Terapia, diagnostyka, profilaktyka w gabinecie lekarza stomatologa

fot. 123RF

Noma jest szybko postępującą chorobą martwiczą jamy ustnej i twarzy, a jej wczesne rozpoznanie i leczenie mogą zapobiec śmierci oraz ciężkim następstwom. Światowa Federacja Dentystyczna przypomina o problemie choroby, którą Światowa Organizacja Zdrowia w grudniu 2023 roku oficjalnie zaliczyła do zaniedbanych chorób tropikalnych. Dlaczego rola stomatologii jest tak istotna w jej wykrywaniu?

Fot. 123 RF

Jeszcze kilka lat temu wyniki badań laboratoryjnych rzadko pojawiały się w gabinecie stomatologicznym. Lekarz dentysta koncentrował się przede wszystkim na diagnostyce miejscowej – badaniu jamy ustnej, zdjęciach RTG czy tomografii komputerowej. Dziś coraz lepiej rozumiemy, że zdrowie jamy ustnej jest nierozerwalnie związane ze zdrowiem całego organizmu. Przewlekły stan zapalny, zaburzenia gospodarki glukozowo-insulinowej, niedobory składników odżywczych czy choroby sercowo-naczyniowe mogą wpływać nie tylko na rozwój chorób przyzębia, ale również na jakość kości i zębów, gojenie tkanek, osteointegrację implantów oraz skuteczność leczenia stomatologicznego.

fot. 123RF

Japońska firma biotechnologiczna Toregem BioPharma otrzymała zgodę na przeprowadzenie pierwszych badań klinicznych z udziałem dzieci, u których zdiagnozowano ciężką postać wrodzonego braku zawiązków zębów. Eksperymentalny lek TRG035 ma za zadanie neutralizować białko USAG-1, co może prowadzić do odtworzenia uzębienia u ludzi. Czy terapia, która z powodzeniem przeszła testy na zwierzętach, zrewolucjonizuje stomatologię i stanie się alternatywą dla implantów?

Eksperci Światowej Federacji Dentystycznej (FDI) apelują, aby opieka stomatologiczna dla uchodźców przestała być traktowana jako świadczenie dodatkowe, a stała się integralnym elementem kompleksowej pomocy humanitarnej. Organizacja podkreśla, że proste działania profilaktyczne i edukacyjne, wdrażane w ramach istniejących programów, mogą przynieść wymierne korzyści zdrowotne przy stosunkowo niewielkich nakładach. Czy zdrowie jamy ustnej w końcu przestanie być pomijanym obszarem w opiece nad osobami przymusowo przesiedlonymi?

Przedoperacyjne płukanie jamy ustnej 0,2% chlorheksydyną może znacząco ograniczać ryzyko zakażeń miejsca operowanego, skracać hospitalizację i zmniejszać częstość pooperacyjnego bólu gardła – wynika z randomizowanego badania opublikowanego 15 sierpnia 2026 roku na łamach „BMJ Global Health”. Indyjski zespół badawczy wykazał, że prosta, nieantybiotykowa strategia profilaktyczna może być praktycznym uzupełnieniem standardowych protokołów okołooperacyjnych. Czy płukanie jamy ustnej chlorheksydyną powinno stać się rutynowym elementem przygotowania do zabiegów chirurgicznych?

Badanie opublikowane 26 sierpnia 2025 roku na łamach „BMC Oral Health” wykazało istotny statystycznie związek między jakością snu, czasem spędzanym w internecie a stanem zdrowia przyzębia u nastolatków. Młodzież z gorszą jakością snu i objawami uzależnienia od internetu prezentowała wyższe wskaźniki płytki nazębnej i stanu zapalnego dziąseł. Czy problemy z dziąsłami u dzieci mogą być konsekwencją cyfrowych nawyków i niedoboru snu?

fot. 123RF

Ponad dekada badań Światowej Federacji Dentystycznej (FDI) nad zdrowiem jamy ustnej pokazuje, że nawet regularne szczotkowanie zębów i stosowanie pasty z fluorem nie gwarantują dobrego stanu uzębienia. Kluczowe znaczenie ma dostęp do profesjonalnej profilaktyki i system finansowania opieki – bez nich codzienna higiena pozostaje niewystarczająca. Co zatem decyduje o rzeczywistym zdrowiu jamy ustnej pacjentów na całym świecie?

