali usługowych powstał z myślą o prowadzeniu w nim w przyszłości działalności dwustanowiskowego gabinetu stomatologicznego.

Autor: Marta Maliszewska

DENTAL TALK. UNIT 13

Tooth Extraction under Local Anaesthesia  |  Ekstrakcja zęba w znieczuleniu miejscowym

Autorka: Agnieszka Szyjkowska-Dudo

DS N°4 ÉTOILE HYBRID

Nowy DS N°4 ETOILE w wersji hybrydowej o mocy 145 KM, to samochód, który od pierwszego kontaktu zachwyca elegancją i nowoczesnym podejściem do motoryzacji. Po kilku dniach jazdy mogę śmiało stwierdzić, że francuski producent postawił na luksusowe materiały, przemyślaną ergonomię i komfort, który docenią zarówno kierowcy, jak i pasażerowie.

Autor: Piotr Szymański

 

 

NGS 1/2026
Odpowiedzialność lekarza dentysty za błędy i ich konsekwencje prawne

Czy lekarz dentysta ponosi odpowiedzialność nie tylko za błędy techniczne, ale także za sposób komunikacji z pacjentem po wystąpieniu niepowodzenia terapeutycznego? Sprawa pacjentki A.M., której usunięto niewłaściwy ząb, pokazuje, jak istotne jest właściwe postępowanie lekarza w sytuacjach kryzysowych – zarówno dla zdrowia pacjenta, jak i dla jego dóbr osobistych.

Autorki: Karolina Podsiadły-Gęsikowska; Aleksandra Powierża

CBCT w praktyce stomatologicznej cz. 2

Coraz więcej gabinetów i klinik docenia potencjał tomografii stożkowej CBCT w precyzyjnym diagnozowaniu, planowaniu leczenia i komunikacji z pacjentem. Jednak zakup CBCT to nie tylko wybór urządzenia, ale także inwestycja w rozwój praktyki, organizację pracy i kompetencje zespołu.

Autor: Piotr Banaś

Jak asystent AI w oprogramowaniu może zmienić pracę gabinetu?

Sztuczna inteligencja przestaje być futurystyczną wizją, a staje się codziennym narzędziem pracy w nowoczesnej stomatologii. Analiza zdjęć pantomograficznych, dotychczas oparta wyłącznie na ludzkim oku, zyskuje potężne wsparcie.

Autorzy: Marek Pużyński, Michał Pużyński

Stomatologiczne leczenie zachowawcze u kobiet ciężarnych

Ciąża to czas dynamicznych zmian fizjologicznych, które obejmują także jamę ustną. Zmiany hormonalne sprzyjają zapaleniom dziąseł, zwiększają ryzyko próchnicy i modyfikują odpowiedź immunologiczną na bakterie płytki nazębnej. Mimo to wiele kobiet – i niestety również części personelu medycznego – nadal uważa, że leczenie stomatologiczne w ciąży jest ryzykowne. Nic bardziej mylnego.

Autorzy: Michał Paulo, Joanna Wysokińska-Miszczuk

Przegląd doniesień stomatologicznych

Najważniejsze wątki najciekawszych naukowych publikacji medycznych z zakresu stomatologii. Przeglądu dokonała Hanna Pużyńska

Autor: Hanna Puźyńska

Alignery pod lupą cz. 4

Istotne doniesienia o leczeniu nakładkami ortodontycznymi z perspektywy dr n. med. Agnieszki Czechumskiej

Autor: Agnieszka Czechumska

Pacjent otyły w gabinecie stomatologicznym – wyzwanie współczesnej praktyki klinicznej

Otyłość pociąga za sobą poważne konsekwencje zdrowotne, które nie ograniczają się jedynie do układu sercowo-naczyniowego czy zaburzeń metabolicznych, lecz coraz wyraźniej obejmują również zdrowie jamy ustnej.

Autorka: Karolina Rybarska

Ile zarabia stomatolog z własnym gabinetem?

Zawód dentysty od lat postrzegany jest jako jeden z najbardziej dochodowych zawodów medycznych w Polsce. Nic dziwnego, że pytania takie jak: ile zarabia stomatolog, zarobki dentystów, ile zarabia lekarz dentysta czy ile zarabia stomatolog z własnym gabinetem regularnie pojawiają się w wyszukiwarkach.

Autorka: Aleksandra Deżakowska

Ambulatorium stomatologiczne o powierzchni 300 m²

Inwestorka zaplanowała prowadzenie działalności ambulatorium stomatologicznego w lokalu usługowym o powierzchni 300 m². Skontaktowała się z nami w trakcie trwania budowy obiektu, w którym mieścił się lokal. Dzięki temu możliwe było dostosowanie budynku do potrzeb planowanej działalności medycznej.

Autor: Marta Maliszewska

DENTAL TALK. UNIT 12

Adaptation Visit. Wizyta adaptacyjna

Autorka: Agnieszka Szyjkowska-Dudo

Renault Austral Full Hybrid

Austral łączy w sobie napęd hybrydowy, zaawansowane technologie i wyższą jakość  wykonania. Po kilku dniach testów można śmiało stwierdzić, że francuski producent postawił na komfort, oszczędność i innowacyjność.

Autor: Piotr Szymański



NGS 7/2025
Alignery pod lupą cz. 3

Aktualności o leczeniu nakładkami ortodontycznymi z perspektywy dr n. med. Agnieszki Czechumskiej

Autor: Agnieszka Czechumska

Misja: zęby bez próchnicy

Czy wiesz, że ponad 500 milionów dzieci na całym świecie ma nieleczoną próchnicę w zębach mlecznych? To sprawia, że jest to najczęstsza choroba występująca w dzieciństwie, której można zapobiegać.

Uszkodzenie języka podczas zabiegu stomatologicznego

Uszkodzenie języka podczas zabiegu stomatologicznego to rzadkie, ale możliwe powikłanie, które może prowadzić do poważnych konsekwencji zarówno dla pacjenta, jak i lekarza.

Autorki: Karolina Podsiadły-Gęsikowska; Aleksandra Powierża

Leczenie i zapobieganie bólu w schorzeniach stomatologicznych

Ból jest nieodłącznym elementem większości schorzeń i procedur stomatologicznych, stanowiąc główny powód wizyt pacjentów w gabinecie. Skuteczne jego zwalczanie oraz prewencja są kluczowe dla komfortu pacjenta, Przebiegu procesu gojenia oraz utrzymania współpracy na linii pacjent–lekarz.

Autorzy: Michał Paulo, Joanna Wysokińska-Miszczuk, Piotr Szymański

Przegląd doniesień stomatologicznych

W cyklu "Przegląd doniesień stomatologicznych" publikujemy najważniejsze wątki najciekawszych naukowych publikacji medycznych z zakresu stomatologii. Przeglądu dokonała Hanna Pużyńska

Autor: Hanna Puźyńska

Najczęściej zadawane pytania przed zakupem i w pierwszych tygodniach pracy z CBCT

CBCT w praktyce stomatologicznej cz. 1. Tomografia stożkowa CBCT zrewolucjonizowała diagnostykę stomatologiczną, podobnie jak mikroskop zmienił endodoncję. Coraz więcej gabinetów i klinik docenia jej potencjał w precyzyjnym diagnozowaniu, planowaniu leczenia i komunikacji z pacjentem.

Autor: Piotr Banaś

Dlaczego nowoczesna stomatologia nie może się obejść bez dietetyka?

Współpraca między dietetykiem a lekarzami różnych specjalizacji – endokrynologiem, ginekologiem czy gastroenterologiem – jest powszechnie znana i praktykowana. Dieta wspiera pracę tarczycy, jelit czy układu hormonalnego. Tymczasem o jamie ustnej wciąż zapominamy. Pomimo rosnącej świadomości w zakresie interdyscyplinarnego podejścia do zdrowia, współpraca między stomatologiem a dietetykiem nadal należy do rzadkości.

Autorka: Karolina Rybarska

Pomoc sztucznej inteligencji w analizie zdjęć pantomograficznych

Rozwój sztucznej inteligencji (AI) jeszcze niedawno wydawał się domeną rozważań teoretycznych, jednak obecnie coraz wyraźniej wpływa na codzienną rzeczywistość, w tym również na praktykę medyczną.

Autorzy: Marek Pużyński, Hanna Pużyńska

Jak dobra organizacja pracy w gabinecie stomatologicznym zwiększa rentowność i zysk właściciela?

Nawet 30 proc. strat w gabinecie stomatologicznym wynika z chaosu organizacyjnego, a nie z braku pacjentów. Skuteczna organizacja pracy to nie tylko porządek i higiena – to klucz do wyższej rentowności, większej liczby obsłużonych pacjentów i zadowolonego zespołu. Od przygotowania stanowiska przez asystę, po optymalne zarządzanie czasem lekarza – każdy detal ma wpływ na zysk.

Autorka: Aleksandra Deżakowska

DENTAL TALK. UNIT 11

In-office Whitening Wybielanie zębów w gabinecie

 Autorka: Agnieszka Szyjkowska-Dudo

Budynek ambulatorium stomatologicznego

Inwestor przed zakupem działki, na której planował budowę dwukondygnacyjnego ambulatorium stomatologicznego, chciał sprawdzić jej potencjał. Zwrócił się do nas z prośbą o zaprojektowanie układu funkcjonalnego parteru budynku.

Autor: Marta Maliszewska

Ford Mustang Mach-E Rally

Mach-E Rally, to auto które łączy w sobie legendę Mustanga z nowoczesnością elektrycznego SUV-a, budzi wiele emocji. Postanowiłem podzielić się wrażeniami z jazdy: jak sprawdza się w polskich warunkach?

Autor: Piotr Szymański



NGS 5/2025
Analiza rentowności gabinetu stomatologicznego

Rosnące koszty prowadzenia gabinetu, presja na podwyżki płac personelu oraz gwałtowny wzrost cen energii i materiałów sprawiają, że coraz więcej lekarzy dentystów staje przed realnym zagrożeniem utraty rentowności swojej praktyki.

Autor: Kamil Kuczewski

Kompendium wiedzy o pastach do zębów

Współczesna pasta do zębów to skomplikowana formuła łącząca składniki w celu skutecznego czyszczenia, remineralizacji szkliwa i ochrony jamy ustnej. Zawartość pasty ewoluowała przez wieki – od starożytnych proszków po zaawansowane formuły z licznymi składnikami aktywnymi.

Autorzy: Michał Paulo, Piotr Szymański

Czyszczenie i dezynfekcja protez oraz kleje do ich adhezji

Ruchome uzupełnienia protetyczne, nazywane potocznie protezami, są nieodłącznym elementem codziennego życia wielu pacjentów, którzy dzięki nim mogą cieszyć się poprawioną estetyką, funkcją żucia oraz mową.

Autor: Zbigniew Raszewski

Przerwanie leczenia przez lekarza dentystę – granice prawa i odpowiedzialności

W relacji lekarz–pacjent jednym z najdelikatniejszych momentów jest decyzja o przerwaniu leczenia. W przypadku lekarzy dentystów, którzy często prowadzą leczenie cykliczne i rozciągnięte w czasie, sytuacja ta bywa szczególnie skomplikowana.

Autorka: Ewa Mazur-Pawłowska

Ile zarabiają asystentki i higienistki stomatologiczne w 2025 roku? Najnowsze dane i obowiązkowe podwyżki

Właściciele gabinetów stomatologicznych od kilku lat z niepokojem obserwują coroczny wzrost kosztów zatrudnienia personelu pomocniczego. Obowiązkowe podwyżki wynagrodzeń dla asystentek i higienistek stomatologicznych od lipca 2025 roku oznaczają rekordowo rosnące zarobki pracowników medycznych, zatrudnionych na umowę o pracę w ramach podmiotu leczniczego, co znacząco wpłynie na budżety praktyk prywatnych.

Autorka: Aleksandra Deżakowska

Interdyscyplinarna wymiana wiedzy stomatologicznej na Wyspie Sobieszewskiej

W dniach 29 maja – 1 czerwca 2025 roku w Hotelu Orle na Wyspie Sobieszewskiej odbyła się 18. edycja prestiżowej Konferencji Naukowo-Szkoleniowej WIL, organizowanej przez Komisję Stomatologiczną Wojskowej Izby Lekarskiej (DENTWIL 2025).

Autor: Piotr Szymański

Człowieczeństwo w epoce sztucznej inteligencji – dlaczego przyszłość stomatologii należy do kompetencji miękkich?

Świat stomatologii wchodzi w dekadę przełomowych zmian. Lata 2025–2030 zapiszą się w historii jako czas, gdy sztuczna inteligencja, cyfrowa diagnostyka i automatyzacja procedur z kategorii innowacji staną się nieodłącznym standardem.

Autorka: Katarzyna Fernik

DENTAL TALK. UNIT 9

X-ray Diagnostics in Non-Localized Pain. Diagnostyka RTG w przypadku bólu o nieokreślonej lokalizacji

Autorka: Agnieszka Szyjkowska-Dudo

Alignery pod lupą cz. 1

Aktualności o leczeniu nakładkami ortodontycznymi z perspektywy dr n. med. Agnieszki Czechumskiej.

Autor: Agnieszka Czechumska

Ambulatorium stomatologiczne w dwóch etapach realizacji

 Inwestorzy poszukiwali miejsca, w którym mogliby prowadzić działalność ambulatorium stomatologicznego, obejmującego minimum 4 gabinety stomatologiczne i pracownię rentgenowską. Zwrócili się do nas z prośbą o zaopiniowanie różnych nieruchomości pod kątem możliwości dostosowania ich do obowiązujących przepisów, tak aby w przyszłości mogli prowadzić działalność zgodnie z prawem.

Autor: Marta Maliszewska

Renault Rafale E-Tech 4x4

Renault od kilku lat udowadnia, że potrafi zaskakiwać odważnym designem i nowoczesną technologią. Najnowszym tego przykładem jest Rafale – flagowy SUV coupe, który w wersji E-Tech 4x4 oferuje aż 300 KM mocy. Miałem okazję spędzić kilka dni za kierownicą tego samochodu, jeżdżąc zarówno po zatłoczonych polskich miastach, jak i po trasach szybkiego ruchu. Wrażenia? To auto, które wywołuje emocje na wielu poziomach. 

Autor: Piotr Szymański

NGS 6/2025
Alignery pod lupą cz. 2

Aktualności o leczeniu nakładkami ortodontycznymi z perspektywy dr n. med. Agnieszki Czechumskiej. Tematy artykułu: co to jest Sectional Clear Aligner (SCA), jakim narzędziem najlepiej wykonać precyzyjny stripping zębów (IPR), jak zwiększyć liczbę pacjentów przestrzegających zaleceń lekarskich podczas terapii nakładkami, czy akceptować pierwszy Cyfrowy Plan Leczenia, otrzymany od firmy nakładkowej?

Autor: Agnieszka Czechumska

Leczenie endodontyczne zakończone ekstrakcją – refleksje prawne

Przypadek małoletniego pacjenta, którego leczenie endodontyczne W 2009 roku zakończyło się usunięciem zęba, pokazuje, jak istotne znaczenie ma prawidłowe informowanie pacjenta i jego opiekuna o ryzykach, możliwych metodach terapii oraz konsekwencjach zaniechania Leczenia. Sprawa ta może stanowić ważną lekcję zarówno dla środowiska medycznego, jak i prawniczego.

Autorki: Karolina Podsiadły-Gęsikowska; Aleksandra Powierża

Higienizacja jamy ustnej

Higiena jamy ustnej obejmuje codzienne zabiegi pielęgnacyjne mające na celu usuwanie płytki bakteryjnej (biofilmu) i resztek pokarmowych z powierzchni zębów i dziąseł. Zaniedbanie higieny jamy ustnej prowadzi Do narastania biofilmu, co w konsekwencji sprzyja rozwojowi próchnicy oraz zapaleniu dziąseł i przyzębia. Globalne dane gbd 2017 wskazują, że choroby jamy ustnej dotykają Około 3,5 miliarda osób na świecie, co czyni je poważnym problemem zdrowia Publicznego.

Autorzy: Michał Paulo, Piotr Szymański

Jak zwiększyć rentowność gabinetu stomatologicznego?

Zarządzanie gabinetem stomatologicznym i jego finansami to klucz do sukcesu w prowadzeniu praktyki dentystycznej. Zwłaszcza w obecnych czasach, kiedy nieustannie rosną comiesięczne obciążenia praktyk, koszty samego procesu leczenia, a także wymagania pacjentów, niezbędne staje się zastosowanie efektywnych działań, które przyczynią się do zwiększenia opłacalności gabinetu stomatologicznego.

Autorka: Aleksandra Deżakowska

Materiały pochodzenia naturalnego stosowane w stomatologii

Biomateriały odgrywają kluczową rolę w rekonstrukcji i naprawie Tkanek ludzkiego ciała, a ich rozwój znacząco wpłynął na medycynę i stomatologię. Coraz większe znaczenie zyskują inteligentne biomateriały, które Potrafią reagować na bodźce biologiczne i wspierać procesy regeneracyjne. W artykule Omówiono najnowsze osiągnięcia w dziedzinie polimerów naturalnych i ich zastosowań W medycynie stomatologicznej.

Autor: Zbigniew Raszewski

Zasady komunikacji o wydarzeniach medycznych

Jesienią i wiosną odbywa się najwięcej konferencji, sympozjów i szkoleń medycznych. Od 2023 r. Organizatorzy i wystawcy muszą dodatkowo uwzględniać przepisy ustawy o wyrobach medycznych — szczególnie w kontekście publikacji zdjęć i relacji w mediach. Ten artykuł wyjaśnia, gdzie leżą granice informowania, a gdzie zaczyna się reklama niedozwolona.

Autor: Andrzej Gross

DENTAL TALK UNIT 10

At the Reception. W recepcji

Autorka: Agnieszka Szyjkowska-Dudo

Dwugabinetowa praktyka stomatologiczna o powierzchni 54 m²

Inwestorzy po znalezieniu odpowiadającego im lokalu usługowego zwrócili się do nas z prośbą o zaaranżowanie go na potrzeby planowanej placówki medycznej. Do dyspozycji mieliśmy powierzchnię 54 m². Głównym założeniem inwestorów było wydzielenie w lokalu dwóch niezależnych gabinetów stomatologicznych.

