Inwestorzy skontaktowali się z nami po znalezieniu dwóch sąsiadujących ze sobą lokali usługowych, które chcieli połączyć na potrzeby prowadzenia w nich w przyszłości działalności ambulatorium medycznego z czterema gabinetami stomatologicznymi. Budynek znajdował się na początkowym etapie realizacji, więc możliwe było zgłaszanie zmian, które byłyby wprowadzone na etapie budowy obiektu.
Przed podjęciem decyzji o zakupie lub wynajęciu lokalu, w którym jest planowana działalność medyczna, przede wszystkim należy się upewnić, czy prowadzenie w nim takiej działalności, zgodnie z obowiązującymi przepisami, jest w ogóle możliwe. W przypadku istniejącej nieruchomości pierwszym krokiem powinno być zapoznanie się z archiwalną dokumentacją projektową i sprawdzenie, jaki jest jej status prawny. Fakt, że lokal jest lub był użytkowany jako usługowy, nie wystarcza za dowód, że użytkowany był zgodnie z przepisami. Jeżeli obecny właściciel nie posiada dokumentów potwierdzających usługowe przeznaczenie budynku lub lokalu, należy przed podpisaniem umowy kupna lub najmu sprawdzić w urzędzie (Wydziale Architektury Urzędu Miasta), jaki jest jego stan prawny według dokumentacji znajdującej się w urzędowym archiwum. Drugą ważną kwestią jest potwierdzenie, że planowana funkcja jest zgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub, w przypadku jego braku, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy, potwierdzającej, że planowana funkcja w danej lokalizacji jest dopuszczalna. W tym przypadku budynek był na etapie budowy, lokale powstawały jako usługowe, a miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jednoznacznie dopuszczał w tym miejscu usługową funkcję medyczną. W obrębie realizowanej inwestycji została także zapewniona wymagana w miejscowym planie liczba miejsc postojowych, przeznaczonych dla samochodów osobowych użytkowników poszczególnych lokali.
Lokalizacja
Powierzchnia, którą mieliśmy do dyspozycji, znajdowała się w parterze niepodpiwniczonego trzykondygnacyjnego budynku usługowego z lokalami mieszkalnymi na części wyższych kondygnacji. Każdy z rozpatrywanych przez nas lokali miał powierzchnię ok. 130 m² i dwa wejścia (od frontu budynku – w witrynie szklanej i od tyłu budynku). Po połączeniu obu lokali mielibyśmy do dyspozycji powierzchnię ok. 260 m² i cztery wejścia prowadzące do wnętrza bezpośrednio z poziomu chodników, zaprojektowanych przy budynku. Lokal był więc dostępny dla osób z niepełnosprawnościami. Doświetlenie światłem dziennym zapewniały okna rozmieszczone we wszystkich ścianach zewnętrznych budynku.
Konieczne zmiany w budynku
Ściana oddzielająca od siebie oba lokale została zaprojektowana jako ściana nośna i dodatkowo jako ściana oddzielenia przeciwpożarowego.
Wykonanie w niej otworu było możliwe, ale skutkowałoby zmianą warunków przeciwpożarowych. Oddzielone od siebie pożarowo lokale stałyby się bowiem jedną strefą pożarową. Dla zachowania projektowanego podziału na strefy pożarowe w budynku, w otworze łączącym oba lokale zastosowaliśmy drzwi przeciwpożarowe. Wykonanie otworu w ścianie nośnej, stanowiące ingerencję w element konstrukcyjny budynku, wiąże się z koniecznością uzyskania pozwolenia na budowę. Ważną informacją dla inwestorów była więc możliwość wykonania tego otworu jeszcze w trakcie budowy przez wykonawcę budynku. Dzięki temu na etapie własnych prac aranżacyjnych zakres robót inwestora nie obejmowałby robót wymagających uzyskania pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania.
Pozwolenie na budowę i zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania
W sytuacji, w której następuje ingerencja w ściany zewnętrzne lub konstrukcję budynku, konieczne jest uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Gdy taka ingerencja nie następuje, a planowane jest prowadzenie działalności usługowej w lokalu mieszkalnym, konieczne jest zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na usługowy. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, zmiana sposobu użytkowania, wymagająca zgłoszenia, zaistnieje także przy dostosowywaniu lokalu usługowego do potrzeb prowadzenia w nim określonej działalności, o ile następuje zmiana układu ścian działowych i nadanie nowych funkcji konkretnym pomieszczeniom. Lokal usługowy pozostaje lokalem usługowym, ale w wyniku nowego układu funkcjonalnego (wydzielenia poszczególnych pomieszczeń placówki, korytarzy, pomieszczeń higieniczno-sanitarnych) zachodzi zmiana warunków higieniczno-sanitarnych i bezpieczeństwa pożarowego.