fot. 123RF

Umówienie wizyty u dentysty podczas pierwszej wizyty prenatalnej ponad dwukrotnie zwiększa szansę, że kobieta w ciąży skorzysta z opieki stomatologicznej – wynika z nowego badania opublikowanego 13 sierpnia 2026 roku w „American Journal of Public Health”. To proste, bezkosztowe i nieobciążające dodatkowym personelem rozwiązanie może znacząco poprawić zdrowie jamy ustnej przyszłych matek i ich dzieci. Czy to koniec barier w dostępie do stomatologii w ciąży?

fot. 123RF

Nielegalna stomatologia nie jest zjawiskiem ograniczonym do państw o słabych systemach ochrony zdrowia. Raport Światowej Federacji Dentystycznej wskazuje, że praktyka bez wymaganych kwalifikacji, licencji lub rejestracji występuje zarówno w krajach o niskich i średnich dochodach, jak i w wysoko rozwiniętych systemach ochrony zdrowia.

fot. 123RF

Badanie naukowców z Uniwersytetu Narodowego w Seulu pokazuje, że nawet osoby regularnie szczotkujące zęby mogą pozostawiać znaczne ilości płytki nazębnej, ponieważ nie wszystkie powierzchnie zębów są skutecznie oczyszczane. W analizie obejmującej 88 dorosłych szczególnie często pomijane były powierzchnie językowe, a czas poświęcony na szczotkowanie konkretnego obszaru miał większe znaczenie dla poziomu płytki niż sposób wykonywania ruchów, zużycie włosia szczoteczki czy ilość użytej pasty.  

fot. 123RF

Naukowcy z Wielkiej Brytanii opracowali żel bez fluoru, który w warunkach laboratoryjnych umożliwił odbudowę zdemineralizowanego i uszkodzonego szkliwa poprzez wykorzystanie minerałów obecnych w ślinie. Badanie opublikowane 4 listopada 2025 roku w czasopiśmie „Nature Communications” wskazuje, że opracowana matryca białkowa może odtwarzać mikrostrukturę i właściwości mechaniczne naturalnego szkliwa. Czy rozwiązanie to może w przyszłości znaleźć zastosowanie w leczeniu erozji szkliwa, nadwrażliwości zębiny i innych następstw utraty tkanek twardych zęba?

fot. 123RF

Organizacja opieki nad pacjentami staje się jednym z najważniejszych kierunków rozwoju współczesnej stomatologii. Światowa Federacja Dentystyczna wskazuje, że skuteczna profilaktyka i leczenie coraz częściej zależą nie tylko od technologii, ale również od sposobu docierania do pacjentów. Jakie rozwiązania organizacyjne już dziś przynoszą wymierne efekty w różnych krajach świata?

fot. 123RF

Higiena przestrzeni międzyzębowych może odgrywać istotną rolę w profilaktyce zapalenia dziąseł u kobiet w ciąży. Wyniki randomizowanego badania opublikowanego w 2025 roku wskazują, że codzienne stosowanie odpowiednio dobranych szczoteczek międzyzębowych wiązało się z blisko 80-procentową redukcją krwawienia dziąseł. Jakie znaczenie mogą mieć te wyniki dla codziennej praktyki lekarzy i lekarzy dentystów opiekujących się ciężarnymi?

fot. 123RF

Postbiotyki mogą wspierać profilaktykę chorób przyzębia poprzez ograniczenie krwawienia dziąseł u osób z łagodnym zapaleniem dziąseł. Wyniki randomizowanego badania klinicznego opublikowanego w 2025 roku wskazują, że termicznie inaktywowane bakterie Lactiplantibacillus pentosus mogą stanowić wartościowe uzupełnienie codziennej profilaktyki zdrowia jamy ustnej. Jakie wnioski płyną z badania i jakie znaczenie mogą mieć dla praktyki klinicznej?