Autor: Marta Maliszewska

Ford Kuga PHEV

 Idealny SUV hybrydowy powinien łączyć oszczędność, komfort i użyteczność. Ford Kuga w wersji PHEV (plug-in hybrid) staje się jednym z tych modeli, które aspirują do tego typu ambicji. Podczas kilkudniowych jazd próbnych udało się sprawdzić, czy rzeczywiście potrafi łączyć codzienną zwinność z technologią przyszłości.

Autor: Piotr Szymański

 

NGS 4/2025
Analiza błędów implantologicznych na podstawie wyroku sądowego

Leczenie implantologiczne i protetyczne wymaga nie tylko wiedzy i umiejętności technicznych, ale przede wszystkim pełnej zgodności z zasadami sztuki lekarskiej, prowadzenia dokumentacji oraz właściwej komunikacji z pacjentem. Przypadek lek. dent. K.K., który został zobowiązany do zapłaty ponad 320 tysięcy złotych zadośćuczynienia za błędy w leczeniu implantologicznym.

Autorki: Karolina Podsiadły-Gęsikowska; Aleksandra Powierża

Nowe obowiązki asystentek i higienistek stomatologicznych

Od 14 czerwca 2025 roku w życie weszło nowe rozporządzenie Ministra Zdrowia, które znacząco rozszerza i precyzuje zakres obowiązków asystentek stomatologicznych. Zmiany te mają na celu podniesienie standardów pracy zespołów stomatologicznych, zwiększenie bezpieczeństwa pacjentów oraz profesjonalizację zawodu asystentki i higienistki stomatologicznej. Przedstawiamy szczegółowy przegląd najważniejszych zmian oraz praktyczne konsekwencje dla codziennej pracy w gabinetach dentystycznych.

Autor: Piotr Szymański
Jak legalnie informować o wyrobach medycznych i lekach?

Czy wiesz, jakie przepisy faktycznie obowiązują w reklamie i komunikacji dotyczącej wyrobów medycznych oraz produktów leczniczych? Nowe regulacje i ich interpretacje wciąż budzą wątpliwości – zwłaszcza wśród lekarzy dentystów, którzy chcą zgodnie z prawem i skutecznie informować o swojej ofercie oraz innowacyjnych rozwiązaniach. W niniejszym artykule przedstawiamy praktyczne wskazówki, jak bezpiecznie prowadzić działania informacyjne i edukacyjne, unikając ryzyka zarzutu nielegalnej reklamy.

Autor: Andrzej Gross

Praktyczny druk 3D w gabinecie stomatologicznym – przepis na wydruk

Technologie addytywne, zwane powszechnie drukiem 3D, stały się dziś nieodłączną częścią nowoczesnej stomatologii. Dzięki uproszczeniu procesów projektowania, wytwarzania oraz obsługi drukarek żywicznych, druk 3D zyskuje popularność nie tylko w laboratoriach protetycznych, ale również bezpośrednio w gabinetach stomatologicznych. Pozwala to na szybkie i stosunkowo proste wytwarzanie szerokiej gamy prac protetycznych i aplikacji dentystycznych bezpośrednio w gabinecie stomatologicznym.

Autor: Cyprian Seliga

Piaskowanie zębów: aktualny stan wiedzy, skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo

Piaskowanie zębów (ang. Air polishing) jest metodą usuwania biofilmu, osadów i przebarwień z powierzchni zębów i implantów za pomocą strumienia powietrza, wody i proszku ściernego. W ostatnich latach wprowadzono proszki niskoabrazyjne, takie jak glicyna i erytrytol, które zwiększają bezpieczeństwo i komfort zabiegu. Celem niniejszego przeglądu jest przedstawienie aktualnych danych dotyczących skuteczności, bezpieczeństwa oraz zastosowań klinicznych piaskowania zębów.

Autor: Piotr Szymański
Bądź... jak Tomy Lee Jones w Ściganym

W pamiętnym filmie Ścigany Tommy Lee Jones wciela się w agenta federalnego – postać, która widzi więcej niż inni, działa z chirurgiczną precyzją i nie ustaje, dopóki nie osiągnie celu. Tę determinację i skuteczność można dziś odnieść również do pracy lekarza dentysty, który w swojej praktyce wykorzystuje nowoczesne technologie diagnostyczne. Dziś narzędzia, jakimi dysponuje lekarz dentysta, pozwalają mu działać z taką samą determinacją – a nawet większą skutecznością – niż agenci federalni na ekranie.

Autorka: Katarzyna Fernik

DENTAL TALK. UNIT 8. Gum Recession. Recesja dziąseł

Lekcja języka angielskiego dla lekarzy stomatologów. DENTAL TALK. UNIT 8. Gum Recession. Recesja dziąseł

Autorka: Agnieszka Szyjkowska-Dudo

Ambulatorium stomatologiczne na powierzchni 82 m²

Inwestorka, z którą kilka lat temu współpracowaliśmy przy projekcie jej pierwszego gabinetu stomatologicznego, postanowiła otworzyć kolejną placówkę. Znalazła lokal usługowy usytuowany w parterze budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami w parterze, realizowanego jako kolejny etap osiedla, na którym mieścił się pierwszy gabinet inwestorki. Dysponowaliśmy powierzchnią 82 m².

Autor: Marta Maliszewska

Fiat 600 Signature 1.2 100cv MHEV

Włoska motoryzacja od lat uchodzi za synonim stylu, kompaktowości i emocji. Fiat 600 Signature 1.2 100cv MHEV to kontynuacja tej tradycji – nowoczesny crossover z napędem mild hybrid, który łączy lekkość prowadzenia z miejską zwinnością

Autor: Piotr Szymański



NGS 3/2025
Błąd diagnostyczny i brak skierowania do specjalisty: przypadek zakończony usunięciem 11 zębów

Pacjentka przez 14 lat korzystała z usług jednego lekarza dentysty. Mimo narastających objawów choroby przyzębia, nie skierowano jej do periodontologa. Sprawa zakończyła się pozwem i opinią biegłego, wskazującą na rażące uchybienia lekarza.

Autorki: Karolina Podsiadły-Gęsikowska; Aleksandra Powierża

RODO w praktyce. Negatywna opinia a naruszenie ochrony danych i żądania pacjentów

W dobie mediów społecznościowych i powszechnego dzielenia się opiniami w internecie lekarze stomatolodzy coraz częściej muszą mierzyć się z negatywnymi recenzjami swoich usług. Jak odpowiedzieć na nie bez naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych? Jakie działania są zgodne z RODO, a co może narazić lekarza na odpowiedzialność prawną?

Autor: Ewa Mazur-Pawłowska

Zastosowanie AI w nowoczesnej tomografii stomatologicznej

Komputerowa tomografia stomatologiczna zmieniła oblicze nie tylko współczesnej diagnostyki. Ekspansja technologii CBCT bezpośrednio do gabinetów dentystycznych wyniosła stomatologię na niespotykany dotąd poziom obsługi i leczenia pacjentów. Gdy wydawało się, że granice obrazowania komputerowego zostały osiągnięte, na arenie pojawiła się AI – Artificial Intelligence, czyli sztuczna inteligencja.

Autor: Cyprian Seliga

Sztuka Radzenia Sobie z Trudnościami – czyli o tym, dlaczego warto być na I Konferencji VATECH

Współczesna stomatologia przestała być dziedziną „jednoosobową” i liniową. To dziedzina, która – niezależnie od specjalizacji – staje się coraz bardziej złożona, interdyscyplinarna i wymagająca. Coraz częściej stykamy się z przypadkami, które wymykają się schematom, a od lekarza wymagają czegoś więcej niż tylko solidnych podstaw teoretycznych.

Autorka: Katarzyna Fernik

Ile zarabia stomatolog z własnym gabinetem w 2025 roku? Aktualizacja po podwyżkach wynagrodzeń

Własny gabinet stomatologiczny dla wielu lekarzy dentystów to marzenie o niezależności, wyższych stawkach i możliwości zarabiania na własnych zasadach. Jednak prowadzenie gabinetu dentystycznego to także odpowiedzialność – m.in. zatrudnianie personelu, konieczność śledzenia zmian prawnych, w tym obowiązkowych podwyżek.

Autorka: Aleksandra Deżakowska

Odbudowa rdzenia zęba

Współczesna stomatologia oferuje szerokie możliwości odbudowy zębów po leczeniu endodontycznym. Kluczowym elementem długoterminowego sukcesu jest prawidłowa rekonstrukcja zrębu zęba – proces wymagający wiedzy, doświadczenia i odpowiedniego doboru materiałów.

Autor: Zbigniew Raszewski

Bezpieczeństwo pracowników i pacjentów w gabinecie stomatologicznym

Realizując statutowy obowiązek dbania o edukację i bezpieczeństwo pracowników stomatologii, Związek Pracodawców Stomatologii postanowił przyjrzeć się bliżej zasadom dotyczącym dezynfekcji rąk i powierzchni obowiązującym w gabinecie stomatologicznym. Jest to miejsce, w którym ryzyko przenoszenia patogenów jest szczególnie wysokie.

Autor: Waldemar Ferschke

Stomatologia to leczenie zespołowe. Aby wygrać trzeba grać zespołowo

Stomatologia to gra zespołowa. Każdy sukces w gabinecie to efekt współpracy – lekarza, asysty, recepcji i… pacjenta. W tym tekście pokazujemy, jak doceniać i wzmacniać rolę zespołu, a przy okazji – budować relacje, które procentują zdrowiem, lojalnością i dobrą atmosferą.

Autor: Marcin Głuszek

Fissure Sealant Application - Lakowanie zębów

Lekcja języka angielskiego dla lekarzy stomatologów. DENTAL TALK UNIT 7 – Fissure Sealant Application - Lakowanie zębów

Autorka: Agnieszka Szyjkowska-Dudo

Ambulatorium stomatologiczne w budynku jednorodzinnym z usługami w parterze

Inwestorzy w trakcie realizacji budynku jednorodzinnego z lokalem usługowym na parterze zdecydowali, że będzie się w nim mieściło ambulatorium stomatologiczne. Do dyspozycji mieliśmy ok. 90 m².

Autor: Marta Maliszewska

Ford Explorer 2025

Ford Explorer to legenda amerykańskich szos – symbol przestrzeni, wolności i siły. W 2025 roku ikona przeszła gruntowną transformację i wkroczyła na nowe tory – dosłownie i w przenośni
– stając się w pełni elektrycznym SUV-em. Czy nowa, „zelektryfikowana” odsłona kultowego modelu jest w stanie zachować jego charakter, a jednocześnie sprostać oczekiwaniom współczesnego
kierowcy? Sprawdziliśmy to na własnej skórze podczas kilkudniowych testów

Autor: Piotr Szymański
NGS 2/2025

Wydając 150. numer dwumiesięcznika, pomyślałem, że warto wrócić wspomnieniami do samych początków, do 2002 roku, kiedy to zrodziła się idea stworzenia tego magazynu. I nie jest to próba finalnego podsumowania, ponieważ niczego jeszcze nie kończymy, ale próba spojrzenia na te dwadzieścia kilka lat z dzisiejszej perspektywy.

Autor: Piotr Szymański
Komunikacja marketingowa i reklamowa w medycynie

Jak się zmieniła komunikacja marketingowa i reklamowa w medycynie w świetle obowiązujących przepisów Ustawy o wyrobach medycznych? Przypomnijmy, na początku 2023 roku dość mocno ograniczono możliwości reklamowe w medycynie.

Autor: Andrzej Gross

Odpowiedzialność cywilna za rzekomy błąd medyczny w leczeniu protetycznym

W kolejnej analizie przypadku prawniczego spróbujemy odpowiedzieć na p odstawie konkretnego wydarzenia, jaka jest odpowiedzialność cywilna za rzekomy błąd medyczny.

Autorki: Karolina Podsiadły-Gęsikowska; Aleksandra Powierża

IX Mazowieckie Spotkania Stomatologiczne

Dlaczego warto pojawić się na Mazowieckich Spotkaniach Stomatologicznych, zapytaliśmy dr. n. med. Dariusza Paluszka, wiceprezesa Okręgowej Rady Lekarskiej w Warszawie.

Autor: Piotr Szymański

Skaner wewnątrzustny – must have współczesnego gabinetu stomatologicznego

Ekspansja technologii cyfrowych w gabinetach stomatologicznych nieustannie postępuje, redefiniując standardy diagnostyki i leczenia.

Autor: Cyprian Seliga

Implantacja natychmiastowa z jednoczasowym obciążeniem funkcjonalnym w szczęce

Rozwój współczesnej stomatologii jest szczególnie zauważalny w implantologii, jako że ukierunkowana jest ona na przywrócenie utraconych zębów i przez to wydolności narządu żucia. Sprostanie wysokim wymaganiom pacjentów zarówno w aspekcie estetycznym, jak i w możliwie jak najkrótszym czasie leczenia, wymaga wysokiego poziomu przeprowadzenia wszystkich jego etapów, począwszy od planowania, po wykonanie pracy protetycznej.

Autorzy: lek. dent. Sławomir Pastor, lek. dent. Sylwia Hnitecka, tech. dent. Agnieszka Piotrowska

Bezpieczeństwo pracy lekarzy dentystów – jak je poprawić?

Lekarze dentyści i personel medyczny pracujący w gabinetach stomatologicznych narażeni są na wiele zagrożeń epidemiologicznych, które mogą wpływać na ich zdrowie i bezpieczeństwo pracy.

Autor: Piotr Szymański

Formy zatrudnienia lekarza dentysty – indywidualna praktyka lekarska czy podmiot leczniczy?

Jesteś lekarzem dentystą? Oto kilka wskazówek od Związku Pracodawców Stomatologii na temat wyboru odpowiedniej formy zatrudnienia lekarza dentysty, która ma kluczowe znaczenie zarówno dla organizacji pracy, jak i dla kwestii finansowych oraz prawnych.

Autorka: Aleksandra Deżakowska

Przyszłość diagnostyki jest teraz – czy Twój sprzęt za nią nadąża?

Każdego dnia w swojej praktyce podejmujesz decyzje, które mają kluczowy wpływ na zdrowie pacjentów. Precyzja diagnostyczna to podstawa skutecznego leczenia, a jej jakość zależy od narzędzi, jakimi się posługujesz.

Autorka: Katarzyna Fernik

Wybielanie zębów żywych – metody oraz dostępne preparaty. Przegląd piśmiennictwa

Wybielanie zębów jest jedną z najszybszych i najtańszych metod poprawy estetyki uśmiechu. Na rynku dostępna jest szeroka gama produktów, a ich dostępność oraz stosunkowo niska cena zachęcają pacjentów do ich stosowania. Zabieg wybielania zębów, jak każda procedura, może powodować skutki uboczne. W niniejszej pracy, na podstawie przeglądu literatury, przedstawiono metody wybielania, dostępne środki, możliwe powikłania oraz porównanie preparatów wybielających.

Autorki: Jaśmina El-Jichi, Maria El-Jichi, Weronika Buła

CIT estoński – płać podatek raz w roku

Nie chcesz płacić podatku dochodowego co miesiąc? Skorzystaj z nowego modelu podatkowego. System estoński to rozwiązanie stymulujące rozwój i innowacyjność, tak potrzebne branży stomatologicznej. Zatrzymanie pieniędzy w spółce pozwala na jej rozwój i zwiększenie płynności finansowej.

Autorka: Sylwia Kuc

Kogo będziemy poszukiwać w 2025 roku? Pacjenta czy pracownika?

Częste pytania, które pojawiają się w rozmowach lekarzy dentystów, brzmią: jak tam u Ciebie z pacjentami? Jak obłożenie fotela? Czy masz dużo protetyki? Ile wkręciłeś w tym miesiącu implantów?

Autor: Marcin Głuszek

DENTAL TALK. UNIT 6 Tooth sensitivity. Wrażliwość zębów

Lekcja języka angielskiego dla lekarzy stomatologów. DENTAL TALK UNIT 6 – Tooth sensitivity. Wrażliwość zębów

Autorka: Agnieszka Szyjkowska-Dudo

Ford Tourneo Courier

Nowy Ford Tourneo Courier 2024 to propozycja dla tych, którzy szukają przestronnego, funkcjonalnego i ekonomicznego samochodu, który sprawdzi się zarówno w mieście, jak i podczas dłuższych podróży. Producent obiecuje większą przestrzeń, nowoczesne technologie i poprawione właściwości jezdne. Czy rzeczywiście tak jest? Sprawdziliśmy to podczas testu.Tourneo Courier przeszedł zauważalną metamorfozę stylistyczną.

Autor: Piotr Szymański

 

NGS 1/2025
Odpowiedzialność stomatologa a powikłania leczenia protetycznego

Jakie mogą być roszczenia pacjenta wobec lekarza dentysty za nienależyte wykonanie usług medycznych? Czy świadczenie medyczne w postaci wykonania mostu protetycznego jest traktowane jako umowa o dzieło? Kiedy lekarz odpowiada za powikłanie w postaci rozstroju zdrowia psychicznego? Zapraszamy na kolejną analizę prawniczą konkretnego przypadku medycznego.

Autorki: Karolina Podsiadły-Gęsikowska; Aleksandra Powierża

Bezpieczne skażalniki alkoholu – klucz do skutecznej dezynfekcji

Ministerstwo Zdrowia zaproponowało nowe przepisy, prowadzące do zmiany składu skażalników alkoholu etylowego stosowanych w produkcji środków dezynfekcyjnych, a także akcyzy na nie. Zmiany te mogą prowadzić do obniżenia jakości produktów dezynfekcyjnych dostępnych na rynku polskim, zwiększenia ich kosztów, a także uprzywilejowania zagranicznych producentów.

Autor: Waldemar Ferschke

Turbina powietrzna czy kątnica przyspieszająca – co wybrać?

Decyzja o wyborze narzędzi w gabinecie stomatologicznym ma kluczowe znaczenie dla jakości pracy lekarza oraz komfortu pacjentów. Wśród najważniejszych wyborów znajduje się rozstrzygnięcie, kiedy pracować turbiną powietrzną, a kiedy kątnicą przyspieszającą? Oba urządzenia warto mieć w swoim gabinecie, oba mają swoje wady i zalety. Warto szczegółowo je poznać, aby rozsądnie podejmować decyzje, które procedury wykonywać turbiną, a które kątnicą.