Zanim jednak inwestor dokona zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania, musi być pewien, że obowiązujące przepisy pozwalają na wprowadzenie takiej zmiany. Wraz z wnioskiem zgłoszenia dostarcza do urzędu wszystkie wymagane prawem załączniki, na podstawie których urzędnik rozpatrujący sprawę będzie mógł jednoznacznie stwierdzić, czy planowana zmiana jest zgodna z obowiązującymi przepisami.
Wentylacja mechaniczna nawiewno-wywiewna
Na elewacjach budynku nie było miejsca na montaż ściennej wyrzutni powietrza przy zachowaniu wymaganych przepisami odległości wyrzutni od okien. Powietrze z placówki musiało więc w całości być odprowadzone na zewnątrz budynku niezależnymi kanałami wentylacyjnymi nad dach. Projektant wentylacji mechanicznej, nawiewno-wywiewnej, określił wielkości i liczbę kanałów, które będą wystarczające dla ustalonego przez inwestorów programu funkcjonalnego – istniała możliwość zapewnienia w lokalu takich kanałów. Konieczne było tylko zamontowanie dwóch czerpni powietrza w szczytowych ścianach budynku. Wysokość kondygnacji 3,0 m pozwalała na poprowadzenie pod stropem kanałów wentylacyjnych, przy zachowaniu wymaganych przepisami wysokości planowanych pomieszczeń.
Program funkcjonalny
Program funkcjonalny inwestorów zakładał stworzenie ambulatorium medycznego z gabinetami lekarskimi i przeznaczenie części placówki na działalność gabinetów stomatologicznych. Planowane były cztery gabinety stomatologiczne, sterylizatornia, pracownia RTG i pracownia protetyczna. Dodatkowo w placówce miała zostać zaprojektowana sala konferencyjna i biuro.
Strefowanie
Funkcję wejścia głównego do ambulatorium pełnią drzwi umieszczone w witrynie szklanej w lokalu usytuowanym po lewej stronie budynku. Powierzchnia tego lokalu jest przeznaczona na poczekalnię z rejestracją, gabinety lekarskie, salę konferencyjną z biurem, zaplecze socjalne i jedną toaletę pacjentów. Gabinety stomatologiczne z pracownią protetyczną, sterylizatornią i pracownią RTG znajdują się w drugiej części placówki. Pacjenci dostają się do niej po przejściu przez drzwi oddzielające obie części poczekalni. Tylne wejścia są przeznaczone dla personelu. Jedno z nich prowadzi bezpośrednio do szatni personelu, a drugie do przestrzeni komunikacyjnej, z której dostępne są: pomieszczenie techniczne, porządkowe oraz magazyn odpadów. Tą drogą planowany jest odbiór odpadów medycznych z placówki.
WARIANT 1
Poczekalnia
Nad drzwiami prowadzącymi do poczekalni wisi kurtyna powietrzna. Bezpośrednio przy wejściu stoi lada rejestracji, a za nią znajdują się szafki na dokumenty. W głębi pomieszczenia, naprzeciwko wejścia, zaprojektowałam wysoką zabudowę meblową. Jedna jej część jest przeznaczona na szafę okryć wierzchnich pacjentów, a druga na szafę materiałów sterylnych i bielizny. W głębi poczekalni stoją krzesła dla oczekujących pacjentów. Z pierwszej części poczekalni dostępne są trzy gabinety lekarskie, sala konferencyjna z biurem, toaleta dla pacjentek, przystosowana również do potrzeb osób z niepełnosprawnościami, oraz zaplecze socjalne personelu.
Gabinety stomatologiczne 1, 2 i 3
W trzech gabinetach stomatologicznych przyjęto ten sam układ mebli i sprzętów. Unit stoi przodem do okna, a pacjent ma do niego łatwy dostęp bezpośrednio od drzwi prowadzących do pomieszczenia. Szafki dolne z blatem roboczym i umywalką ustawione są z boku unitu od strony asysty. Nad blatem wiszą szafki górne. Biurko lekarza z komputerem zaprojektowałam jako przedłużenie zabudowy meblowej z blatem roboczym. Blat biurka znajduje się 15 cm poniżej blatu roboczego, dzięki czemu obie strefy są od siebie funkcjonalnie oddzielone, ale stanowią spójną kompozycję. Przy biurku możliwe jest prowadzenie rozmowy z pacjentem siedzącym obok lekarza. Aparat punktowy RTG zamontowany jest na ścianie obok unitu.