fot. 123RF

 „Prosecco smile” to określenie opisujące uszkodzenia szkliwa oraz zwiększone ryzyko próchnicy związane z regularnym spożywaniem prosecco. Lekarze dentyści przypominają, że już jeden kieliszek tego wina może zapoczątkować proces demineralizacji szkliwa, a niewłaściwa higiena jamy ustnej po spożyciu alkoholu dodatkowo zwiększa ryzyko uszkodzeń. Dlaczego prosecco jest szczególnie niekorzystne dla zdrowia zębów i kiedy bezpiecznie umyć zęby po jego wypiciu?

fot. 123RF

Zwiększa się liczba doniesień lekarzy dentystów dotyczących wpływu leków opartych na analogach receptora glukagonopodobnego peptydu-1 na stan jamy ustnej. Specjaliści zwracają uwagę, że u części pacjentów stosujących zastrzyki odchudzające pojawiają się objawy mogące zwiększać ryzyko erozji szkliwa, próchnicy oraz chorób przyzębia.  

Fot. 123 RF

Używanie papierosów i papierosów elektronicznych przez dziewczęta staje się jednym z najważniejszych wyzwań zdrowia publicznego w Europie. Najnowsze analizy Światowej Organizacji Zdrowia wskazują, że szczególnie dynamicznie rośnie popularność wapowania wśród młodych kobiet. Jakie konsekwencje zdrowotne, zwłaszcza dla jamy ustnej i przyzębia, niesie ten trend?

Fot. 123 RF

Grupa lekarzy i studentów stomatologii z Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu wyrusza na Jamajkę, aby przez trzy tygodnie nieodpłatnie leczyć pacjentów w regionie Maggotty, gdzie dostęp do profesjonalnej opieki dentystycznej jest skrajnie ograniczony. Misja, organizowana przez Stowarzyszenie „Dla Świata” pod przewodnictwem dr. hab. n. med. Kacpra Nijakowskiego, prof. UMP, potrwa od 19 czerwca do 10 lipca 2026 r. Dlaczego taka pomoc jest tam niezbędna i jakie wyzwania logistyczne musieli pokonać organizatorzy?

Fot. Ceramiko

W technice dentystycznej są obszary, w których technologia odgrywa ogromną rolę. Są jednak również takie, w których wciąż decyduje ręka technika, doświadczenie i wyczucie estetyki. Jednym z nich jest warstwowanie ceramiki.

fot. 123RF

Udział lekarzy dentystów w opiece nad pacjentami onkologicznymi pozostaje ograniczony przez obowiązujące przepisy i model finansowania świadczeń publicznych. Delegaci XVII Krajowego Zjazdu Lekarzy zaapelowali do Ministra Zdrowia o ustawowe uregulowanie roli stomatologów w diagnostyce oraz przygotowaniu pacjentów do leczenia przeciwnowotworowego, wskazując na ryzyko ciężkich powikłań wynikających z braku odpowiedniej opieki stomatologicznej. Dlaczego środowisko lekarskie domaga się zmian w systemie opieki onkologicznej?

fot. 123RF

Wielu pacjentów, mimo rosnącej dostępności badań profilaktycznych i nowoczesnych metod diagnostycznych, nadal trafia do onkologów dopiero w zaawansowanym stadium choroby nowotworowej. Lekarze ze Świętokrzyskiego Centrum Onkologii podkreślają, że kluczowe znaczenie dla poprawy rokowania ma wczesne wykrycie nowotworu oraz zmiana stylu życia. Dlaczego profilaktyka onkologiczna wciąż pozostaje niewystarczająco wykorzystywana przez pacjentów?

fot. 123RF

Nadmierne spożycie cukru jest uznawane za jeden z głównych czynników ryzyka próchnicy, utraty zębów, cukrzycy i chorób sercowo-naczyniowych. Lekarze dentyści podczas debaty w Parlamencie Europejskim wezwali do wprowadzenia podatków oraz barier prawnych ograniczających spożycie cukru, wskazując, że obecny poziom konsumpcji w Europie wielokrotnie przekracza zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia.