Autor: Piotr Szymański

Rewolucyjny druk 3D w stomatologii

Według raportu Grand View Reaserch do roku 2027 globalny rynek druku 3D w stomatologii ma osiągnąć wartość ponad 9 mld USD, z rocznym tempem wzrostu wynoszącym prawie 30 proc. Ta prognoza jest jednym z wielu dowodów na fakt ekspansji technologii addytywnej (druk 3D), będącej częścią szybko rozwijającej się stomatologii cyfrowej.

Autor: Cyprian Seliga

Wpływ oddychania a zaburzenia stawów skroniowo-żuchwowych

Coraz więcej uwagi poświęca się wpływowi czynników, pozornie niezwiązanych ze stomatologią, na zdrowie jamy ustnej, czy stawów skroniowo- żuchwowych (ssż). Jednym z nich jest oddychanie, choć często niedoceniane, odgrywa kluczową rolę w etiologii zaburzeń stawów skroniowo-żuchwowych.

Autorki: Katarzyna Fernik, Katarzyna Lewsza

Jak wybrać nazwę dla gabinetu stomatologicznego?

Oto praktyczny przewodnik od Związku Pracodawców Stomatologii dla lekarzy dentystów, którzy z jednej strony chcą się wyróżniać, utrzymać pacjentów na lokalnym rynku i być pewni, że nazwa brzmi dobrze, a z drugiej strony przy wyborze nazwy uwzględnić rodzaj działalności i własne nazwisko. Niezależnie, czy zatrudniasz jednego lub wielu stomatologów, czy prowadzisz jednoosobowy gabinet – sprawdź reguły i dowiedz się, jak bardzo nazwa gabinetu wpływa na jego wyniki finansowe.

Autorka: Aleksandra Deżakowska

Inwestycja w urządzenia, sposobem na obniżenie podatków

Zakup sprzętu medycznego może być nie tylko inwestycją w rozwój działalności, ale również skutecznym sposobem na optymalizację podatkową. Szczególnie interesująca dla lekarzy i właścicieli gabinetów medycznych jest możliwość jednorazowej amortyzacji, która pozwala znacząco obniżyć obciążenia podatkowe i ułatwia prowadzenie księgowości. Jakie są warunki, korzyści i procedury związane z tym rozwiązaniem? Oto kompleksowy przewodnik.

Autorka: Sylwia Kuc

Pacjent zaopiekowany? Czy aby na pewno?

Dziś o wysoce indywidualnych aspektach przyjęcia pacjenta.

Autor: Marcin Głuszek

DENTAL TALK UNIT 5

Periodontitis – zapalenie przyzębia

Autorka: Agnieszka Szyjkowska-Dudo

Rozbudowa ambulatorium stomatologicznego

Inwestorzy, będący właścicielami trzystanowiskowego ambulatorium stomatologicznego o powierzchni 83 m², nosili się z zamiarem powiększenia prowadzonej przez siebie placówki. Gdy tylko nadarzyła się możliwość kupienia części sąsiedniego lokalu usługowego, nie wahali się ani chwili. Dzięki temu uzyskali 53 m² powierzchni, które pozwalały na wydzielenie dodatkowych dwóch gabinetów stomatologicznych i biura lub większego pomieszczenia socjalnego.

Autor: Marta Maliszewska

VW Golf R-Line

Volkswagen Golf to model, który od dekad cieszy się niesłabnącą popularnością wśród kierowców na całym świecie. Wersja R-Line 1.5 eTSI mHEV o mocy 150 KM to jedna z tych konfiguracji, które przyciągają uwagę miłośników komfortu, nowoczesnych technologii i odrobiny sportowego charakteru. Jak zachowuje się ten samochód na polskich drogach? Sprawdziliśmy!

Autor: Piotr Szymański

NGS 7/2024
Odpowiedzialność lekarza dentysty za skutki leczenia protetycznego

Odpowiedzialność lekarza dentysty za skutki leczenia protetycznego może być oceniana w sądzie, a kluczową rolę odgrywa wtedy rzetelnie prowadzona dokumentacja medyczna. Przedstawiona sprawa dotyczy pacjentki, która zarzuciła stomatologowi nieprawidłowe przeprowadzenie leczenia, domagając się odszkodowania za dolegliwości bólowe oraz inne skutki zdrowotne.

Autorki: Karolina Podsiadły-Gęsikowska; Aleksandra Powierża

Elektryzująca skuteczność – dlaczego szczoteczka elektryczna wygrywa z manualną

Wybór między szczoteczką elektryczną a manualną to dylemat, przed którym staje wielu pacjentów i klinicystów. Obie szczoteczki mają za zadanie usuwać płytkę bakteryjną i sprawiać, że jama ustna jest wolna od próchnicy i stanów zapalnych, ale czy rzeczywiście istnieją między nimi znaczące różnice? Współczesne badania naukowe jednoznacznie wskazują na przewagę szczoteczek elektrycznych.

Autor: BSC. Alicja Chudziak

Socket shield i osseodensyfikacja. Opis przypadku

Artykuł poświęcony jest zastosowaniu nowoczesnych technologii jako środka do wykonywania zabiegów chirurgicznych w sposób bardziej przewidywalny i przy mniejszej liczbie wizyt. Omawia cyfrowe planowanie implantów oraz wykorzystanie druku 3D do szablonów chirurgicznych w celu przeniesienia sytuacji ze świata wirtualnego do jamy ustnej pacjenta.

Autorzy: lek. dent. Samir Rahma, dr n. med. Marcel Firlej

Szybciej, dokładniej, wygodniej, pewniej

Wyposażenie gabinetu stomatologicznego to decyzja, która wymaga uwzględnienia zarówno bieżących potrzeb, jak i długofalowych planów rozwoju. Inwestycja w odpowiedni sprzęt to nie tylko podstawa codziennej pracy, ale także krok ku budowaniu przewagi konkurencyjnej na dynamicznie rozwijającym się rynku usług stomatologicznych.

Autorka: Katarzyna Fernik

Lupy ergonomiczne – najnowszy trend optyki zabiegowej

Od kilku dekad mikroskopy i lupy zabiegowe stały się nieodłącznym elementem ergonomicznie wykonywanych zabiegów w gabinetach dentystycznych. Wydawać by się mogło, że możliwości oferowane przez współczesną technologię i optykę zostały już w pełni wykorzystane. Jednakże od kilku lat na rynku oferowane są lupy ergonomiczne – najnowszy trend optyki zabiegowej.

Autor: Cyprian Seliga

Jak urządzić gabinet stomatologiczny, który przyciągnie pacjentów i lekarzy do współpracy oraz zapewni im komfort pracy?

Doświadczona dentystka, która od ponad 21 lat prowadzi działalność medyczną, jest współwłaścicielką trzystanowiskowego gabinetu i aktywną członkinią Związku Pracodawców Stomatologii (zrzeszającego blisko 100 placówek), pokazuje w jaki sposób zorganizować pracę gabinetu dentystycznego. Związek Pracodawców Stomatologii jest organizacją wspierającą lekarzy dentystów, marzących o stworzeniu własnego gabinetu, który będzie nie tylko funkcjonalny i stosunkowo niedrogi, ale też przyjazny dla pacjentów i dla personelu.

Autorka: Aleksandra Deżakowska

Inwestycja w IKZE: zwrot podatków i oszczędności emerytalne

Wszyscy szukamy możliwości obniżenia kwoty płaconego podatku. Jednym ze sposobów jest Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego (IKZE). Jest to narzędzie, które pozwala na oszczędzanie na przyszłą emeryturę z jednoczesnym korzystaniem z ulg podatkowych.

Autorka: Sylwia Kuc

Po co człowiekowi uśmiech?

Dziś dzielę się z Państwem prawdziwymi historiami, związanymi z brakiem uśmiechu, opowieściami pacjentów, których miałem zaszczyt filmować, będąc w dobrej relacji z lekarzami dentystami. Z pewnością w części, historie te będą Wam znane, ale przytaczam je, ponieważ są one wielką inspiracją i motywacją do przywrócenia pacjentom bohatera tego materiału – UŚMIECHU.

Autor: Marcin Głuszek

DENTAL TALK UNIT 4

Trauma to a Primary Tooth. Uraz zęba mlecznego.

Autorka: mgr. Agnieszka Szyjkowska-Dudo

Ambulatorium stomatologiczne z gabinetami medycyny estetycznej

Inwestorzy kupili dwa sąsiadujące ze sobą lokale usługowe na parterze budynku wielorodzinnego z usługami, planując prowadzenie w nich działalności medycznej i urządzenie dwóch gabinetów stomatologicznych oraz dwóch gabinetów medycyny estetycznej.

Autor: Marta Maliszewska.

Opel Astra Hatchback GS 1.2 Turbo AT8 130 KM

Nowoczesność, dynamika i komfort – te trzy słowa najlepiej oddają wrażenia z jazdy nowym Oplem Astra Hatchback GS 1.2 Turbo AT8 o mocy 130 KM. Model 2024 jest dowodem na to, że kompaktowe hatchbacki wciąż mają wiele do zaoferowania, łącząc sportową stylistykę z zaawansowaną technologią. Przez tydzień miałem okazję jeździć tym autem. Oto moje spostrzeżenia.

Autor: Piotr Szymański

 

NGS 6/2024
Nowe pieczątki lekarskie – co się zmieni?

Naczelna Rada Lekarska podjęła uchwałę umożliwiającą lekarzom i lekarzom dentystom umieszczanie dodatkowych informacji na swoich pieczątkach lekarskich. Wprowadzenie tych zmian ma na celu usprawnienie pracy medycznej oraz poprawę komunikacji w systemie ochrony zdrowia. Dopuszczono również możliwość zamieszczania danych z pieczątki w formie nadruku wykonywanego z systemu komputerowego.

Autor: Przemysław Tórz

Ocena odpowiedzialności lekarza w przypadku powikłań po leczeniu stomatologicznym u pacjentki z zaniedbaniami higienicznymi i rozległą próchnicą

Analizujemy rzeczywisty przypadek pacjentki, która przez wiele lat nie dbała o stan swojego uzębienia, co doprowadziło do konieczności usunięcia niemal wszystkich zębów.

Autorki: Karolina Podsiadły-Gęsikowska; Aleksandra Powierża .

Zawód medyczny: asystentka stomatologiczna i higienistka stomatologiczna. Nowe regulacje, nowe wymagania… czy nowe obowiązki?

Od 26 września 2024 roku asystentki oraz higienistki stomatologiczne, które chcą kontynuować pracę w swoim zawodzie, muszą spełnić nowe wymagania prawne. Kluczowym warunkiem jest złożenie wniosku o wpis do Centralnego Rejestru Osób Uprawnionych do Wykonywania Zawodu Medycznego.

Autorka: Ewa Mazur-Pawłowska

Higienistka stomatologiczna zarobki 2024 – co warto wiedzieć?

Wynagrodzenia higienistek stomatologicznych oraz asystentek stomatologicznych, to temat budzący wiele emocji zarówno wśród pracowników, jak i właścicieli gabinetów. Co pół roku sytuacja ulega zmianie, gdyż ustawowo wprowadzane są nowe stawki minimalnego wynagrodzenia.

Autorka: Aleksandra Deżakowska

Formy opodatkowania lekarzy dentystów

Lekarz dentysta może prowadzić działalność leczniczą jako praktykę zawodową lub podmiot leczniczy. Wybór odpowiedniej formy opodatkowania ma kluczowe znaczenie dla efektywnego zarządzania finansami w praktyce dentystycznej.

Autorka: Sylwia Kuc

Radiologia 3D – nowe możliwości, nowe wyzwania

Postęp technologiczny nieustannie zmienia krajobraz współczesnej medycyny, a radiologia trójwymiarowa, zwłaszcza w formie tomografii stożkowej (CBCT), staje się kluczowym narzędziem diagnostycznym w codziennej praktyce lekarzy dentystów. CBCT zrewolucjonizowała diagnostykę stomatologiczną, umożliwiając precyzyjną ocenę struktur anatomicznych w trzech wymiarach.

Autorka: Katarzyna Fernik

Implantacja natychmiastowa z powiększeniem wyrostka zębodołowego i prowizoryzacją za pomocą 3-punktowego mostu (FDP)

W artykule przedstawiono przypadek jednoczesnego natychmiastowego wszczepienia implantu w silnie uszkodzonym zębodole poekstrakcyjnym i rekonstrukcji wyrostka zębodołowego w celu uzyskania konturu dziąsła, takiego jak przy naturalnym zębie, z korzystną jakością tkanek miękkich wokół implantu.

Autor: dr. n. med. dent. Matej Kuliš

Marka osobista recepcjonistki i asystentki stomatologicznej

Czy marka osobista recepcjonistki i asystentki stomatologicznej ma znaczenie w sukcesie gabinetu? Odpowiedź brzmi: tak, i to większe niż mogłoby się wydawać. W artykule odkryjesz, dlaczego promowanie w mediach społecznościowych tych kluczowych dla gabinetu postaci może znacząco wpłynąć na jakość obsługi pacjentów, a także budować pozytywny wizerunek całego zespołu.

Autor: Marcin Głuszek

DENTAL TALK. UNIT 3

Dental Cleaning Appointment. Wizyta higienizacyjna

Autorka: mgr. Agnieszka Szyjkowska-Dudo

Dwugabinetowe ambulatorium stomatologiczne

Inwestorzy, zanim będą mogli przystąpić do realizacji swoich planów, stają przed trudnym zadaniem znalezienia lokalu użytkowego, w którym będzie możliwe prowadzenie działalności przy spełnieniu wszystkich wymogów wynikających z obowiązujących przepisów prawa.

Autor: Marta Maliszewska

Ford Puma

Ford Puma, który w 2024 roku doczekał się nowej odsłony, to miejski crossover łączący kompaktowe rozmiary z przestronnością i nowoczesnymi technologiami. Stanowi propozycję dla osób szukających uniwersalnego auta zarówno do codziennych dojazdów, jak i urlopowych wypadów.

Autor: Piotr Szymański

 

NGS 5/2024
Szczególne środki ochrony dzieci

Do 15 sierpnia 2024 r. każda placówka medyczna, niezależnie od tego czy jest to podmiot leczniczy czy praktyka zawodowa, ma obowiązek dostosowania się do regulacji wynikających z rozdziału 4b ustawy z dnia 13.05.2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich. Szczególne środki ochrony dotyczą dzieci, czyli osób do ukończenia 18. roku życia.

Autorka: Ewa Mazur-Pawłowska

Analiza sprawy cywilnej o zapłatę

Co możemy zrobić, gdy pacjent nie zapłaci za wykonane świadczenie zdrowotne, np. zamontowanie aparatu ortodontycznego? W tym przypadku pacjent wnosił, że aparat ortodontyczny był źle zamontowany, dlatego nie czuł się zobowiązany do zapłaty za usługę. Sprawa trafiła do sądu.

Autorki: Karolina Podsiadły-Gęsikowska; Aleksandra Powierża

Tymczasowe korony i mosty

Podczas codziennej pracy zdarza się wykonywać uzupełnienie, które, mimo że jest rozwiązaniem czasowym, powinno odznaczać się jednak walorami estetycznymi, a przede wszystkim użytkowymi. Chodzi o tymczasowe korony i mosty. Poniższy artykuł ma na celu przedstawienie różnych materiałów oraz technik, które służą wykonaniu estetycznego i funkcjonalnego uzupełnienia tymczasowego.

Autor: Zbigniew Raszewski

Lekcje na temat osteoimmunologii i stresu oksydacyjnego w chirurgii jamy ustnej

Od roku 1594 i opublikowania pracy francuskiego anatoma Barthelemy'ego Cabrola zatytułowanej „Alfabet anatomiczny” posługujemy się terminem „osteologia” w celu opisania różnych mechanizmów fizjologii kości.

Autorzy: Elisa Choukroun, Maximilien Parnot, Joseph Choukroun

Koszt utrzymania gabinetu stomatologicznego

Założenie własnego gabinetu stomatologicznego to marzenie wielu lekarzy dentystów. Własne nazwisko w nazwie gabinetu, to prestiż i powód do dumy. Własny gabinet stomatologiczny daje niezależność i możliwość samodzielnego kształtowania ścieżki zawodowej. Jednak otwarcie gabinetu wiąże się z wieloma wyzwaniami, zarówno medycznymi, jak i biznesowymi.

Autorka: Aleksandra Deżakowska

Alignery. Co lekarz dentysta powinien wiedzieć o leczeniu nakładkami?

Leczenie alignerami to jeden z najszybciej rozwijających się działów cyfrowej stomatologii. W artykule znajdują się informacje, co powinien wiedzieć stomatolog, protetyk, implantolog, ortodonta, oraz manager przychodni, na temat nakładek ortodontycznych.

Autor: Agnieszka Czechumska

Aminofluorek srebra i jego zastosowanie w stomatologii

Częstość występowania próchnicy u dzieci jest wysoka w rodzinach o niskich dochodach, niższym poziomie wykształcenia rodziców, złym podejściu do higieny jamy ustnej oraz w rodzinach niepełnych. Efekt ten jest potęgowany faktem, że leczenie zmian próchniczych u małych dzieci jest trudne i kosztowne, często wymagające zaawansowanych umiejętności lekarzy oraz wysokich kosztów znieczulenia ogólnego. Dlatego konieczne są metody jak najmniej czasochłonne.

Autor: Zbigniew Raszewski

Metamorfoza rynku stomatologicznego po pandemii

Rynek stomatologiczny przeszedł istotne zmiany po pandemii COVID-19. Modernizacja gabinetów stomatologicznych stała się kluczowym elementem strategii mającej na celu zabezpieczenie przed ewentualnymi kryzysami, poprzez zdobycie przewagi oraz przyciąganie i utrzymywanie większej liczby pacjentów.

Autorka: Katarzyna Fernik

Odwaga w fotografii stomatologicznej: klucz do sukcesu

Dziś, jak zawsze, zachęcam do odwagi w kreowaniu nowych pomysłów na fotografie stomatologiczne. Emocje, emocje i jeszcze raz emocje – niech przemawiają przez Wasze zdjęcia. Nie bójcie się eksperymentów, bo to one napędzają postęp, także w obszarze marketingu. To właśnie one wyróżnią Was w mediach społecznościowych.