Gabinet stomatologiczny 4
W czwartym gabinecie stomatologicznym okna znajdują się w dwóch ścianach, więc unit ustawiony jest bokiem do wejścia, aby możliwe było zachowanie układu szafek z blatem roboczym z boku unitu od strony asysty. Pacjent siedzący na unicie ma zapewniony widok na okno. Biurko lekarza umieściłam naprzeciwko wejścia do gabinetu. Lekarz ma do niego łatwy i bezpośredni dostęp. Obok biurka przebiega także droga, którą pacjent pokonuje, udając się na fotel. Aparat punktowy RTG wisi na ścianie za zagłówkiem unitu.
Sterylizatornia
Sterylizatornia sąsiaduje z gabinetem nr 4. Ciąg technologiczny sterylizacji rozpoczyna się przy wejściu odcinkiem materiałów skażonych, dalej zaprojektowany został odcinek mycia i dezynfekcji (ze zlewem dwukomorowym), zgrzewarka, autoklaw oraz odcinek materiałów sterylnych. Umywalka zamontowana poza ciągiem sterylizacyjnym pełni funkcję stanowiska higieny rąk.
Pracownia protetyczna i druku 3D
Zaplanowano kooperację z firmami zewnętrznymi dostarczającymi niektóre elementy – w pracowni odbywać się będzie ich składanie. Pracownię protetyczną wyposażoną we frezarkę, skaner i drukarkę 3D umieściłam w głębi placówki, w sąsiedztwie gabinetów stomatologicznych. W pomieszczeniu tym pod oknem stoi biurko z zestawem komputerowym, a w pobliżu blatu roboczego wisi umywalka przeznaczona do higieny rąk.
Pracownia RTG
Pracownię RTG usytuowałam w pobliżu drzwi oddzielających dwie części poczekalni. Biurko stoi w narożniku na lewo od wejścia i jest oddzielone od pantomografu ścianką zabezpieczoną warstwą ołowiu, zgodnie z projektem osłon radiologicznych. Umywalka służąca do higieny rąk znajduje się w głębi pracowni. Ze względu na brak doświetlenia światłem dziennym w pracowni jest możliwa tylko praca czasowa (łączny czas przebywania w niej tych samych osób w ciągu doby wynosi do 4 godzin).
Zaplecze socjalne
Wejście z poczekalni do zaplecza socjalnego prowadzi do pomieszczenia socjalnego z zabudową kuchenną przeznaczoną do przyrządzania posiłków (z lodówką podblatową, zlewozmywakiem i szafkami górnymi) oraz umywalką do higieny rąk i stołem przeznaczonym do spożywania posiłków. Szafki dwudzielne pracowników znajdują się w szatni dostępnej zarówno z pomieszczenia socjalnego, jak i z zewnątrz budynku. Nad drzwiami będącymi wejściem do placówki dla pracowników wisi kurtyna powietrzna. Założono, że w ambulatorium zatrudnione są tylko kobiety. Z szatni dostępne są: łazienka personelu z kabiną prysznicową oraz toaleta personelu.
Toalety pacjentów
Toaleta pacjentów (żeńska) znajduje się w części placówki z gabinetami lekarskimi i jest przystosowana do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Zapewniono w niej miejsce manewrowe dla wózka inwalidzkiego o wymiarach 1,5 m x 1,5 m poza obrysem urządzeń stanowiących wyposażenie pomieszczenia. Umywalka ze zintegrowanymi uchwytami, umożliwiającymi podjechanie pod nią wózkiem inwalidzkim, wisi na ścianie naprzeciwko wejścia, obok miski ustępowej, przy której zamontowane są pochwyty pozwalające na transfer z wózka inwalidzkiego. Druga toaleta, przeznaczona dla mężczyzn, znajduje się w części placówki z gabinetami stomatologicznymi. W przedsionku umieszczona została umywalka, a w kabinie – miska ustępowa i pisuar.
Pomieszczenie techniczne
W pomieszczeniu technicznym znajdują się rozdzielnica elektryczna, dwa kompresory i szafa RACK. Pomieszczenie musi być wyizolowane akustycznie (dopuszczalny poziom hałasu: 35 dB) i mieć zapewnione doprowadzenie świeżego powietrza do kompresorów.
