Badania naukowe

Fot. 123 RF

W cyklu „Przegląd doniesień stomatologicznych” publikujemy najważniejsze wątki najciekawszych naukowych publikacji medycznych z zakresu stomatologii. 

fot. 123RF

Planowane wycofanie amalgamatu stomatologicznego może mieć istotne negatywne konsekwencje dla dostępności leczenia, szczególnie w odniesieniu do pacjentów o największych potrzebach zdrowotnych. Wyniki analizy kosztów i konsekwencji opublikowanej w „British Dental Journal” wskazują, że amalgamat pod niektórymi względami przewyższa materiały kompozytowe, m.in. pod względem trwałości odbudów zębów bocznych i całkowitych kosztów leczenia.

fot. 123RF

Narodowy Instytut Stomatologii i Badań Kraniofacjalnych (NIDCR) przyznał ponad 3,5 miliona dolarów na stworzenie platformy badawczej opartej na sztucznej inteligencji, która ma zrewolucjonizować sposób prowadzenia badań w stomatologii.

fot. 123RF

Nowy test molekularny, wykorzystujący materiał pobrany szczoteczką cytologiczną, może ułatwić wczesne wykrywanie raka płaskonabłonkowego jamy ustnej. Wyniki badania opublikowanego 23 czerwca 2026 roku wskazują, że metoda osiągnęła wysoką skuteczność diagnostyczną i może w przyszłości wspierać kwalifikację pacjentów do biopsji. Jak działa nowa technologia i jakie może mieć znaczenie dla praktyki klinicznej?

fot. 123RF

Stosowanie antybiotyków w codziennej praktyce stomatologicznej jest przedmiotem ogólnopolskiego badania przygotowanego przez Polskie Towarzystwo Studentów Stomatologii we współpracy z Polskim Towarzystwem Stomatologicznym oraz Katedrą Chirurgii Stomatologicznej Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum. Organizatorzy zachęcają lekarzy dentystów do udziału w anonimowej ankiecie, której wyniki mają posłużyć opracowaniu materiałów wspierających racjonalną antybiotykoterapię. Dlaczego udział środowiska stomatologicznego jest istotny dla jakości przyszłych rekomendacji?

fot. 123RF

Leczenie próchnicy u neandertalczyków mogło być praktykowane już około 59 tysięcy lat temu. Wyniki najnowszego badania opublikowanego w czasopiśmie naukowym wskazują, że przedstawiciele tego gatunku potrafili rozpoznać źródło bólu zęba i usunąć zmienione chorobowo tkanki przy użyciu kamiennych narzędzi. Co odkrycie z rosyjskiej jaskini mówi o początkach stomatologii i umiejętnościach medycznych neandertalczyków?

fot. 123RF

Mikroigłowy plaster z egzosomami pochodzącymi z mezenchymalnych komórek macierzystych może otworzyć nowe możliwości leczenia zmian błony śluzowej jamy ustnej. Wyniki przedklinicznych badań opublikowanych w kwietniu 2026 roku wskazują, że technologia nie tylko dostarcza substancje terapeutyczne bezpośrednio do tkanek, ale również aktywnie wspiera proces regeneracji.

Fot. 123 RF

Regeneracja zębów z wykorzystaniem terapii biologicznej może stać się jednym z najważniejszych przełomów współczesnej stomatologii. Japońscy naukowcy prowadzą badania nad lekiem TRG-035, który ma stymulować wzrost nowych zębów poprzez aktywację naturalnych mechanizmów rozwojowych organizmu. Czy odrastanie zębów stanie się w najbliższych latach realną alternatywą dla obecnie stosowanych metod leczenia?

Fot. 123 RF

Regeneracja zębów słabnie wraz z wiekiem, ponieważ dochodzi do stopniowego zaniku wyspecjalizowanej populacji komórek macierzystych miazgi zębowej odpowiedzialnych za odnowę tkanek. Wyniki badań naukowców z Chin wskazują również na potencjalny kierunek terapii, który w przyszłości może pomóc ograniczyć skutki starzenia się zębów. Czy leki senolityczne mogą stać się nowym narzędziem wspierającym regenerację miazgi i zębiny?

fot. 123RF

Mycie zębów a kawa to częsty dylemat pacjentów, który ma realne znaczenie dla integralności szkliwa i ryzyka przebarwień. Najnowsze obserwacje amerykańskich ekspertów wskazują jednoznacznie, że moment szczotkowania wpływa na zdrowie jamy ustnej. Czy lekarz powinien rekomendować mycie zębów przed czy po kawie?

fot. 123RF

Najnowsze analizy naukowe wskazują, że choroby przyzębia mogą być powiązane z wyższym ryzykiem rozwoju niektórych nowotworów. Choć nie oznacza to bezpośredniej przyczyny, skala zależności zwraca uwagę lekarzy i badaczy. 