Autor: Marcin Głuszek

DENTAL TALK: UNIT 2. Dental Check-Up Appointment Przegląd dentystyczny

Lekcja języka angielskiego dla lekarzy stomatologów. Temat: Dental Check-Up Appointment. Przegląd dentystyczny

Autorka: mgr. Agnieszka Szyjkowska-Dudo

Citroën C5 Aircross MAX Plug-In Hybrid

Citroën C5 Aircross MAX Plug-In Hybrid 225 to propozycja dla osób poszukujących komfortowego i ekologicznego SUV-a, który łączy zalety napędu hybrydowego z funkcjonalnością miejskiego crossovera. Nowa odsłona tego modelu jest nie tylko efektywna pod względem zużycia paliwa, ale także pełna zaawansowanych technologii i udogodnień, które podnoszą komfort jazdy. Niestety w tej wersji auto kosztuje ponad 200 tys. zł.

Autor: Piotr Szymański

 

NGS 4/2024
Lekarz leczył ząb, nie informując o tym pacjenta

Pacjent zarzucił l ekarzowi, że wykonał zabieg bez informowania go o tym. Tym samym nie sp ełnił obowiązku udzielenia informacji pacjentowi i odebrania od niego zgody na to konkretne leczenie, czym naruszył prawa pacjenta wynikające z Ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Pacjent, gromadząc dowody, nagrał rozmowę z lekarzem, w której wprost go zapytał, dlaczego leczył inny ząb i nie poinformował go o tym. Sprawa trafiła do sądu. Jaki był finał tej sprawy?

Autorki: Karolina Podsiadły-Gęsikowska; Aleksandra Powierża

Można już zdobywać umiejętności z implantologii

Dokładnie rok temu Ministerstwo Zdrowia opublikowało rozporządzenie dotyczące możliwości zdobywania przez lekarzy umiejętności zawodowych. Niemalże w rocznicę tego wydarzenia Polskie Stowarzyszenie Implantologiczne poinformowało, że zostało wpisane do rejestru towarzystw naukowych przyznających te c ertyfikaty. Pierwszy egzamin z zakresu umiejętności implantologia stomatologiczna odbędzie się 16 stycznia 2025 r.

Autor: Piotr Szymański

Finansowanie zakupu sprzętu medycznego

Wybierając zawód lekarza dentysty, niewiele osób bierze pod uwagę fakt, że prowadząc wymarzony gabinet stomatologiczny trzeba będzie p osiąść równocześnie umiejętności z innych dzie dzin, takich jak: zarządzanie zasobami ludzkimi, marketing, finanse, prawo itp. Jedną z najistotniejszych i najtrudniejszych rzeczy jest wybranie odpowiednich sposobów finansowanie sprzętu.

Autorzy: Katarzyna Fernik, Agnieszka Żurek

Wpływ nadmiaru cementu na powstanie stanu zapalnego tkanek otaczających implanty

Cementowanie prac protetycznych może powodować zaleganie nadmiaru cementu w szczelinie dziąsłowej co zostało zidentyfikowane jako wskaźnik ryzyka chorób o charakterze zapalnym wokół implantu.

Autorzy: dr n. med. Marta Cieślik-Wegemund, lek. dent. Rafał Ziaja

Ile zarabia dentysta, będąc właścicielem gabinetu stomatologicznego?

Nadchodzą zmiany w ustawie dotyczącej kompetencji higienistek stomatologicznych (nie będą mogły asystować przy zabiegach) oraz kolejne podwyżki wynagrodzeń średniego personelu medycznego. To stawia przed stomatologami prowadzącymi własne praktyki nowe wyzwanie: jak nie dać się zask oczyć wyższym kosztom?

Autorka: Aleksandra Deżakowska

Czy lekarze będą mogli się reklamować?

W maju 2024 r. podczas Nadzwyczajnego XVI Krajowego Zjazdu Lekarzy uchwalono nowy Kodeks Etyki Lekarskiej (KEL). Ma on ob owiązywać od 1 stycznia 2025 r. Postanowiono dostosować go do współczesnych realiów.

Autor: Piotr Szymański

Jakiej wiedzy potrzebują młodzi stomatolodzy?

Tytuł jest dość podstępny. Ma prowokować do dyskusji. Co mają umieć Ci, którzy właśnie skończyli staż i zaczynają przygodę z pacjentem. Wielu odpowie: prawidłowo diagnozować, a potem oczywiście leczyć.

Autor: Marcin Głuszek

Dental Talk: Unit 1

Emergency Appointment. Wizyta pacjentki z bólem zęba

Autor: mgr. Agnieszka Szyjkowska-Dudo

Ambulatorium ortodontyczne

Inwestor, będący właścicielem prężnie rozwijającej się sieci klinik ortodontycznych, zdecydował o otwarciu kolejnej placówki, tym razem we Wrocławiu. W związku z tym, że współpracujemy ze sobą od początku powstania jego firmy, towarzyszyliśmy mu od najwcześniejszych etapów poszukiwania odpowiedniego lokalu.

Autor: Marta Maliszewska

Opel Astra Sports Tourer Plug-in Hybrid GS 1.6 Turbo AT

Plug-in Hybrid GS 1.6 Turbo AT Sportowa wersja modelu kombi Opla Astry doczekała się wersji hybrydowej, w dodatku pracującej w systemie Plug-in. Postanowiliśmy sprawdzić, jak sprawuje się ten model w codziennym użytkowaniu?

Autor: Piotr Szymański

 

NGS 3/2024
Odpowiedzialność cywilna lekarza za źle wykonane leczenie

Źle wykonana praca protetyczna była powodem do wszczęcia postępowania. A ponieważ lekarka na początku nie przyznawała się do winy, to sprawa była wieloetapowa. Pierwszym było roszczenie wobec ubezpieczyciela, potem sprawa trafiła do Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej przy Izbie Lekarskiej, by na koniec znaleźć się w sądzie. W konsekwencji doszło nie tylko do wypłaty z ubezpieczenia OC lekarki, ale także do wyroku sądu.

Autorki: Karolina Podsiadły-Gęsikowska; Aleksandra Powierża

Brak zgody pacjenta na leczenie – interpretacja Rzecznika Praw Pacjenta

Rzecznik Praw Pacjenta to instytucja, która ma stać na straży praw pacjenta i przestrzegania ich przez instytucje udzielające świadczeń leczniczych. Od dłuższego czasu obserwuję jak zmienia się interpretacja przepisów w tej instytucji. Dla wielu prowadzących działalność leczniczą olbrzymim zaskoczeniem jest to, że podmiot leczniczy czy lekarz nie jest stroną w postępowaniu przed Rzecznikiem Praw Pacjenta.

Autorka: Ewa Mazur-Pawłowska

Pasty poprawiające remineralizację szkliwa

Próchnica zębów jest wieloczynnikową, przewlekłą chorobą o wysokim wskaźniku występowania w populacji. I chociaż w większości krajów rozwiniętych częstość jej występowania spadła, to pozostaje jednak jednym z głównych problemów wśród społeczeństwa. Za występowanie tego schorzenia jest odpowiedzialna przede wszystkim słaba higiena jamy ustnej, a co za tym idzie rozwój płytki bakteryjnej oraz spożywanie wysokoprzetworzonej żywności z dużą ilością węglowodanów. Uznaje się, że są to główne czynniki determinujące rozwój zmian o podłożu próchnicowym.

Autor: Zbigniew Raszewski

Cyfrowa autonomia protetyczna praktyki dentystycznej – wprowadzenie

Obecnie digitalizacja protokołów stomatologicznych osiągnęła poziom, pozwalający na pełną autonomię praktyk stomatologicznych w ujęciu kompleksowego leczenia pacjentów. Począwszy od diagnostyki, przez dokładne planowanie leczenia oraz jego wdrożenie, włącznie z wykonywaniem prac protetycznych, pacjent może być klinicznie obsłużony w obrębie jednej praktyki dentystycznej w niespotykanie dotąd krótkim czasie.

Autor: Cyprian Seliga

Sanepid sprawdzi, czy masz prawo wykonywać zdjęcia RTG?

Do 22 września 2024 roku, każdy lekarz dentysta wykonujący zdjęcia RTG, bez względu na rodzaj wykonywanych zdjęć, będzie musiał zdobyć 20 punktów szkoleniowych, uwzględniających tematykę RTG. To czy lekarz dentysta wykonał ten obowiązek, będzie sprawdzał Sanepid. Jeśli okaże się, że lekarz nie może udokumentować zdobytych punktów, to będą na niego nakładane kary finansowe.

Autor: Piotr Szymański

Radiofobia. Jak z nią walczyć?

Rośnie świadomość pacjentów stomatologicznych na temat profilaktyki zdrowia jamy ustnej. Jednak przekroczenie przez większość z nich progu gabinetu wciąż jest przykrą koniecznością. Obawy przed lekarzami dentystami, a raczej leczeniem stomatologicznym są bardzo powszechne. Chaos w głowie pacjenta, wynikający z niewiedzy czy złych wspomnień, obawy przed bólem i diagnozą czy wstydem związanym ze świadomością braku wystarczającej higieny nie jest sprzymierzeńcem lekarza.

Autor: Katarzyna Fernik

Odbudowa łuków zębowych szczęki oraz żuchwy protezami stałymi, wspartymi na implantach – opis przypadku

Niniejsza praca ma na celu opis przypadku wymiany klasycznych stałych uzupełnień protetycznych wspartych na zębach pacjenta na protezy stałe wsparte na implantach po usunięciu wszystkich zębów ze wskazań periodontologicznych.

Autorzy: lek. dent. Kamil Zdebski, dr n. med. Borys Tomikowski

Powikłania implantoprotetyczne – podział, etiologia, klasyfikacja powikłań – część I

W poniższym artykule autorzy pracy zaprezentowali aktualny stan wiedzy na temat powikłań implantologicznych, ich klasyfikacji oraz etiologii. Praca stanowi pierwszą część, wprowadzającą do zagadnienia powikłań implantoprotetycznych u pacjentów z bruksizmem.

Autorzy: Aleksandra Nitecka-Buchta, Mateusz Wojciechowski,Stefan Baron

Ambulatorium stomatologiczne z trzema gabinetami

Inwestorzy skontaktowali się z naszym biurem tuż przed podpisaniem umowy najmu lokalu, w którym planowali prowadzenie działalności placówki medycznej jako ambulatorium stomatologicznego z dwoma lub trzema gabinetami. Chcieli się upewnić, że wybrany przez nich lokal spełnia wszystkie wymogi określone przepisami.

Autor: Marta Maliszewska

Ford Puma ST-Line X 1.0 155 KM mHEV

Ford Puma to mały miejski samochód, z podwyższonym zawieszeniem i dość dynamicznym silnikiem. Czyli w zasadzie idealny pojazd do poruszania się po mieście. Automatyczna skrzynia biegów i hybrydowy układ napędowy dopełniają obrazu całości tegoż auta.

Autor: Piotr Szymański

NGS 2/2024
Pacjent niezadowolony z efektów leczenia

Jak się zachować wobec roszczeniowej postawy pacjenta niezadowolonego z efektu procesu leczniczego? Na co uważać, gdy potencjalnie dostrzegamy ryzyko związane ze skomplikowanym leczeniem pacjenta, którego efekt jest trudny do przewidzenia?

Autorki: Karolina Podsiadły-Gęsikowska; Aleksandra Powierża

Spojrzenie na remineralizację szkliwa

Próchnica zębów wciąż stanowi problem społeczny, będący główną przyczyną Utraty zębów w naszym kraju. Tradycyjne metody leczenia zaawansowanych postaci próchnicy i jej następstw generują wysokie koszty i często nie ograniczają postępu choroby. Współczesna profilaktyka powinna być zorientowana na ocenę indywidualnego ryzyka próchnicy, wykrywanie wczesnych postaci choroby oraz minimalnie inwazyjne ich leczenie.

Autorki: Ewa Rusyan, Monika Pieczyński

Align Technology wprowadza nowy skaner wewnątrzustny iTero Lumina™

Dzięki nowej technologii iTero Multi-Direct Capture™ skaner iTero Lumina szybko [1], łatwo [2] i dokładnie [3] rejestruje więcej danych, jednocześnie zapewniając wyjątkową jakość skanowania i fotorealistyczne wizualizacje, które eliminują potrzebę wykonywania zdjęć wewnątrzustnych [3].

Tory wizyjne w mikroskopii stomatologicznej

Konstrukcja współczesnych mikroskopów stomatologicznych pozwala Na dołączanie do nich różnego rodzaju aparatów fotograficznych, Kamer i przetworników wideo, uwzględniając najnowsze rozwiązania Technologiczne. Stosowanie ich w codziennej praktyce dentystycznej Ma wiele niepodważalnych zalet. Nie chodzi tylko o możliwości diagnostyczne, marketingowe, ale również archiwizacyjne, ponieważ dokumentowanie zabiegu „obrazem” może mieć też znaczenie prawne. Tym bardziej, że współczesny sprzęt foto i wideo oferuje wysoki komfort obsługi oraz dużą wydajność.

Autor: Cyprian Seliga

Dental Imaging Club

Na naszych oczach dokonuje się niewiarygodna rewolucja związana z pojawieniem się sztucznej inteligencji i automatyzacji. Przysłowiowy szklany sufit możliwości nagle przesunął się niewyobrażalnie wysoko. Według badania „Pulse of Change Index”, przeprowadzonego przez Accenture, liderzy biznesowi w 2023 r. doświadczyli największego w historii tempa zmian, a aż 88 proc. z 3400 ankietowanych managerów C-level spodziewa się kolejnego przyspieszenia w 2024 roku.

Autor: Katarzyna Fernik
Płukanki do jamy ustnej

Przedstawiamy najnowsze doniesienia na temat zastosowania różnego typu substancji chemicznych w płynach do higieny jamy ustnej. Dokonaliśmy przeglądu piśmiennictwa z bazy pubmed, skupiając się na publikacjach z ostatnich 3 lat i zwracając uwagę na nowości w tym temacie. W ostatnim czasie, oprócz tradycyjnych substancji, coraz większe znaczenie zyskują preparaty na bazie surowców roślinnych, które są porównywalne w działaniu leczniczym do związków takich jak chlorheksydyna lub chlorek cetylopirydyniowy.

Autor: dr Zbigniew Raszewski

Nowości w technologii cyfrowej

W ostatnich latach następuje coraz większy rozwój technologii skanerów oraz frezarek na rynku stomatologicznym. Na ten temat napisano już wiele artykułów, zachwalających wykorzystanie tego typu urządzeń zarówno w gabinecie lekarza dentysty, jak i w pracowni technika dentystycznego. Celem tego artykułu jest omówienie trzech najbardziej powszechnych, z punktu widzenia klinicznego, rozwiązań związanych z wykorzystaniem technik cyfrowych.

Curriculum Implantologii to spotkanie z mistrzami

Polskie stowarzyszenie implantologiczne – kształcimy, egzaminujemy, Certyfikujemy od 2003 roku. Wywiad z prezydentem PSI dr. n. med. Andrzejem Szwarczyńskim. Rozmawia: Monika Zmuda.

Autor: Monika Zmuda

Kompleksowe leczenie chirurgiczne, implantologiczne oraz implantoprotetyczne w oparciu o zaprojektowane wcześniej nakładkowe leczenie ortodontyczne Invisalign

 W artykule przedstawiono znaczenie nowoczesnych technologii i pracy zespołowej w kompleksowym leczeniu stomatologicznym. Bardzo duży wpływ na jakość i skrócenie czasu leczenia miało skrupulatne planowanie i wdrożenie leczenia ortodontycznego systemem Invisalign. Ilość oraz pozycja implantów możliwe były do zaprojektowania jeszcze w czasie leczenia nakładkowego. W trakcie leczenia Invisalign odbyły się zabiegi wszczepienia implantów.

Autorzy:  lek. dent. Sylwia Pokorska, dr n. med. Jakub Kwiatek, dypl. hig. stom. mgr Marta Leśna

Dlaczego trzeba robić filmy wideo z pacjentem?

Film wideo z pacjentem zamieszczony w mediach społecznościowych jest Źródłem ważnej przewagi konkurencyjnej jednego gabinetu stomatologicznego Nad drugim. Odważmy się w końcu zrobić film i go upublicznić. Ten artykuł, po trosze motywacyjny, dedykuję wszystkim niezdecydowanym, którzy czują, że jednak wyjdą ze swojej strefy komfortu i wcisną przycisk REC! – na kamerze lub telefonie.

Autor: Marcin Głuszek

Ambulatorium stomatologiczne na warszawskim Wawrze

Inwestorzy, będący właścicielami budynku usługowego na warszawskim Wawrze, postanowili przeznaczyć jeden z lokali znajdujących się w parterze budynku na prowadzenie działalności ambulatorium stomatologicznego. Wcześniej ten lokal był przez nich wynajmowany – funkcjonowała tu szkoła jogi.

Autor: Marta Maliszewska

 

 

 
 
 
 
 
 

 

 

 

 

NGS 1/2024
Zamieszanie z opłatami za kubki plastikowe

Opłata produktowa za każdy plastikowy kubek na napoje jest pobierana Od 1 stycznia tego roku. Wynosi ona 20 gr za sztukę. Gabinet stomatologiczny, Jako użytkownik końcowy, nie musi tej opłaty pobierać od Pacjenta i odprowadzać jej do urzędu marszałkowskiego. Powinien ją pobrać dostawca kubków do gabinetu, więc teoretycznie za każdy kubek opłatę produktową uiści gabinet, kupując je z hurtowni. Jednak część prawników sadzi, że zakup kubków do gabinetu powinien być zwolniony z tej opłaty.

Autor: Piotr Szymański

Jak to jest z żądaniem pacjenta o podanie danych polisy OC?

Temat wraca co jakiś czas i do dziś nadal na różnych forach dyskusyjnych Można przeczytać różne, sprzeczne ze sobą informacje w zakresie, Czy pacjentowi podawać dane z polisy OC czy nie. Zdania są podzielone.