Pomieszczenie porządkowe
W pobliżu tylnego wejścia zaprojektowałam pomieszczenie porządkowe, w którym na podłodze stoją pompy ssące, a wyżej wiszą półki na detergenty i środki czystości. Zlew gospodarczy znajduje się obok wejścia do pomieszczenia. Od pomp ssących konieczne jest zapewnienie odprowadzenia zużytego powietrza na zewnątrz budynku i odpływu do kanalizacji. Pomieszczenie musi być wyizolowane akustycznie (dopuszczalny poziom hałasu: 35 dB).
Magazyn odpadów
Magazyn odpadów, zaprojektowany w formie szafy znajdującej się przy tylnym wejściu do placówki, jest wyposażony w urządzenie chłodnicze na odpady medyczne, umywalkę do higieny rąk i ścienne haki na worki z brudną bielizną. Lokalizacja magazynu umożliwia łatwy odbiór odpadów medycznych bez konieczności przechodzenia przez inne pomieszczenia placówki.
WARIANT 2
Poczekalnia
Lada rejestracji stoi przodem do wejścia do ambulatorium. Przed nią zaprojektowałam kilka miejsc siedzących dla oczekujących pacjentów. Pozostałe przeznaczone dla nich krzesła znajdują się w głębi poczekalni, przy gabinetach. Szafę na okrycia wierzchnie usytuowałam za rejestracją. W części placówki, na lewo od lady rejestracji, znajdują się dwa gabinety lekarskie i biuro, a na prawo – gabinet zabiegowy oraz magazyn materiałów sterylnych i czystej bielizny.
Gabinet stomatologiczny 1
Inwestorzy poprosili o zaprojektowanie wewnętrznej komunikacji między gabinetami stomatologicznymi. W gabinecie nr 1 zachowane zostało ustawienie szafek z blatem roboczym i umywalką z boku unitu od strony asysty. Obok nich znajdują się drzwi prowadzące do sąsiedniego gabinetu. Biurko lekarza z zestawem komputerowym stoi w głębi pomieszczenia – zarówno lekarz, jak i pacjent mają do niego bezkolizyjne dojście. Aparat punktowy RTG wisi na ścianie za zagłówkiem fotela unitu.
Gabinety stomatologiczne 2, 3 i 4
W pozostałych trzech gabinetach szafki z blatami roboczymi zostały usytuowane nad zagłówkami foteli unitów. Biurka lekarzy stoją przy drzwiach zapewniających wewnętrzną komunikację między gabinetami. Aparaty punktowe RTG wiszą na ścianach obok unitów.
Zaplecze socjalne
Przy założeniu, że część pracowników będą stanowić mężczyźni, szatnia (pracowników) kobiet znajduje się przy pomieszczeniu socjalnym, a druga, mniejsza szatnia, przeznaczona dla mężczyzn, została zaprojektowana przy drugim tylnym wejściu do placówki. Zarówno łazienka, jak i WC personelu są dostępne bezpośrednio z pomieszczenia socjalnego.
Magazyn odpadów /pomieszczenie porządkowe
Obok szatni (pracowników) mężczyzn znajduje się magazyn odpadów pełniący także funkcję pomieszczenia porządkowego. Na podłodze stoją pompy ssące (z zapewnionym odprowadzeniem zużytego powietrza na zewnątrz budynku i odpływem do kanalizacji), a na półce nad nimi urządzenie chłodnicze. Zlew gospodarczy i umywalkę do higieny rąk umieściłam na prawo od wejścia. Haki na worki z brudną bielizną wiszą po drugiej stronie magazynu. Nad pompami ssącymi znajdują się półki na detergenty i środki czystości. Pomieszczenie musi być wyizolowane akustycznie (dopuszczalny poziom hałasu: 35 dB).
Szafa techniczna
Kompresory, rozdzielnica elektryczna oraz szafa RACK zostały zamknięte w szafie technicznej, usytuowanej przy wejściu tylnym do ambulatorium. Szafa techniczna wymaga wyizolowania akustycznego (dopuszczalny poziom hałasu: 35 dB) i doprowadzenia świeżego powietrza do kompresorów.
Cytowanie artykułu (APA) | " Cite
Publikacja
Artykuł opublikowany w numerze 5/2026 magazynu Nowy Gabinet Stomatologiczny
Nowy Gabinet Stomatologiczny: Ambulatorium medyczne w połączonych dwóch lokalach usługowych
Więcej ciekawych artykułów w "Nowy Gabinet Stomatologiczny" – zamów prenumeratę lub kup prenumeratę w naszym sklepie.