Fot. Align Technology

Leczenie nakładkowe u dzieci i nastolatków staje się coraz częściej wybieraną metodą terapii wad zgryzu. Rodzice zwracają uwagę przede wszystkim na komfort dziecka, doświadczenie lekarza oraz możliwość przewidywalnego planowania leczenia. Najnowsze badanie przeprowadzone wśród rodziców młodych pacjentów pokazuje, jakie czynniki obecnie decydują o wyborze terapii ortodontycznej.

fot. 123RF

Zdrowie jamy ustnej w środowisku pracy staje się jednym z nowych priorytetów globalnej polityki zdrowotnej. Podczas 79. Światowego Zgromadzenia Zdrowia w Genewie przedstawiciele Światowej Federacji Dentystycznej (FDI) zaprezentują raport pokazujący, jak profilaktyka stomatologiczna wpływa na produktywność pracowników, zdrowie publiczne i systemy ochrony zdrowia. Dlaczego Światowa Organizacja Zdrowia coraz mocniej wiąże zdrowie jamy ustnej z medycyną pracy i gospodarką?

fot. 123RF

Wielka Brytania 29 kwietnia 2026 r. przyjęła ustawę wprowadzającą stopniowy zakaz sprzedaży wyrobów tytoniowych kolejnym rocznikom obywateli. Eksperci zdrowia publicznego oceniają, że jest to jedna z najbardziej radykalnych interwencji antytytoniowych ostatnich dekad, która może wpłynąć również na epidemiologię chorób jamy ustnej i wyniki leczenia stomatologicznego. Jak nowe przepisy mogą zmienić przyszłość profilaktyki chorób przewlekłych i zdrowia jamy ustnej?

Fot. Oral B

Profilaktyka periodontologiczna obejmuje działania zapobiegające chorobom dziąseł i przyzębia poprzez codzienną higienę, regularne kontrole stomatologiczne oraz wczesne wykrywanie zmian zapalnych. Eksperci podkreślają, że zdrowie dziąseł ma bezpośredni wpływ nie tylko na stan jamy ustnej, ale również na zdrowie ogólne, jakość życia i ryzyko chorób przewlekłych. Podczas konferencji zorganizowanej z okazji Dnia Zdrowych Dziąseł 2026 zwracano uwagę, że profilaktyka powinna towarzyszyć pacjentowi od dzieciństwa aż po wiek senioralny. Dlaczego choroby przyzębia coraz częściej postrzegane są jako jeden z ważniejszych problemów zdrowia publicznego?

fot. 123RF

Guma do żucia, w kontekście profilaktyki onkologicznej, to nośnik biologicznie aktywnych cząsteczek wpływających na mikroorganizmy, związane z rozwojem nowotworów jamy ustnej. Najnowsze badania wskazują, że może ona redukować patogeny powiązane z gorszym rokowaniem, co otwiera nowe możliwości wspomagania leczenia i profilaktyki raka jamy ustnej. Czy codzienny produkt konsumencki może stać się narzędziem klinicznym w stomatologii i onkologii?

Choroby przyzębia to przewlekłe stany zapalne tkanek otaczających zęby, które rozwijają się bezobjawowo i często są rozpoznawane zbyt późno. Odpowiedź na kluczowe pytanie jest jednoznaczna: skuteczna profilaktyka opiera się na edukacji pacjentów, wczesnej diagnostyce i prawidłowej higienie jamy ustnej. Czy działania edukacyjne mogą realnie ograniczyć skalę problemu klinicznego?

fot. 123RF

Wytyczne dotyczące sedacji i znieczulenia w stomatologii zostały zaktualizowane przez Amerykańskie Towarzystwo Stomatologiczne w październiku 2025 roku, z wyraźnym naciskiem na bezpieczeństwo pacjenta i standaryzację praktyki klinicznej. Dokument odzwierciedla aktualne dowody naukowe oraz zmiany w edukacji medycznej. Jakie konkretne wymagania powinni wdrożyć lekarze dentyści w codziennej praktyce?

fot. 123RF

HCV w Polsce pozostaje jednym z najpoważniejszych nierozpoznanych problemów epidemiologicznych, ponieważ nawet 80 procent zakażonych nie jest świadomych infekcji. Szacuje się, że w kraju może żyć 130–140 tysięcy osób zakażonych wirusem zapalenia wątroby typu C. Czy systemowe badania przesiewowe mogą realnie zmienić sytuację kliniczną?