Autor: Ewa Mazur-Pawłowska

Jak ważna w procesie jest opinia lekarza biegłego?

Opinia biegłego lekarza w postępowaniu cywilnym jest niezwykle Ważnym dowodem. Czasem od tego dowodu zależy wynik całego postępowania. Zdarza się, że strona niezadowolona z opinii biegłego decyduje się na powoływanie kolejnych biegłych, co wydłuża postępowanie i zwiększa jego koszty, a ma prowadzić do osiągniecia korzystnego dla strony wyroku. Sąd bada jednak, czy powołanie kolejnego dowodu z opinii biegłego nie stoi w sprzeczności z zasadą ekonomii procesowej i czy jest konieczne do ustalenia wiedzy fachowej.

Autorki: Karolina Podsiadły-Gęsikowska; Aleksandra Powierża

Rehabilitacja protetyczna pacjenta z zaawansowanym uogólnionym zapaleniem przyzębia – opis przypadku

W artykule przedstawiono opis leczenia pacjenta ze zdiagnozowanym IV stadium zapalenia przyzębia. Leczenie miało na celu przywrócenie wydolności żucia oraz poprawę estetyki uśmiechu.

Autorzy: dr n. med. Tomasz Piętka, lek. dent. Marta Bryl

Wpływ nadmiaru cementu na powstanie stanu zapalnego tkanek otaczających implanty - opis przypadku

Implanty dentystyczne są najczęściej wykorzystywanym sposobem leczenia pacjentów z brakami zębowymi. Jednakże sukces leczenia implantologicznego powinien obejmować nie tylko przeżycie implantów, ale także brak problemów funkcjonalnych, biologicznych i estetycznych. Diagnostyka w zakresie miejscowych i ogólnoustrojowych czynników ryzyka przed wszczepieniem implantu pozwalają na dokładne zaplanowanie leczenia interdyscyplinarnego, mającego na celu osiągnięcie długotrwałego sukcesu terapii.

 

Autorzy: dr n. med. Marta Cieślik-Wegemund, lek. dent. Rafał Ziaja

SIMDENSITY - nowy, innowacyjny system oceny gęstości i jakości kości dla implantologów wykorzystujący urządzenia CBCT

Badanie i ocena kości odgrywa kluczową rolę w procesie planowania i przeprowadzania zabiegów implantologicznych w stomatologii. Obecne stosowane metody analizy jakościowej stanu kości przy użyciu CBCT wyrażone są we względnych jednostkach Hounsfielda (HU). Klasyfikację kości opartą na proporcjach kości zbitej do gąbczastej w korelacji z jednostkami HU zaproponował w 1993 r. Misch. Przyjęte oznaczenia od D1 do D4 stały się podstawową klasyfikacją kości stosowaną przez implantologów mimo iż nie są im przypisane zarówno w ich granicach, jak i wewnątrz ich obszarów żadne uznane fizyczne jednostki miary.

Autor lek. dent. Jakub Munk

Płukanki, żele oraz pasty stosowane w chorobach przyzębia

 Zapalenie przyzębia jest szóstą pod względem częstości występowania Chorobą przewlekłą na świecie i stanowi znaczne obciążenie dla Społeczeństw i gospodarek państw. Etiologia tego schorzenia, według badaczy, ma kilka nie do końca określonych elementów. Na pierwszym miejscu jest na pewno genetyka, dalej: palenie tytoniu i alkohol, cukrzyca, otyłość, złe odżywianie oraz brak aktywności fizycznej.

Przekazanie wiedzy czy konkurencja

Czy stomatolodzy z różnych gabinetów mogą grać w jednej drużynie? Jak pogodzić barwy klubowe jednego gabinetu z drugim i co zrobić, żeby występować w jednej drużynie narodowej – konkurującej, a zarazem takiej, która się wspiera? Hanna Surowiec, konsultantka medyczna C.Witt Dental, kobieta jednocząca środowisko lekarzy dentystów i Marcin Głuszek doradca wizerunkowy branży stomatologicznej – „mierzymy się z odpowiedziami na te trudne pytania we wspólnym materiale”.

Autor: Marcin Głuszek

Ambulatorium stomatologiczne na warszawskiej Pradze

 Inwestor zaplanował otwarcie dwustanowiskowego ambulatorium stomatologicznego, wyposażonego dodatkowo w pantomograf. Gdy skontaktował się z naszym biurem, miał już wybrany lokal usługowy o powierzchni 60 m², który zamierzał wynająć. Niestety, po przeanalizowaniu dokumentacji budynku okazało się, że kanały wyrzutowe powietrza z lokalu są wyprowadzone do przestrzeni garażu podziemnego, znajdującego się pod lokalem. Takie rozwiązanie jest niedopuszczalne w przypadku placówek medycznych.

Autor: Marta Maliszewska

Volkswagen Taigo
 Taigo to pierwszy SUV w stylu coupé Volkswagena, debiutujący w klasie, w której szczególnie liczy się cena auta. Ma sylwetkę crossovera i zupełnie nowy w tej klasie samochodów lifestylowy charakter – siedzi się w nim wysoko, jest niezwykle funkcjonalny w codziennym użytkowaniu i ma zaskakująco bogate wyposażenie. Tył nadwozia pięcioosobowego Taigo ukształtowano na wzór modeli coupé – dach opada nisko.
 
Skanowanie twarzy kontra fotografia 2D
 W dyskusjach o zastosowaniu skanera twarzy dosyć często poruszany jest temat fotografii 2D. Dlatego dzisiaj chcemy opowiedzieć na czym polegają główne różnice i co oznaczają dla lekarza. A zrobimy to wraz z lek. dent. Aleksandrem Malinowskim, który od ponad roku używa skanera twarzy RAYFace.
 
Tekst sponsorowany
 
 
 
 
 
 

 

NGS 7/2023

W cyklu „Przegląd nauki okiem Łukasika” publikujemy streszczenia najciekawszych prac naukowych, opublikowanych ostatnio na łamach zagranicznej prasy stomatologicznej. Przeglądu dokonuje lek. dent. Tomasz Łukasik.

 Autor: lek. dent. Tomasz Łukasik

W cyklu „Przegląd nauki okiem Łukasika” publikujemy streszczenia najciekawszych prac naukowych, opublikowanych ostatnio na łamach zagranicznej prasy stomatologicznej. Przeglądu dokonuje lek. dent. Tomasz Łukasik.

Autor: lek. dent. Tomasz Łukasik

Lusterka stomatologiczne

Tak jak atrybutem lekarza ogólnego jest stetoskop, tak dla lekarza dentysty takim narzędziem jest lusterko. Oba te przyrządy wydają się być dosyć proste konstrukcyjnie. Szczególnie w przypadku lusterka wydawać by się mogło, że nie potrzeba wielkiej wiedzy, aby poprawnie go używać.

Autor: Piotr Szymański

Starcie patologiczne i jego wpływ na staw skroniowożuchwowy – przegląd piśmiennictwa

Starcie patologiczne jest to rodzaj parafunkcji zwarciowej, która prowadzi do utraty twardych tkanek zębów na skutek erozji, abrazji, abfrakcji oraz atrycji. Niekorzystnie wpływa na stawy skroniowo-żuchwowe (SSŻ) powodując m.in. ból SSŻ, wrażliwość mięśni podczas badania palpacyjnego oraz objawów akustycznych.

Autor: lek. dent. Aleksandra Sobotka

Zastosowanie komórek macierzystych CD34plus w implantologii stomatologicznej – doniesienie wstępne

Niniejsza praca jest próbą sprawdzenia wpływu komórek macierzystych CD34plus zawartych w skoncentrowanym czynniku wzrostu CGF na kondycję, a także przyrost kości wokół implantu.

Autorzy: dr n. med. Andrzej Szwarczynski, lek. dent. Kacper Kropielnicki, prof. dr hab. n. med. Ryszard Koczorowski

Skanery wewnątrzustne w praktyce stomatologicznej

Skanery wewnątrzustne, służące do rejestracji obrazu jamy ustnej pacjenta w czasie rzeczywistym, są coraz częściej spotykanymi urządzeniami w gabinetach stomatologicznych. Dynamiczny rozwój technologii cyfrowych czyni pobieranie wycisków wirtualnych szybkim oraz komfortowym dla pacjenta. Mimo pewnych ograniczeń, jest to korzystna alternatywa dla postępowania tradycyjnego.

Autorzy: Marta Bryl, Borys Tomikowski

Pasta do zębów może wspierać leczenie pacjentów. Jakiej najczęściej używają polscy dentyści?

Dobór pasty do zębów to, obok regularnego i prawidłowego szczotkowania, kluczowy element dbania o zdrowie jamy ustnej. Jak zatem dokonać właściwego wyboru? Wiemy przecież, że nie wszystkie pasty są takie same. Różnią się między sobą składem, konsystencją, smakiem i zapachem, a przede wszystkim składnikami czynnymi.

Niepowodzenie podczas ryzykownego zabiegu

Czy można lekarzowi postawić zarzut popełnienia błędu medycznego, jeśli od początku było wiadomo, że zabieg, ze względu na stopień skomplikowania, niesie za sobą duże ryzyko powikłań? Pacjentka o tym wiedziała i mimo to podpisała zgodę na ryzykowny zabieg. Oto przykład takiej sytuacji.

Autorki: Karolina Podsiadły-Gęsikowska; Aleksandra Powierża

Nie prowadź wojny z pacjentem – tylko go zmotywuj

Jak to zrobić, aby po wizycie pierwszorazowej, pacjent powiedział: tak pani doktor, panie doktorze, działamy. Ten artykuł powstał we współpracy z doktor Ewą Odyą-Bojanowską – wybitnym stomatologiem, oddanym pasji leczenia protetyczno-implantologicznego. Zatem publikujemy artykuł napisany „na cztery ręce”.

Autor: Marcin Głuszek

Ambulatorium stomatologiczne na warszawskim Ursusie

W wyniku ciągłego rozwoju stolicy coraz więcej obszarów leżących na obrzeżach miasta przeznaczanych jest pod zabudowę mieszkaniową. Gabinety stomatologiczne są bardzo pożądaną funkcją w tak zwanych „sypialniach” dużych miast i doskonale spełniają tam swoją rolę.

Autor: Marta Maliszewska

Nissan Juke HEV

Nissan Juke HEV, to hybrydowa wersja podstawowego modelu – małego miejskiego crossovera o nietuzinkowym wyglądzie i przyjemnym prowadzeniu. Wersja hybrydowa jest droższa od klasycznej spalinowej o ok. 15 tys. zł, więc prawdopodobnie będzie chętniej kupowana niż „spalinówka”.

Autor: Piotr Szymański

NGS 6/2023
Czy lekarze dentyści mogą stosować sedację? Ministerstwo Zdrowia zajęło Stanowisko

Lekarzom dentystom odmówiono możliwości zdobycia umiejętności z zakresu sedacji płytkiej. Czy w związku z tym muszą przestać wykonywać procedurę sedacji w swoich gabinetach? Czy sedacja płytka i sedacja wziewna to ta sama procedura? Kto może wszczepiać implanty? O oficjalne stanowisko poprosiliśmy Ministerstwo Zdrowia.

Autor: Piotr Szymański

Odszkodowanie za ból spowodowany błędem

Błąd medyczny popełniony podczas zabiegu spowodował długotrwałe dolegliwości bólowe pacjentki. Zadośćuczynienie dla pacjentki zostało uzależnione od okresu przez jaki odczuwała ból. Sąd uznał, że lekarka wprowadziła pacjentkę w błąd twierdząc, że po tego typu zabiegach musi boleć.

Autorki: Karolina Podsiadły-Gęsikowska; Aleksandra Powierża

Mikroskop stomatologiczny – podstawowe informacje, ustawienia i procedury

Mikroskop w gabinecie stomatologicznym należy do standardowego wyposażenia praktyki dentystycznej. Zalety pracy w powiększeniu są niepodważalne. Aby móc intuicyjnie oraz optymalnie korzystać z mikroskopu podczas zabiegów, należy wcześniej poznać zasady pracy z tym urządzeniem.

Autor: Cyprian Seliga

Invisalign Smile Architect – najnowsze narzędzie dla stomatologów ogólnych

Jak stomatolog może zachęcić swoich pacjentów do rozpoczęcia leczenia wad zgryzu? Wizualizując jego efekty w postaci nowego pięknego uśmiechu. Invisalign Smile Architect, najnowocześniejsze rozwiązanie do planowania leczenia ortodontyczno-odtwórczego z uwzględnieniem anatomii twarzy, umożliwia stomatologom ogólnym zintegrowanie terapii nakładkowej z ich kompleksowymi planami leczenia.

Iniekcje toksyny botulinowej jako leczenie wspomagające u pacjentów z bruksizmem

Bruksizm jest definiowany jako aktywność parafunkcjonalna, obejmująca mimowolne zaciskanie oraz zgrzytanie zębami, zwykle w powtarzalnej pozycji ekscentrycznej. Może on występować zarówno podczas czuwania (bruksizm dzienny), jak i w czasie snu (bruksizm nocny) (1, 2). Badania sugerują, iż szacowana częstość występowania bruksizmu nocnego wynosi od 8% do 31% i zmniejsza się wraz z wiekiem, obejmując 13% dorosłych i spada do 3% u osób starszych (3).

Autor: lek. dent. Izabella Kaczmarczyk

Zmiany na języku spotykane w praktyce lekarza dentysty – praca poglądowa

W codziennej pracy klinicznej lekarz dentysta spotyka się ze zmianami w obrębie języka o wielorakiej etiologii. Ich bezobjawowy przebieg sprawia, że są wykrywanie głównie podczas badania profilaktycznego. Do zasięgnięcia profesjonalnej porady medycznej skłaniają pacjenta najczęściej objawy subiektywne oraz zmiany w jego wyglądzie.

Autorzy: Mariola Urbańczyk, Aleksandra Piecuch, Katarzyna Piwowarska, Aleksander Woroszyło

Wszczepienie implantów podokostnowych w atroficznej szczęce – opis przypadku. Część 2.

Artykuł ma na celu przedstawienie techniki wykonania uzupełnienia protetycznego stałego na implantach podokostnowych w atroficznej kości szczęki. Problemy, jakie stwarza rozległy zanik tkanek wymaga od lekarzy dentystów obszernego przygotowania pracy ostatecznej na etapie planowania.

Autorzy: Andrzej Szwarczyński Rafał Przybylski, Kacper Kropielnicki, Kaja Szwarczyńska

Dentosept A

Zmiany chorobowe w obrębie jamy ustnej mogą mieć etiologię m.in. grzybiczą i bakteryjną. Często towarzyszą im zapalenie, ból, dyskomfort czy pieczenie. Lekiem roślinnym o właściwościach korzystnych w leczeniu tego typu dolegliwości jest Dentosept A.

Jak pozyskać dobrą rejestratorkę?

„Mój mąż jest z zawodu dyrektorem”. Dziś opowieść pierwsza, i wcale nie ostatnia, o rekrutacji sił rejestracyjnych, które lepiej tytułować – opiekunami pacjenta niż rejestratorkami.

Autor: Marcin Głuszek

Klinika Pochwalscy

Justyna i Marcin Pochwalscy, małżeństwo stomatologów, z ogromnym sukcesem prowadzili gabinet stomatologiczny „Na Flory” w parterze przepięknej, przedwojennej kamienicy, mieszczącej się w centrum Warszawy, w sąsiedztwie Łazienek Królewskich.

Autor: Marta Maliszewska

Volkswagen ID.4

Volkswagen ID.4 to elektryczny samochód osobowy, który nie ma swojego odpowiednika w wersji spalinowej. ID.4 jest kompaktowym SUV-em, który ma na celu zapewnienie pasażerom wygodnej i „ekologicznej” jazdy.

 Autor: Piotr Szymański

 

 

 

NGS 5/2023
Umiejętności – więcej pytań niż odpowiedzi

Publikacja rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 czerwca 2023 r. w sprawie umiejętności zawodowych lekarzy i lekarzy dentystów wzbudziła wiele emocji. Oczywiście treść tego rozporządzenia nie jest zaskoczeniem, bowiem prace nad nim trwały już dość długo. Jednak wejście w życie tego przepisu wiele zmienia w funkcjonowaniu lekarzy.

Autor: Ewa Mazur-Pawłowska

Nieprawidłowo wykonane korony

Liczba spraw o błędy medyczne ciągle wzrasta. Powoduje to zwiększenie zapotrzebowania na opinie sądowo-lekarskie. Stopień złożoności spraw jest coraz większy, rosną oczekiwania nie tylko w kwestiach medycznych, ale i procesowych. Bez opinii biegłego, sąd – nie posiadając wiadomości specjalistycznych – nie będzie w stanie wydać wyroku.

Autorki: Karolina Podsiadły-Gęsikowska; Aleksandra Powierża

Wszczepienie implantów podokostnowych w atroficznej szczęce – opis przypadku. Część 1.

Praca przedstawia zastosowanie technologii cyfrowej w postaci skanera 3D (3shape Trios), zdjęć CBCT (Carestream 8100 3D), druku 3D (Anycubic), programów Exocad i Blue Sky Plan, Piezotome oraz implantów indywidualnych (BTK).

Autorzy: Andrzej Szwarczyński Rafał Przybylski, Kacper Kropielnicki, Kaja Szwarczyńska

Align Technology otwiera nowe edukacyjne centrum szkoleniowe dla lekarzy Invisalign we Wrocławiu

Firma Align Technology ogłosiła otwarcie nowego Edukacyjnego Centrum Szkoleniowego dla certyfikowanych lekarzy Invisalign we Wrocławiu.

Artykuł sponsorowany

Ewolucja mikroskopów stomatologicznych

Przez ostatnie trzy dekady mikroskopy zabiegowe na dobre zadomowiły się w stomatologii. Z początkowo dość nieporęcznych i nieergonomicznych stały się nowoczesnymi, naszpikowanymi technologią XXI w., wydajnymi urządzeniami.

Autor: Cyprian Seliga

Ja do ciebie, ty do mnie, czyli pacjent musi komunikować

To trudne zadanie. Jak rozmawiać z pacjentem, który co prawda potrafi mówić, ale gdy leży na fotelu, podczas zabiegu, to nie może z siebie wydusić ani słowa?