fot. 123RF

Szkolne programy profilaktyczne zdrowia jamy ustnej dzieci skutecznie zmniejszają ryzyko próchnicy, ograniczają liczbę pilnych interwencji stomatologicznych i redukują absencję szkolną. Najnowsze badanie populacyjne pokazuje jednak, że dzieci z najwyższym ryzykiem choroby próchnicowej najrzadziej korzystają z działań profilaktycznych. Z perspektywy lekarza jest to zarówno istotny problem kliniczny, jak i zdrowia publicznego, bezpośrednio wpływający na liczbę ostrych stanów bólowych, wizyt ratunkowych oraz koszty systemowe.

fot. 123RF

Zdrowie jamy ustnej a długość życia, to temat, który zyskuje coraz większe znaczenie w medycynie i stomatologii. Najnowsze badania prowadzone przez ośrodki naukowe z Japonii, Stanów Zjednoczonych i Finlandii wskazują, że stan uzębienia może istotnie wpływać na śmiertelność całkowitą oraz ryzyko chorób przewlekłych, w tym sercowo-naczyniowych, metabolicznych i neurodegeneracyjnych. Dla lekarza oznacza to konieczność postrzegania zdrowia jamy ustnej jako integralnego elementu profilaktyki ogólnoustrojowej.

fot. 123rf.com

Karmienie piersią to nie tylko najlepsze źródło odżywiania dla niemowlęcia, ale także kluczowy czynnik wpływający na rozwój jamy ustnej i zębów. Najnowsze badania niemieckich ekspertów potwierdzają, że ssanie piersi stymuluje mięśnie twarzy, kształtuje prawidłowy zgryz i ułatwia późniejszą wymowę. Jednak zbyt krótkie lub zbyt długie karmienie piersią może wiązać się z ryzykiem wad zgryzu lub próchnicy. Jak znaleźć złoty środek? 

fot. 123RF

Nawet łagodny, przewlekły stan zapalny dziąseł może mieć wpływ na funkcje poznawcze i rozwój choroby Alzheimera. Polscy i amerykańscy naukowcy udowodnili, że zdrowie jamy ustnej jest ściśle powiązane z układem odpornościowym i procesami neurodegeneracyjnymi.

fot. 123rf

Amerykańscy kardiolodzy dziecięcy alarmują: stan jamy ustnej ma bezpośredni związek z ryzykiem powikłań kardiologicznych u młodych pacjentów. Według badań nieleczona próchnica, zapalenie dziąseł i choroby przyzębia mogą prowadzić do groźnych infekcji serca, takich jak zapalenie wsierdzia. Dlaczego bakterie z jamy ustnej stanowią zagrożenie dla dzieci z wadami serca i jakie działania prewencyjne mogą uratować zdrowie?

fot. 123rf

Dentyści biją na alarm: trzydziestolatkowie tracą zęby szybciej niż ich rodzice. Przyczyną są słodzone napoje, energetyki, izotoniki oraz soki owocowe, które dosłownie rozpuszczają szkliwo. Według ekspertów, kwasy zawarte w popularnych napojach niszczą zęby nawet skuteczniej niż cukier. Które napoje są najbardziej szkodliwe i dlaczego młodzi ludzie mają coraz bardziej zniszczone uzębienie?

fot. 123rf

Mikrobiota jamy ustnej może odgrywać kluczową rolę w rozwoju i przebiegu schizofrenii. Badacze z Institute of Science Tokyo odkryli, że różnorodność bakterii w jamie ustnej wpływa na funkcjonowanie poznawcze pacjentów. Jakie mechanizmy łączą zdrowie jamy ustnej z zaburzeniami neurologicznymi i jakie to ma znaczenie dla lekarzy.

fot. 123rf

Stan uzębienia – nie tylko liczba zachowanych zębów, ale także ich jakość – może istotnie wpływać na długość życia i ryzyko przedwczesnej śmierci. Wynika to z szeroko zakrojonego badania naukowców z Uniwersytetu w Osace, którzy przeanalizowali dane zdrowotne ponad 190 tysięcy seniorów. Odkrycia te mają istotne znaczenie dla praktyki lekarskiej i podkreślają rolę stomatologii w profilaktyce ogólnoustrojowej.

fot. 123rf

Naukowcy z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu udowadniają, że stan jamy ustnej ma bezpośredni wpływ na zdrowie płuc. Choroby przyzębia, obecność biofilmu bakteryjnego oraz przewlekły stan zapalny mogą zwiększać ryzyko zapalenia płuc, zaostrzać choroby przewlekłe i osłabiać funkcje oddechowe. Dlaczego higiena jamy ustnej jest kluczowa dla ochrony układu oddechowego?