Autor: Marcin Głuszek

Charakterystyka stomatologicznych materiałów ceramicznych, opracowywanych w technologii CAD/CAM

Niniejsza praca ma na celu przedstawienie cech i właściwości materiałów ceramicznych, wykorzystywanych w gabinetach stomatologicznych przy tworzeniu stałych uzupełnień protetycznych.

Autorzy: lek. dent. Kamil Zdebski, dr n. med. Borys Tomikowski

Funkcjonalne protezy całkowite wykonane z wykorzystaniem metody graficznej rejestracji położenia żuchwy – opis przypadku

Problem bezzębia dotyka szerokiej grupy osób w wieku podeszłym. W celu uniknięcia niekorzystnych następstw tego stanu, konieczne jest wdrożenie leczenia protetycznego spełniającego wymogi estetyczne i funkcjonalne oraz zapewniającego stabilne położenie żuchwy w relacji centralnej.

Autorka: lek. dent. Klaudia Kuballa-Obszyńska

Ambulatorium ortodontyczne

Inwestorzy planujący otwarcie nowej placówki, w której ma być prowadzona działalność lecznicza, mają świadomość konieczności spełnienia wymagań stawianych im przez państwową inspekcję sanitarną.

Autor: Marta Maliszewska

Opel Mokka

Autor: Piotr Szymański



NGS 4/2023
Brak zgody na leczenie podstawą wyroku

W praktyce zdarza się, że lekarze dentyści nie tylko nie biorą zgody na piśmie na zabiegi tzw. podwyższonego ryzyka, ale nawet, kiedy je wezmą, bagatelizują obowiązek informowania pacjenta o możliwych powikłaniach. Jest to nieprawidłowa praktyka, która może wiązać się z koniecznością zapłaty odszkodowania, nawet w przypadku, gdy lekarz nie popełni błędu medycznego.

Autorki: Karolina Podsiadły-Gęsikowska; Aleksandra Powierża

Doradca do spraw odpadów. Nowy obowiązek?

Na początku roku rozgorzał spór o kolejny obowiązek związany z działalnością gabinetów stomatologicznych. Chodzi o wyznaczenie doradcy do spraw bezpieczeństwa przewozu towarów niebezpiecznych. Zatem problem dotyczy praktycznie każdego gabinetu, ponieważ w nich powstają niebezpieczne odpady. Czy rzeczywiście wyznaczenie takiego doradcy jest konieczne? Kiedy i kto musi go powołać?

Autor: Ewa Mazur-Pawłowska

Implantologia to umiejętność. Minister przygotował rozporządzenie

Implantologia, medycyna estetyczno- naprawcza i radiologia szczękowo-twarzowa – takie umiejętności mogą zdobyć lekarze dentyści. Minister zdrowia nie widział konieczności zdobywania umiejętności z endodoncjiczy sedacji płytkiej. Ta druga umiejętność co prawda jest na liście, ale nie jest dostępna dla lekarzy dentystów.

Autor: Piotr Szymański

Praktycznie o lupach stomatologicznych. Cz. III.

Autor: Cyprian Seliga

Przedstawienie zagadnienia parafunkcji na przykładzie bruksizmu – przegląd piśmiennictwa


Bruksizm jest rodzajem parafunkcji, która cechuje się nadmierną aktywnością mięśni żucia. Polega na zgrzytaniu zębami lub ich zaciskaniu. Jego występowanie wpływa bardzo niekorzystnie nie tylko na powodzenie leczenia protetycznego, ale również zachowawczego, periodontologicznego oraz chirurgicznego. Leczenie bruksizmu jest niestety długotrwałe, wymaga dużego zaangażowania pacjenta i często współpracy lekarzy różnych specjalności.

Autor: lek. dent. Aleksandra Sobotka

Rola stomatologa w profilaktyce i wczesnym rozpoznawaniu wad zgryzu – przegląd piśmiennictwa

Autorzy: lek. dent. Izabella Bolek, lek. dent. Marta Sobocińska

Automatyzacja i delegowanie zadań w gabinecie

Czy zarządzanie gabinetem można uprościć na tyle, aby odbywało się ono praktycznie automatycznie? Pensje lekarzy, grafiki dyżurów, zamówienia materiałów, odwołane wizyty pacjentów – problemów jest wiele, a czym większy gabinet, tym większe oczekiwania.

Autor: Arek Buziewicz

Żart w mediach społecznościowych w promocji wizerunku lekarza dentysty

Pozbawiony emocji przekaz jest niczym relaksująca muzyka dźwięków deszczu i fortepianu z Youtube'a. Świetna na zaśnięcie, ale nie przynosząca żadnego wezwania do działania. A przecież posty i relacje muszą być apelem do pacjentów – głośnym zawołaniem – „metamorfoza uśmiechu, to tylko tutaj!”, „droga do prostych zębów jest właśnie taka u doktora „X”.

Autor: Marcin Głuszek

Reprezentujemy interesy polskich lekarzy przedsiębiorców

Z Małgorzatą Bartoszcze-Tomaszewską, Wiceprezes Zarządu ZWIĄZKU Pracodawców Stomatologii rozmawia Piotr Szymański.

Autor: Piotr Szymański

Centrum Stomatologiczne „Uśmiech”

W 2017 r. wraz z panem Kamilem Zarzyckim, właścicielem Centrum Stomatologicznego „Uśmiech” w Lubinie, przeprowadziliśmy metamorfozę wnętrza jego placówki. Inwestor chciał podnieść komfort korzystających z niej osób, zarówno pacjentów, jak i pracowników. Zmiana wyglądu wnętrz okazała się dużym sukcesem, a cel został osiągnięty.

Autor: Marta Maliszewska

Stomatologia i sztuka

Od 12 lat w tym samym miejscu funkcjonują gabinet stomatologiczny i Galeria na Wyspie w Lęborku. Mają też wspólną stronę internetową i fanpage’a na Facebooku. Lek. dent. Katarzyna Gączarzewicz oraz Wojciech Pasko-Porys są współwłaścicielami posesji, na której obok gabinetu stomatologicznego jest galeria sztuki i antyków.

Autor: Wojciech Pasko-Porys

Peugeot e-208

Autor: Piotr Szymański

NGS 3/2023
Perforacja kanału. Czy to błąd lekarza?

Podczas leczenia endodontycznego może wystąpić wiele trudnych do przewidzenia problemów, prowadzących w konsekwencji do powikłań w leczeniu. Jednym z najczęstszych, bo występujących w aż 12 proc. przypadków powikłań jest perforacja.

Autorki: Karolina Podsiadły-Gęsikowska; Aleksandra Powierża

Przegląd nauki okiem Łukasika

W cyklu „Przegląd nauki okiem Łukasika” publikujemy streszczenia najciekawszych prac naukowych, opublikowanych ostatnio na łamach zagranicznej prasy stomatologicznej. Przeglądu dokonuje lek. dent. Tomasz Łukasik.

Autor: lek. dent. Tomasz Łukasik

Jak zmierzyć efektywność pracy gabinetu?

Czy wiecie Państwo ilu potencjalnych pacjentów próbowało skontaktować się z Waszym gabinetem w minionym miesiącu? Ile z tych osób umówiło się na konsultacje? Ile z nich faktycznie przyszło potem na wizytę? I w końcu – ile osób wśród tych, które zadzwoniły, podjęło ostatecznie leczenie?

Autor: Arek Buziewicz

Praktycznie o lupach stomatologicznych. Cz. II – przydatna wiedza techniczna. Rodzaje lup zabiegowych

Lupy zabiegowe dzielimy przede wszystkim według rodzajów systemów optycznych, które oferują poszczególne rozwiązania. Dodatkową wytyczną charakteryzującą rodzaje lup są opcje montażu optyki na ramkach i czepcach. Prezentujemy szczegółowy podział techniczny lup według konstrukcji optycznych i systemów instalacji optyki.

Autor: Cyprian Seliga

Szczoteczki do zębów

Szczotkowanie zębów jest czynnością, której celem jest usunięcie płytki nazębnej, a tym samym zachowanie zdrowia jamy ustnej. Jaka szczoteczka jest najskuteczniejsza? Manualna czy elektryczna? Będąc precyzyjnym szczoteczki elektryczne dzielimy na te z napędem: oscylacyjno-rotacyjnym, oscylacyjno-rotacyjno-pulsacyjnym, sonicznym i magnetycznym. Technologia daje nam wiele możliwości.

Autor: dr Zbigniew Raszewski

Współautor: Anna Papuga-Mikiciuk

Chlorheksydyna jako złoty standard utrzymania zdrowia tkanek przyzębia

Autorzy: dr n. med Jakub Lipski, lek. dent. Natalia Lipska

Fizyczne podstawy leczenia nakładkowego

Jeszcze do niedawna leczenie ortodontyczne było synonimem ust pełnych „nieatrakcyjnych drutów“, co skutecznie zniechęcało pacjentów do wyrażenia zgody na taki typ leczenia. Wprowadzenie w ostatnich latach przezroczystych aparatów ortodontycznych w postaci nakładek stało się momentem przełomowym dla pacjentów ortodontycznych.

Autor: dr Zbigniew Raszewski

Recenzent: dr n. med. Agnieszka Czechumska

Od 2011 roku Implanty Champions (R)Evolution® oferują wszystkie możliwe rozwiązania protetyczne.

Autor: lek. stom., tech. dent. Gerhard Quasigroch

Alfa Romeo Stelvio

Przez kilka dni miałem okazję jeżdżenia wersją Estrema Alfy Romeo Stelvio. Ta specjalna wersja auta wyposażona jest w silnik benzynowy GME 2.0 o mocy 280 KM. Model Stelvio to auto typu SUV, zaskakująco duże i ładne.

Autor: Piotr Szymański

NGS 2/2023
Przegląd nauki okiem Łukasika

W cyklu „Przegląd nauki okiem Łukasika” publikujemy streszczenia najciekawszych prac naukowych, opublikowanych ostatnio na łamach zagranicznej prasy stomatologicznej. Przeglądu dokonuje lek. dent. Tomasz Łukasik

Autor: lek. dent. Tomasz Łukasik

Pacjent połknął wiertło

Czy zdarzyło się Państwu, aby podczas zabiegu pacjent połknął narzędzie dentystyczne? To nie częsta sytuacja, ale wcale nie niemożliwa. Takie przypadki się zdarzają. Zapraszamy na kolejną analizę przypadku.

Autorki: Karolina Podsiadły-Gęsikowska; Aleksandra Powierża

Praktycznie o lupach stomatologicznych. Cz. I.

Powiększenie optyczne zrewolucjonizowało stomatologię. Jeszcze piętnaście lat temu stosowanie instrumentów poprawiających widoczność pola zabiegowego w praktyce lekarza dentysty wydawało się być egzotyką. Dzisiaj standardem jest wykorzystywanie lup zabiegowych do większości procedur stomatologicznych.

Autor: Cyprian Seliga

Krótkotrwałe podścielanie protez

Celem tego artykułu jest przedstawienie najważniejszych informacji dotyczących użycia materiałów do czasowego miękkiego podścielania protez dentystycznych. Omówione zostaną materiały, techniki pracy oraz najczęstsze problemy, jakie występują podczas zastosowania tego typu produktów.

Autor: dr Zbigniew Raszewski

Jaki wpływ na podmioty wykonujące działalność leczniczą ma ustawa o wyrobach medycznych?

Co warto wiedzieć o ustawie o wyrobach medycznych? Czym jest reklama wyrobów medycznych? Reklamą czy informacją o działalności leczniczej? Wejście w życie od 1 stycznia 2023 r. przepisów dotyczących reklamy wyrobów medycznych wprowadziło nagłe zainteresowanie kwestią prowadzonych działań marketingowych przez podmioty lecznicze oraz praktyki zawodowe.

Autor: Ewa Mazur-Pawłowska

Mesjodens u dorosłych

Proces diagnostyczny i terapeutyczny na podstawie opisu przypadku klinicznego.

Autor: Agnieszka Cegłowska, Katarzyna Nowak

Zastosowanie endokoron celem stabilnej odbudowy zębów leczonych endodontycznie

Celem rehabilitacji protetycznej zębów leczonych endodontycznie jest odbudowa anatomii oraz wzmocnienie ich struktury, aby zminimalizować ryzyko pęknięcia lub złamania. Dużym wyzwaniem jest uzyskanie szczelnej odbudowy, która trwale odizoluje wypełnione kanały korzeniowe od dostępu bakterii znajdujących się w jamie ustnej oraz wzmocni pozostałą strukturę zęba.

Autor: Izabella Kaczmarczyk, Borys Tomikowski

Gabinet stomatologiczny w mediach społecznościowych

W dzisiejszych czasach każdy z nas ma niemal nieograniczony dostęp do Internetu. To właśnie tam toczy się nasze życie.

Autor: Oliwia Seliga

Czym jest social proof?

Jesteś w nowym mieście. Chcesz znaleźć dobrą restaurację. Chwytasz za telefon, googlujesz i po chwili masz do wyboru 4 różne miejsca. Co robisz? Niech zgadnę – zaczynasz czytać opinie, prawda? 5 gwiazdek. Idziemy!

Autor: Arek Buziewicz

Lokalizacja gabinetu w biurowcu na 15. piętrze. Czy podejmiecie to wyzwanie?

Ktoś musi być pierwszy. Nasz rodak stwierdził, że Ziemia nie jest wcale środkiem wszechświata. Elon Musk ze swoją stajnią elektrycznych samochodów dokonał przełomu w motoryzacji. Obaj mieli odwagę – pierwszy przeciwstawił się Kościołowi, drugi stawił opór potężnemu przemysłowi naftowemu. A Państwo, czy posiadacie tę śmiałość, żeby Wasz gabinet stomatologiczny zlokalizować na 15. piętrze wieżowca?

Autor: Marcin Głuszek

Jak nakleić naczepy w leczeniu alignerami?

Wprowadzenie do leczenia nakładkami ortodontycznymi dla stomatologów.

Autor: lek. dent. Agnieszka Czechumska

Zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania lokalu

Inwestorzy planujący otwarcie nowej placówki, w której ma być prowadzona działalność lecznicza, mają świadomość konieczności spełnienia wymagań stawianych im przez Państwową Inspekcję Sanitarną. Niestety, wiedza dotycząca ich obowiązków wynikających z przepisów budowlanych jest już znacznie mniejsza. A kontrola nadzoru budowlanego może być dużym zaskoczeniem.

Autor: Marta Maliszewska

Toyota Highlander

Toyota Highlander to duże auto typu SUV, mierzące niemal 5 metrów. Waży ponad 2 tony, ale w eksploatacji jest zaskakująco oszczędne. Środek auta wykonany jest perfekcyjnie, kierowca czuje się jak w dobrej limuzynie.

Autor: Piotr Szymański

NGS 1/2023

Przegląd nauki okiem Łukasika

W cyklu „Przegląd nauki okiem Łukasika” publikujemy streszczenia najciekawszych prac naukowych, opublikowanych ostatnio na łamach zagranicznej prasy stomatologicznej. Przeglądu dokonuje lek. dent. Tomasz Łukasik

Autor: lek. dent. Tomasz Łukasik

Zdjęcie pantomograficzne - czy zawsze potrzebne

Pacjent oskarżył lekarza, że podczas leczenia nie korzystał z możliwości jakie dają zdjęcia pantomograficzne i w wyniku tego terapia nie była skuteczna, doprowadzając do pogorszenia ogólnego stanu zdrowia pacjenta. Jednak zważywszy na szkodliwość promieniowania jonizującego, aby wysłać pacjenta na takie badanie lekarz musi mieć pewność, że korzyści uzyskane z badania przewyższają
szkody wyrządzone przez promieniowanie.

Autorki: Karolina Podsiadły-Gęsikowska; Aleksandra Powierża

Nowe zasady reklamowania wyrobów medycznych

Od początku 2023 r. zaczęły obowiązywać nowe przepisy regulujące reklamowanie wyrobów medycznych. Jest to efekt wprowadzonej w życie 7 kwietnia 2022 r. nowej ustawy o wyrobach medycznych.
Kwestie dotyczące reklamy wyrobów medycznych weszły z 9-miesięcznym opóźnieniem i zaczęły obowiązywać od Nowego Roku. Jakie zmiany przynoszą nowe przepisy dla praktykujących lekarzy? Czy zmieni się możliwość i zakres reklamowania gabinetów medycznych?

Autor: Tomasz Popielski

Dobór pacjentów do leczenia nakładkowego

Leczenie ortodontyczne przezroczystymi nakładkami wymaga wiedzy na temat diagnostyki oraz umiejętności selekcji pacjentów do leczenia. Oba te elementy wpływają na płynność w projektowaniu planu leczenia, jak i efektywność klinicznego prowadzenia pacjenta podczas terapii. To co dla jednych jest trudne, dla innych może być standardową procedurą.

Autor: lek. dent. Agnieszka Czechumska

Szkoła okluzji: Projektowanie estetyki zębów przednich. Problemy z konwersją informacji z projektów 2D do projektów 3D i do systemów CAD

W Polsce lekarze planując duże odbudowy protetyczne zazwyczaj używają cyfrowych systemów do projektowania uśmiechu na komputerze, w wersji 2D. Większość lekarzy korzysta z systemu DSD, ale dostępne są również inne programy: włoski system DDS, system Smile Cloud czy Smylist, który jest używany głównie na Węgrzech i w Dubaju (ZEA).

Autor: lek. dent. Krzysztof Adamowicz

Materiały biozgodne, bioaktywne oraz biomimiczne

W ostatnich latach słyszymy coraz to nowe nazwy i słowa określające materiały użytkowane w stomatologii. Czy jest to tylko chwyt reklamowy producentów, chcących sprzedać swoje produkty, czy też mamy do czynienia z nową grupą materiałów? Chcemy przybliżyć, co oznaczają poszczególne terminy oraz przytoczyć najistotniejsze publikacje na ten temat.

Autor: dr Zbigniew Raszewski, lek. stom. Łukasz Balcerzak

Ja do Ciebie, Ty do mnie. Wyzwania w komunikacji w gabinecie stomatologicznym. Cz. I.

Dziś poruszę temat komunikacyjny. Ale nie będę pisał o nowym tramwaju czy pociągu. Przyjrzę się natomiast komunikacji międzyludzkiej, a więc sposobom porozumiewania się. Pokażę dialogi, które
prowadzą wprost do mini-wojen, a później szybkie sposoby zawarcia trwałych rozejmów. Przedstawię komunikację, która za pomocą umiejętnej retoryki, nawet w wybitnie trudnych sytuacjach, nie dopuszcza do konfliktów.

Autor: Marcin Głuszek

Pierwszy kontakt pacjenta z gabinetem

Budowanie relacji z pacjentami jest najtańszą formą marketingu, wpływa na lojalność i przywiązanie pacjentów, wspomaga polecenia i rekomendacje, diametralnie obniża  koszty pozyskiwania pacjentów z zewnątrz i zwiększa dochody stomatologa.

Autor: Arek Buziewicz

Ambulatorium stomatologiczne z czterema gabinetami

Inwestor wynajął lokal użytkowy o powierzchni 135 m², usytuowany w parterze budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami, aby prowadzić w nim działalność ambulatorium stomatologicznego. Na podstawie przeprowadzonego przez siebie bilansu powierzchni użytkowej założył, że uda się w nim wydzielić cztery gabinety stomatologiczne. Do jednego z nich miał być dodatkowo wstawiony pantomograf.

Autor: Marta Maliszewska

Ford Mustang Mach-E

Nazwa Mustang zobowiązuje. Co prawda wyglądem i koncepcją oba auta do siebie nie pasują, ale za to przyjemnością jazdy już tak. Mach-E jest szybki, dynamiczny i sprawia przyjemność podczas prowadzenia, zupełnie jak jego spalinowy odpowiednik. 

Autor: Piotr Szymański

NGS 7/2022
Przegląd nauki okiem Łukasika

W cyklu „Przegląd nauki okiem Łukasika” publikujemy streszczenia najciekawszych prac naukowych, opublikowanych ostatnio na łamach zagranicznej prasy stomatologicznej. Przeglądu dokonuje lek. dent. Tomasz Łukasik

Autor: lek. dent. Tomasz Łukasik

Pozostawienie narzędzia w kanale – związek przyczynowo–skutkowy

Pozostawienie fragmentów złamanych narzędzi w leczonym zębie – jak dobrze wiedzą lekarze stomatolodzy – nie jest rzadkością. Co do zasady, pozostawienie narzędzia w kanale stanowi typowe powikłanie medyczne, za które lekarz nie ponosi odpowiedzialności, aczkolwiek jeśli uda się pacjentowi wykazać prawdopodobny związek przyczynowo-skutkowy między jego szkodą, a winą lekarza – odpowiedzialność taka jest możliwa. W poniższej analizie przypadku przedstawimy sytuację, w której pozostawienie narzędzia w kanale niesie za sobą negatywne konsekwencje dla lekarza.

Autorki: Karolina Podsiadły-Gęsikowska; Aleksandra Powierża

Mentor polskiej implantologii

8 listopada 2022 r. zginął w tragicznym wypadku samochodowym dr n. med. Mariusz Duda, prof. wizyt. SSU, ZSMU, USJ, spec. chirurg stom., ICOI Diplomate. Wracał z Kongresu ICOI w Las Vegas w USA. Do wypadku doszło w Polsce na autostradzie pod Piotrkowem Trybunalskim.

Autor: Piotr Szymański

Aspekty leczenia nakładkami ortodontycznymi dla dentystów. Cz. I: Wprowadzenie

Rozpoczynamy cykl artykułów edukacyjnych z leczenia nakładkami ortodontycznymi. Od czego zacząć? Co warto wiedzieć? Gdzie szukać? Co wybrać? Dr Agnieszka Czechumska poradzi, jak mądrze wdrożyć i prowadzić leczenie alignerami w swojej praktyce ogólnostomatologicznej. Na początek omówimy wszystkie istotne elementy tej alignerowej układanki.

Autor: lek. dent. Agnieszka Czechumska

Implantacja bezpłatowa: wolna od bólu i objawów zapalnych

W przypadku dostatecznej ilości zdrowej tkanki twardej i miękkiej, zabieg implantacji może zostać przeprowadzony bardzo delikatnie, z pominięciem mobilizacji płata śluzówkowo-okostnowego. Z przeprowadzonych wśród pacjentów sondaży wynika, że metoda ta uchodzi za prawie bezbolesną, zmniejszeniu ulega również ryzyko wystąpienia pozabiegowego stanu zapalnego. W poniższym artykule przedstawiono opisy przypadków oraz wyniki badań klinicznych.

Autor: prof. dr. Thomas Ziebart

Leczenie implantoprotetyczne pacjentki z agenezją siekacza bocznego lewego górnego – opis przypadku

Wrodzony brak zawiązków zębów to coraz częściej występująca nieprawidłowość. Agenezja jest wynikiem zaburzeń w początkowym etapie rozwoju zębów.

Autor: lek. dent. Michał Godula

Skuteczna polimeryzacja


Statystycznie większość wypełnień jest źle utwardzona. Za taki stan rzeczy odpowiadają lekarze dentyści, którzy niezbyt „przykładają” się do polimeryzacji. Znajomość fizycznych i chemicznych procesów zachodzących przy naświetlaniu pomoże lekarzowi zrozumieć, co i dlaczego wykonuje.

Autor: Piotr Szymański

Syntetyczny hydroksyapatyt jako biomimetyczna alternatywa dla fluoru w profilaktyce próchnicy zębów

Próchnica zębów, jedna z najczęściej stwierdzanych chorób jamy ustnej na świecie, jest miejscowym procesem patologicznym, wywołanym przez czynniki zewnątrzustrojowe, polegającym na demineralizacji i proteolitycznym rozpadzie twardych tkanek zęba (1).

Autorki: Małgorzata Pawińska, Elźbieta Paszyńska

Video story z pacjentem. Cz. III. Lepsza wersja siebie?

Wiem, że zaczęliście Państwo swoją podróż przedstawienia się światu – „oto ja stomatolog, którego zawsze szukałeś drogi pacjencie”. Udało się Państwu wyjść ze strefy komfortu, pokazać siebie na obrazie ruchomym i statycznym. Jednak wciąż czujecie niedosyt. Jak go zaspokoić?

Autor: Marcin Głuszek

Pozyskiwanie i wdrażanie lekarzy do pracy

Tworzymy nowy gabinet, zupełnie nowy, od podstaw, z nowym zespołem. Zatrudniamy kolejne osoby: rejestratorki, asystentki, lekarzy. Oprócz zakresu obowiązków każda nowo zatrudniona osoba dostaje (od właściciela) konkretny opis stanowiska pracy. Wszyscy wiedzą, co mają robić.

Autor: Arek Buziewicz

Ambulatorium stomatologiczne z trzema gabinetami

Gdy inwestorzy skontaktowali się z naszą pracownią z prośbą o zaprojektowanie układu funkcjonalnego wnętrza, byli już właścicielami lokalu usługowego usytuowanego w parterze budynku wielorodzinnego.

Autor: Marta Maliszewska

NGS 6/2022
Sanepid sprawdza punkty szkoleniowe RTG

Przed wakacjami pojawiły się pierwsze kontrole Sanepidu, w których inspektorzy wymagali od lekarzy, używających promieniowania jonizującego, okazania certyfikatów, potwierdzających odbyte szkolenia w zakresie ochrony radiologicznej pacjenta. Lekarz w ciągu 5 lat musi uzyskać 20 punktów szkoleniowych.

Autor: mgr inż Piotr Szymański

Leczenie stwarzające podwyższone ryzyko dla pacjenta

Parę miesięcy temu opisywałyśmy analizę przypadku bezpośrednio związanego z powikłaniem medycznym. Takie sytuacje w praktyce stomatologicznej nie są wcale rzadkością. Warto jednak pamiętać, że poza obowiązkiem informacyjnym o wszelkich powikłaniach, lekarz zobligowany jest uzyskać pisemną zgodę pacjenta na zabieg operacyjny albo metodę leczenia lub diagnostyki stwarzającą podwyższone ryzyko dla pacjenta.

Autorki: Karolina Podsiadły-Gęsikowska; Aleksandra Powierża

Przegląd nauki okiem Łukasika

W cyklu „Przegląd nauki okiem Łukasika” publikujemy streszczenia najciekawszych prac naukowych, opublikowanych ostatnio na łamach zagranicznej prasy stomatologicznej. Przeglądu dokonuje lek. dent. Tomasz Łukasik

Autor: lek. dent. Tomasz Łukasik

Unit stomatologiczny

Prawidłowy wybór oraz dopasowanie unitu do indywidualnych potrzeb jest trudne. Tym bardziej, że oferta jest bardzo różnorodna. A wybór musi być przemyślany. Unit służy lekarzowi średnio 10-15 lat, a w przypadku unitów metalowych nawet 30 lat.

Autorzy: Piotr Szymański

Metoda MP-scan – przewidywalny sposób na rejestracje zmian w zgryzie

Funkcjonalne kontakty zębów górnych z dolnymi stanowią podstawę dla każdej interwencji leczniczej podejmowanej przez lekarza dentystę. Zrozumienie, jak ważne jest zapewnienie im ochrony podczas dynamicznych ruchów żuchwy w trakcie żucia, pozwala uchronić zęby pacjenta przed wystąpieniem ubytków abfrakycjnych, patologicznego starcia zębów, pęknięcia koron i korzeni, ukruszenia, pęknięć i złamań prac protetycznych, przemieszczeń zębów czy w końcu zwiększenia się ich ruchomości, a także zmian położenia po przebytym leczeniu ortodontycznym.

Autor. dr n. med. Michał Paulo

Zastosowanie CBCT w ocenie jakości tkanek wyrostka zębodołowego i przyzębia

Obok chirurgów i implantologów najczęściej sięgającymi po badanie CBCT są lekarze ortodonci. Możliwości tomografii wiązki stożkowej pozwoliły na dokładniejsze planowanie oraz zwiększenie przewidywalności postępów leczenia, pozwalając na trójwymiarowy wgląd w struktury kostne szczęki i żuchwy.

Autorki: lek. dent. Anna Gurniak, dr n. med. Emilia Klein-Dębek

Których pracowników ochrony zdrowia dotyczą podwyżki płac?

Podwyżki płac w sektorze medycznym budzą emocje zarówno po stronie personelu, jak i pracodawców. Pięć lat temu wprowadzono w życie pomysł rządowy, aby odgórnie regulować płace w ochronie zdrowia i regulować wysokość wynagrodzeń. Taka ingerencja w zakresie publicznej ochronie zdrowia wydaje się uzasadniona i nawet można pokusić się o opinię, iż spełnia oczekiwania społeczne.

Autor: Ewa Mazur-Pawłowska

Podstawowe zasady zarządzania praktyką stomatologiczną

Z doświadczenia wiem, że większość lekarzy dentystów, prowadzących własną praktykę, zadania związane z zarządzaniem placówką wykonuje w czasie pomiędzy przyjmowanymi pacjentami albo po godzinach pracy, czyli zazwyczaj w domu; niestety kosztem rodziny. Na dłuższą metę prowadzi to do frustracji oraz spadku jakości pracy i życia.

Autor: Michał Katarzyński

Zainteresowanie profilaktyką stomatologiczną będzie rosło

Profilaktyka stomatologiczna. W ciągu najbliższych 2 lat zainteresowanie pacjentów zabiegami z zakresu profilaktyki stomatologicznej wzrośnie. Tak wynika z badania przeprowadzonego przez Siemens Financial Services w Polsce i firmę EMS. Wzrostu popularności profilaktyki stomatologicznej spodziewa się prawie 65 proc. ankietowanych lekarzy dentystów, higienistek i menedżerów gabinetów stomatologicznych.

Video story z pacjentem. Cz. II. Kamera nie gryzie

Jestem przekonany, że na zajęciach z chirurgii stomatologicznej czekaliście Państwo z wielką niecierpliwością na zajęcia praktyczne. To naturalne, że chcemy się sprawdzić, stwierdzić, czy faktycznie ufam swojej ręce i chcę ją doskonalić. Podobnie jest z kamerą.

Autor: Marcin Głuszek

Pozyskiwanie pacjentów – ścieżki dotarcia

Nawet przez rok pacjent zastanawia się, czy rozpocząć leczenie stomatologicznego i jaki gabinet wybrać. Oczywiście nie dotyczy to sytuacji bólowych, ale przypadków dotyczących leczenia z zastosowaniem bardziej skomplikowanych procedur. Dlatego warto poświęcić czas, by edukować pacjentów i budować zaufanie do nas, zanim jeszcze pojawią się w naszym gabinecie.

Autor: Arek Buziewicz

Rozbudowa funkcjonującego gabinetu o dodatkową powierzchnię 60 m²

Inwestor jest właścicielem placówki, w której leczenie pacjentów odbywało się w dwóch gabinetach stomatologicznych. Większy z nich był dwustanowiskowy. Gdy pojawiła się szansa dokupienia sąsiedniego lokalu usługowego, inwestor postanowił z niej skorzystać i rozbudować istniejące ambulatorium.

Autor: Marta Maliszewska

 

NGS 5/2022
Czy nakładki ortodontyczne to „MUST DO” we współczesnym gabinecie ogólnostomatologicznym?

Stomatolodzy rozumieją, że do holistycznego leczenia protetyczno-implantologicznego należy uszeregować ortodontycznie zęby. Jesteś dentystą ogólnym lub protetykiem? Brakuje ci do współpracy ortodonty? Rozszerz swoje kompetencje o minimalnie inwazyjną ortodoncję nakładkową

Autor: dr n. med. Agnieszka Czechumska

Przegląd nauki okiem Łukasika

W cyklu „Przegląd nauki okiem Łukasika” publikujemy streszczenia najciekawszych prac naukowych, opublikowanych ostatnio na łamach zagranicznej prasy stomatologicznej. Przeglądu dokonuje lek. dent. Tomasz Łukasik

Autor: lek. dent. Tomasz Łukasik

Wizyty kontrolne

Zapewne niejednokrotnie spotkali się Państwo z bagatelizowaniem wizyt kontrolnych przez pacjentów, którzy albo nagminnie je przekładali, albo zupełnie o nich zapominali, tym samym narażając się na świadome niebezpieczeństwo pooperacyjne.

Autorki: Karolina Podsiadły-Gęsikowska; Aleksandra Powierża

Sposoby leczenia nadwrażliwości

Nadwrażliwość zębiny (DHS) jest częstym problemem. Jednak połowa pacjentów cierpiących na DHS nie mówi o tym swojemu dentyście. Dolegliwość ta wynika z otwartych kanalików zębinowych w odsłoniętej zębinie.

Autor: dr Zbigniew Raszewski

Metamorfoza kostna z użyciem kondenserów Champions

Śródoperacyjne zagęszczenie kości miękkiej (D3+D4 wg Mischa) do twardej D2 umożliwia uzyskanie stabilizacji pierwotnej implantu oraz skraca czas jego wgajania w odcinku bocznym szczęki z sześciu do zaledwie dwóch miesięcy. W 1990 roku Summers opracował koncepcję zagęszczania kości gąbczastej przy użyciu osteotomów o wzrastającej średnicy.

Autor: Dr med. dent. Armin Nedjat

Zębiak. Najczęstszy guz zębopochodny

Spośród zębopochodnych zmian nowotworopodobnych lekarz dentysta najczęściej spotyka zębiaki. Są one zaliczane do guzów o typie hamartoma, czyli łagodnej zmiany nienowotworowej, która może powstać w obrębie określonego narządu w wyniku zaburzeń rozwojowych.

Autorki: lek. dent. Anna Gurniak

Align Technology wprowadza na rynek Invisalign Outcome Simulator Pro, narzędzie nowej generacji umożliwiające szybkie stworzenie wizualizacji przyszłego uśmiechu pacjenta

Firma Align Technology ogłosiła premierę Invisalign Outcome Simulator Pro, kolejnej generacji swojego zaawansowanego narzędzia do komunikacji z pacjentami.

Autor: mgr inż. Piotr Szymański

Laki szczelinowe

Próchnica powierzchni zgryzowych, policzkowych i językowych stanowi prawie 90% próchnicy u dzieci i młodzieży. Ponad 40% przypadków zmian próchnicowych w zębach stałych w dorosłej populacji, występuje w szczelinach na powierzchniach żujących, ponieważ następuje tam akumulacja resztek pokarmowych i wytwarzanie płytki nazębnej.

Autor: dr Zbigniew Raszewski

Eksploatacja autoklawu

Sterylizacja narzędzi to dziś prawny obowiązek. Na początku obecnego stulecia wprowadzono prawo, że wszystkie narzędzia wielokrotnego użytku muszą być sterylizowane przed leczeniem każdego pacjenta. Aby ten obowiązek wypełnić można było albo korzystać z usług firm, mających duże sterylizatornie, albo zainstalować w gabinecie autoklaw.

Autor: Mieczysław Burliński

Video story z pacjentem. Cz. I.

Video z pacjentem, czyli jak wejść na wyższy poziom promocji gabinetu. Czy warto zacząć tworzenie krótkich filmów, pokazujących pracę lekarzy? To zadanie znacznie trudniejsze niż robienie zdjęć na portale społecznościowe, ale o nieporównywalnie większej sile oddziaływania.

Autor: Marcin Głuszek

Jak zorganizować pracę gabinetu, by móc skupić się na leczeniu a nie na papierkowej robocie i pracy administracyjnej?

Większość stomatologów popełnia błąd, traktując swoją jednoosobową działalność gospodarczą jak firmę. Oczywiście, formalnie odbyła się rejestracja podmiotu gospodarczego, jest wpis w CEiDG, jest NIP, ale to tylko formalność – na papierze. Działalność lecznicza różni się jednak od zwykłej działalności gospodarczej.

Autor: Arek Buziewicz

Postępowanie przed sądem lekarskim cz. III

Temat postępowania sprawdzającego i wyjaśniającego, które prowadzi rzecznik odpowiedzialności zawodowej budzi wiele emocji, dlatego należy go szczegółowo przedstawić. W trzeciej części tekstu, szczegółowo omawiającego ten temat, zajmiemy się zagadnieniami związanymi z zarzutami, z którymi mierzą się obwinieni lekarze oraz opiszemy, jak toczy się proces przed sądem lekarskim.

Autor: Ewa Mazur-Pawłowska

Ambulatorium stomatologiczne z trzema gabinetami

Gdy inwestorzy skontaktowali się z naszą pracownią z prośbą o zaprojektowanie układu funkcjonalnego wnętrza, byli już właścicielami lokalu usługowego usytuowanego w parterze budynku wielorodzinnego.

Autor: Marta Maliszewska

 

 

NGS 4/2022
Najniższe wynagrodzenie medyków – mocno w górę

W maju 2022 r. Sejm przyjął ustawę zmieniającą przepisy, dotyczące sposobu ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych. Zmianie uległy współczynniki pracy, które są wykorzystywane przy wyliczaniu najniższego wynagrodzenia.

Autor: Tomasz Popielski

Błąd diagnostyczny i terapeutyczny

Nie każdy lekarz wie, że istnieją różne rodzaje błędów. Najczęściej wyróżniamy błędy: diagnostyczne, terapeutyczne, organizacyjne oraz techniczne. Dziś skupimy się na pierwszym z nich, czyli błędzie diagnostycznym, tzw. błędzie w rozpoznaniu.

Autorki: Karolina Podsiadły-Gęsikowska; Aleksandra Powierża

Niedoskonałości obrazowania 2D w diagnozowaniu zmian kostnych

Zdjęcia pantomograficzne są podstawowym elementem wstępnej diagnostyki radiologicznej pacjenta w codziennej pracy lekarza dentysty.

Autorka: lek. dent. Anna Gurniak

Implantologicznoprotetyczna koncepcja dwuczęściowego systemu implantów cyrkonowych Patent

Co raz częściej implantolodzy się gają p o wszczepy ceramiczne. Czy zaopatrzenie protetyczne dwuczęściowych implantów cyrkonowych różni się od metod stosowanych przy implantach ty tanowych?

Autor: Armin Nedjat

5 sposobów jak zwiększyć rentowność praktyki stomatologicznej

Przez ostatnie 10 lat przeprowadziłem kilkaset analiz finansowych oraz kilkadziesiąt indywidualnych audytów praktyk stomatologicznych i co bardzo ważne, p omimo popełnieniu wielu błędów, ostatecznie z sukcesem, współzarządzałem dwoma dużymi, wielofotelowymi praktykami stomatologicznymi.

Autor: Michał Katarzyński

Przegląd nauki okiem Łukasika

W cyklu „Przegląd nauki okiem Łukasika” publikujemy streszczenia najciekawszych prac naukowych, opublikowanych ostatnio na łamach zagranicznej prasy stomatologicznej. Przeglądu dokonuje lek. dent. Tomasz Łukasik

Autor: lek. dent. Tomasz Łukasik

Zastosowanie hydroksyapatytu w stomatologii


Dzieci poniżej trzeciego roku życia nie są w stanie wypluć pasty do zębów i mają tendencję do połykania znacznej jej części podczas szczotkowania. Małe dzieci są z tego powodu bardziej narażone na spożycie większych niż zalecane ilości fluoru, pochodzącego z pasty do zębów we wczesnym okresie życia. Dlatego rozwiązaniem jest stosowanie w pastach hydroksyapatytu.

Autor: dr. Zbigniew Raszewski

Szkoła okluzji: Zgryz otwarty w przebiegu leczenia aparatem NTI

Opis przypadku. Pacjentka lat 31 zgłosiła się do naszej praktyki z silnymi bólami w okolicy skroniowej oraz w okolicy lewego żwacza i potylicy. 

Autor: lek. dent. Krzysztof Adamowicz

Własny gabinet. Co koniecznie trzeba wiedzieć na starcie

Stworzenie dobrze prosperującego gabinetu, to trudne zadanie, ale nie niemożliwe. Trzeba mieć szczegółowy plan działania. Zatem, o co należy zadbać na początku? Na jakie pytania trzeba poznać odpowiedzi, aby zacząć prowadzić własny gabinet?

Autor: Arek Buziewicz

Motywowanie pacjentów do wspólnych zdjęć w gabinecie – praktyczny poradnik

 

Należy podpatrywać działania konkurencji na Facebooku i Instagramie. Może w gabinecie, który powstał w okolicy wykonują zdjęcia w sposób na tyle nowoczesny, że wygląd naszego unitu w zestawieniu z nimi będzie sprawiał wrażenie bardzo „zakurzonego”?

Autor: Marcin Głuszek

 

 

 

NGS 3/2022
Pytania do prawnika

Na pytania Czytelników odpowiada dr n. prawnych, adwokat Maciej Gibiński.

Postępowanie przed sądem lekarskim cz. II

Temat postępowania sprawdzającego i wyjaśniającego, które prowadzi rzecznik odpowiedzialności zawodowej budzi wiele emocji, dlatego należy go szczegółowo przedstawić. W drugiej części tekstu, szczegółowo omawiającego ten temat, zajmiemy się zagadnieniami związanymi z zarzutami, z którymi mierzą się obwinieni lekarze oraz opiszemy, jak toczy się proces przed sądem lekarskim.

Autor: Ewa Mazur-Pawłowska

Wybór unitu stomatologicznego

Każdy z lekarzy dentystów stanął lub stanie kiedyś przed koniecznością wyboru unitu do gabinetu. A wybór jest dosyć trudny, ponieważ oferta na polskim rynku jest wyjątkowo bogata.

Autor: Mirosław Burliński

Ekstrakcja i implantacja

Pacjentka zgłosiła się do gabinetu na początku marca 2020 r. z powodu odcementowania się korony zęba 15. Wykonano RVG diagnostyczne. W badaniu klinicznym stwierdzono ubytek próchnicowy, po którego opracowaniu nie uzyskano wystarczającej ilości tkanek twardych zęba do wykonania nowej korony. Ząb zakwalifikowano zatem do ekstrakcji.

Autor: dr Andrzej Bociąga

Szkoła okluzji: Monitorowanie zmian w układzie kostnym narządu żucia

Lekarze nie boją się już słowa okluzja i coraz częściej sięgają po leczenie z użyciem artykulatorów, czy deprogramatorów. Problemem pozostaje mierzenie zmian, które zachodzą podczas leczenia okluzyjnego. Sposobów tych pomiarów jest kilka. Jednym z dokładniejszych jest wykorzystanie aparatu Freecorder Blue Fox.

Autor: lek. dent. Krzysztof Adamowicz

O roli higieny w zapobieganiu chorobom zakaźnym i odpowiedzialności stomatologów za zakażenia

Wirusy zapalenia wątroby typu B i C, paciorkowce czy gronkowce, w tym szczepy oporne na metycylinę, to tylko niektóre z patogenów chorobotwórczych, stanowiących zagrożenie dla pacjentów gabinetów stomatologicznych i pracowników.

Zatrudnianie personelu z Ukrainy w działalności leczniczej

12 marca 2022 r. zaczęła obowiązywać ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. 2022 poz. 583). Kwestie związane z zatrudnianiem obywateli Ukrainy stały się przedmiotem licznych komentarzy. Wykonywanie pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez obcokrajowców (spoza UE) było obwarowane wieloma obostrzeniami.

Autor: Ewa Mazur-Pawłowska

Proszę się przedstawić – ale czy na pewno?

Czy każdy pracownik placówki medycznej ma obowiązek podawania pacjentom swojego imienia i nazwiska? Czy tabliczki z imieniem i nazwiskiem oraz pełnioną funkcją powinny być przy stanowisku pracy? Czy trzeba nosić na fartuchu plakietkę ze swoim nazwiskiem?

Autor: Tomasz Popielski

Należyta staranność

Lekarze wiedzą lepiej niż ktokolwiek inny, jak ważne jest dochowanie należytej staranności. Czy lekarze wiedzą jednak, że ich działania nie powinny być oceniane przez pryzmat osiągniętego rezultatu? Kluczowe są wszystkie podjęte przez lekarza działania, a nie tylko sam efekt końcowy - istotą jest czy postępowanie zmierzało do osiągnięcia jak najlepszego rezultatu.

Autorki: Karolina Podsiadły-Gęsikowska; Aleksandra Powierża

Pułapka diagnostyczna: dysplazja kostniwno-kostna

Dysplazja kostniwno-kostna (cemento-osseus dysplasia – COD) jest wykrywana w badaniach radiologicznych zwykle jako tzw. przypadkowe znalezisko, a jej diagnostyka nastręcza trudności lekarzom dentystom.

Autorka: lek. dent. Anna Gurniak

Praktyka lekarska w budynku usługowym

Inwestorzy byli w posiadaniu działki, na której planowali wznieść budynek przeznaczony na prowadzenie usługowej działalności medycznej – stomatologicznej.

Autor: Marta Maliszewska

 

 

NGS 2/2022
Pytania do prawnika

Na pytania Czytelników odpowiada dr n. prawnych, adwokat Maciej Gibiński.

(Nie) umyślna wina lekarza?

W poprzednim artykule wskazywałyśmy, że powikłanie medyczne i błąd medyczny to dwie, zupełne odrębne kwestie. Wymieniłyśmy również trzy przesłanki pociągnięcia do odpowiedzialności lekarza za błąd medyczny, którą jedną z nich była wina.

Autorki: Karolina Podsiadły-Gęsikowska – adwokat; Aleksandra Powierża – radca prawny

Postępowanie przed sądem lekarskim

Wbrew pojawiającym się opiniom postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarza dentysty, wcale nie jest bez znaczenia i bez konsekwencji. Postępowanie to toczy się z powodu skargi pacjenta i rozpoczyna się od czynności sprawdzających oraz wyjaśniających. Jest to „mały proces karny”.

Autor: Ewa Mazur-Pawłowska

Alergia na lateks

Alergia na lateks jest definiowana jako obecność swoistego przeciwciała immunoglobulinowego E (IgE) wobec białek lateksowych u osób, które mają różne objawy kliniczne na produkty zawierające lateks. W szczególności na tę alergię narażeni są lekarze, ale również problem pojawia się, gdy na fotelu usiądzie pacjent uczulony na lateks.

Autor: dr Zbigniew Raszewski

Pourazowa odbudowa protetyczna górnych siekaczy stałych u pacjentów w wieku rozwojowym

Pacjenci w wieku rozwojowym są szczególną grupą narażoną na urazy zębów. Często dochodzi do urazu, w którym niezbędne jest leczenie protetyczne. Artykuł opisuje na podstawie piśmiennictwa najkorzystniejsze i aktualne metody leczenia protetycznego w okresie rozwojowym.

Autorzy: lek. dent. Klaudia Konopka, dr n. med. Andrzej Suchorzewski

Omikron. Co wiemy o nowym wariancie SARS-CoV-2?

Nowy wariant genetyczny SARS-CoV-2, określony mianem Omikron, po raz pierwszy został zidentyfikowany w Botswanie i RPA w listopadzie 2021 roku, rozprzestrzenił się na całym świecie w ciągu zaledwie kilku tygodni, szybciej niż jakakolwiek wcześniej znana postać koronawirusa (1).

Autorzy: mgr Paulina Otto dr n. wet. Anna Golke dr hab. n. med. Tomasz Dzieciątkowski

Szkoła okluzji: Eliminacja podstawowych błędów w pracy z artykulatorem u pacjentów z dysfunkcją. Kalibracja i protruzja oraz ich wpływ na dokładność aparatów okluzyjnych

Artykulacja oraz jej replika z wykorzystaniem artykulatora to podstawowy element, który wpływa na skuteczność leczenia. Musimy sobie zdać sprawę z ograniczeń w budowie artykulatorów. Jeśli nie zastosujemy właściwych poprawek nie będzie możliwe osiągnięcie właściwej replikę indywidualnej sytuacji pacjenta. Pamiętajmy, że mamy dwa rodzaje okluzji – okluzja statyczna i okluzja dynamiczna.

Autor: lek. dent. Krzysztof Adamowicz

Stany nagłe w gabinecie

W społecznym odbiorze leczenie w gabinecie stomatologicznym nie wiążę się z żadnymi niebezpieczeństwami, chyba jedynie z bólem. Jeżeli natomiast spojrzy się na statystyki to okaże się, że duża część lekarzy dentystów będzie mogło opowiedzieć własną historię, w której doszło do wstrząsu anafilaktycznego lub też do zatrzymania krążenia w trakcie zabiegu stomatologicznego.

Autor: Tomasz Popielski

Ambulatorium w zabytkowej kamienicy

Przy okazji rozbudowy zabytkowej kamienicy, w której na pierwszym piętrze funkcjonowało ambulatorium, inwestor chciał objąć zakresem prac także pomieszczenia wchodzące w jego skład. Przede wszystkim należało sprawdzić, czy spełniają one wymogi określone obowiązującymi przepisami i, w razie potrzeby, wprowadzić w placówce niezbędne zmiany.

Autor: Marta Maliszewska

NGS 1/2022
Pytania do prawnika

Na pytania Czytelników odpowiada dr n. prawnych, adwokat Maciej Gibiński.

MIMI II: Dystrakcja pozioma wąskich wyrostków zębodołowych jako alternatywa dla zabiegów augmentacyjnych

Zabieg wg metody MIM II może zostać z powodzeniem przeprowadzony przy użyciu nieskomplikowanego zestawu instrumentów przez każdego lekarza dentystę oraz pozwala osiągnąć długotrwały, niezagrożony resorpcją efekt terapeutyczny.

Autor: dr med. dent. Armin Nedjat

Co z niezaszczepionymi lekarzami?

Pod koniec 2021 r. Minister Zdrowia wydał rozporządzenie, wprowadzające obowiązkowe szczepienia przeciwko COVID-19 dla medyków. Jakie ono będzie niosło konsekwencje? Kto będzie karany – pracownik czy przychodnia (właściciel)? I czy niezaszczepiony lekarz bądź asystentka będą mogli uczestniczyć w pracach zespołu przy pacjencie?

Autor: Tomasz Popielski

Powikłanie medyczne a pociągnięcie lekarza do odpowiedzialności

Błąd medyczny i powikłanie to dwie, zupełnie odrębne kwestie. Aby pociągnąć lekarza do odpowiedzialności cywilnej muszą zaistnieć trzy przesłanki odpowiedzialności – szkoda, wina oraz związek przyczynowo-skutkowy.

Autorki: Karolina Podsiadły-Gęsikowska – adwokat; Aleksandra Powierża – radca prawny

Fluorek cyny w zapobieganiu i leczeniu zapaleń dziąseł oraz chorób przyzębia

Kontrola płytki nazębnej odgrywa istotną rolę w zapobieganiu i leczeniu chorób przyzębia. Większość schorzeń związanych z płytką rozpoczyna się od stanu zapalnego dziąseł, który, jeśli nie jest leczony, może rozprzestrzeniać się na kość wyrostka zębodołowego, powodując destrukcję całego aparatu zawieszeniowego zęba (1).

dr hab. n. med. Małgorzata Pawińska

Drobnoustroje w systemach wodnych unitów

Jakość wody używanej w unitach odgrywa ważną rolę w utrzymaniu odpowiedniej higieny i kontroli zakażeń krzyżowych. W 2012 roku powiązano śmierć pacjentki na zapalenie płuc z jej wizytą w gabinecie stomatologicznym. Jakości wody nie należy lekceważyć. Od niej może zależeć powodzenie leczenia. Dlatego na rynku pojawia się coraz więcej systemów dezynfekujących wodę w unitach.

Autor: dr Zbigniew Raszewski

Atom w gabinecie stomatologicznym

We wrześniu 2021 r. minęły dwa lata od wprowadzenia istotnych zmian w prawie atomowym. W ciągu tych dwóch lat należało wdrożyć w placówkach medycznych rozwiązania, które narzuciło nowe prawo. Zatem minął już okres dostosowawczy, czy więc wszystkie zmiany zostały wprowadzone?

Autor: Tomasz Popielski

Opis przypadku: Implantacja małoinwazyjna

Pacjentka (lat 31) zgłosiła się do gabinetu w listopadzie 2015 roku z powodu dolegliwości bólowych okolicy zęba 46 (fot 1). Próchnica obejmowała dno komory – ząb został zakwalifikowany do usunięcia ze względu na brak możliwości leczenia protetycznego.

Autor: lek. dent. Magdalena Gryka-Deszczyńska

Postępowanie stomatologiczne u dzieci z zaburzeniami funkcji tarczycy

 Dzieci obciążone zaburzeniami funkcjonowania tarczycy należą do grupy wysokiego ryzyka rozwoju choroby próchnicowej zębów oraz częściej niż u dzieci zdrowych obserwowane są u nich zmiany w obrazie błony śluzowej jamy ustnej. Próchnica występuje zarówno w uzębieniu mlecznym, jak i stałym, charakteryzuje się dynamicznym przebiegiem przy słabo widocznym obrazie klinicznym. Szczególnie istotne jest zapobieganie rozwojowi próchnicy oraz innych ostrych stanów zapalnych w jamie ustnej, gdyż przy istnieniu ogólnego osłabienia u dziecka mogą one prowadzić do rozwoju sepsy oraz stanu zagrożenia życia. Celem pracy jest przedstawienie problematyki opieki stomatologicznej nad dzieckiem z zaburzeniami funkcji gruczołu tarczowego.

Autorzy: KAROLINA KUŚMIERZ (1,A), MARIA LUIZA ORZECHOWSKA (2,F), MAGDALENA FLOREK-ŁUSZCZKI (1,F)

Gabinet stomatologiczny na powierzchni 140 m²

Inwestor kupił lokal usługowy w budynku mieszkalnym wielorodzinnym z usługami w parterze. Planował zaaranżowanie powierzchni 140 m² na działalność gabinetu stomatologicznego. Pomimo tego, że budynek powstał w 1986 r., spółdzielnia dysponowała dokumentacją projektową i wiele kwestii technicznych można było rozstrzygnąć na podstawie rysunków archiwalnych. Część informacji wymagała jednak sprawdzenia dla uniknięcia ewentualnych problemów na etapie wykonywania prac.

Autor: Marta Maliszewska

 


KRAKDENT AC 2026

KRAKDENT WP 2026

KRAKDENT 2026 MP

KRAKDENT KA 2026

nakladki na zeby zdjecie dodatkowe 2 min

 

EWA MAZUR PAWŁOWSKA