Terapia, diagnostyka, profilaktyka w gabinecie lekarza stomatologa

fot. 123rf.com

Światowy Tydzień Wiedzy o Antybiotykach, który co roku obchodzony jest do 24 listopada, przypomina o kluczowym problemie współczesnej medycyny – rosnącej antybiotykooporności bakterii. To dobry czas, aby przypomnieć sobie zasady racjonalnego stosowania antybiotyków. Nieprawidłowe schematy terapeutyczne w stomatologii przyczyniają się do wzrostu oporności bakterii jamy ustnej, co utrudnia leczenie infekcji okołowierzchołkowych i zapaleń tkanek miękkich. Jakie błędy najczęściej popełniają dentyści i jak można im zapobiegać?

fot. 123rf.com

Lekarz dentysta odgrywa kluczową rolę w wykrywaniu wczesnych zmian nowotworowych w obrębie jamy ustnej, gardła i języka. Według najnowszych danych z Oddziału Laryngologii i Onkologii Laryngologicznej Szpitala Wojewódzkiego w Bielsku-Białej, obserwuje się niepokojący wzrost liczby pacjentów z nowotworami gardła i języka, szczególnie wśród osób poniżej 40. roku życia. Coraz częściej przyczyną tych nowotworów jest nie tylko palenie tytoniu i nadużywanie alkoholu, ale także zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV).

fot. gov.pl

Ortotropia, kontrowersyjna metoda stosowana w ortodoncji, która ma na celu poprawę kierunku wzrostu twarzy, otwarcie górnych dróg oddechowych oraz leczenie wad zgryzu u pacjentów małoletnich, została poddana krytycznej ocenie przez Rzecznika Praw Pacjenta. Według specjalistycznej opinii konsultanta wojewódzkiego w dziedzinie ortodoncji, metoda ta nie opiera się na dowodach naukowych i nie jest uwzględniona w programach nauczania przeddyplomowego ani specjalizacyjnego.

fot. 123rf.com

Według najnowszego raportu Najwyższej Izby Kontroli (NIK), sposób żywienia dzieci w polskich żłobkach, przedszkolach i szkołach odbiega od zaleceń zdrowego odżywiania. Dzieci spożywają zbyt dużo mięsa, przetworzonych produktów i słodyczy, a jednocześnie za mało warzyw, owoców i produktów pełnoziarnistych. Brak dietetyków w placówkach oświatowych oraz niskie stawki żywieniowe skutkują niską jakością posiłków. Raport NIK wskazuje także na brak spójnej, ogólnopolskiej polityki przeciwdziałania nadwadze i otyłości wśród dzieci.

fot. 123rf.com

Australijscy naukowcy opracowali innowacyjny test diagnostyczny oparty na technologii CRISPR, który może zrewolucjonizować sposób rozpoznawania chorób przyzębia. Narzędzie umożliwia szybkie i tanie wykrywanie pasożyta Trichomonas tenax, podejrzewanego o istotny udział w rozwoju patologii tkanek przyzębia.

fot. 123rf.com

Leki przeciwdepresyjne mogą wspierać leczenie przewlekłych dolegliwości bólowych u pacjentów z zaburzeniami stawu skroniowo-żuchwowego (TMD). Badania kanadyjskich naukowców pokazują, że połączenie farmakoterapii z metodami niefarmakologicznymi, takimi jak szyna okluzyjna czy artrocenteza, może zwiększać skuteczność terapii.

fot. 123rf.com

Naczelna Rada Lekarska zwróciła się do Ministerstwa Zdrowia o opracowanie odrębnego wykazu leków przeciwwstrząsowych dostosowanego do specyfiki gabinetów stomatologicznych.

fot. 123rf.com

Coraz częściej dentyści na całym świecie zgłaszają przypadki określane mianem „ozempikowych zębów”. Zjawisko to wiąże się ze stosowaniem leków z grupy agonistów receptora GLP-1, takich jak Ozempic, które wykorzystywane są w terapii cukrzycy typu drugiego oraz w leczeniu otyłości. Preparaty te, choć skuteczne w kontroli glikemii i redukcji masy ciała, mogą powodować poważne skutki uboczne w obrębie jamy ustnej.

fot. 123rf.com

Nowe dane z badania PolSenior2 ujawniają alarmującą skalę problemu bezzębia w Polsce. Tylko co piąta osoba po 60. roku życia zachowuje funkcjonalne uzębienie, czyli minimum 20 zębów umożliwiających prawidłowe gryzienie i mówienie. Brak zębów to nie tylko defekt estetyczny – stanowi on poważne zagrożenie dla zdrowia fizycznego, psychicznego oraz społecznego seniorów.

fot. 123rf.com

W ciągu ostatnich pięciu lat w Szkocji liczba dzieci hospitalizowanych z powodu zaawansowanej próchnicy wzrosła o 109 proc. Eksperci biją na alarm, wskazując na kryzys dostępności stomatologii w regionie Inverclyde, określanym już mianem „pustyni stomatologicznej”.

fot. 123rf.com

Sztuka, literatura i współpraca z pacjentami jako narzędzia zmiany systemu opieki stomatologicznej? Taki cel przyświeca nowatorskiemu projektowi badawczemu University of Plymouth, który chce przełamać bariery w leczeniu stomatologicznym osób z niepełnosprawnością intelektualną.

fot. 123rf.com

Eksperci z czołowych amerykańskich uczelni i instytucji naukowych apelują o pilne włączenie opieki stomatologicznej do systemu podstawowej opieki zdrowotnej. Ich zdaniem zdrowie jamy ustnej ma kluczowe znaczenie dla profilaktyki chorób przewlekłych, takich jak cukrzyca, choroby serca czy powikłania ciążowe. Nowe publikacje w czasopiśmie „JDR Clinical & Translational Research” wskazują konkretne rozwiązania i kierunki zmian, które powinny zostać wprowadzone zarówno w edukacji, jak i w praktyce klinicznej.

fot. 123rf.com

Nieuzasadnione przepisywanie antybiotyków przez dentystów to rosnący problem zdrowia publicznego, przyczyniający się do rozwoju oporności bakterii na leczenie. Międzynarodowy zespół naukowców z Wielkiej Brytanii i Indii uruchomił program edukacyjny dla stomatologów, który znacząco poprawia świadomość i zmienia praktyki kliniczne w zakresie racjonalnej antybiotykoterapii.

fot. 123rf.com

Eksperci z czołowych ośrodków hepatologicznych ostrzegają: bez ogólnopolskich badań przesiewowych na HCV Polska nie wyeliminuje wirusa nawet przez najbliższe 500 lat. Tymczasem skuteczne i bezpieczne leczenie WZW C jest już dostępne i może wyleczyć niemal każdego zakażonego pacjenta. Konieczne są systemowe działania i wdrożenie krajowego programu badań przesiewowych.

fot. 123rf.com

Najnowszy raport dotyczący higieny jamy ustnej młodych dorosłych Polaków ujawnia niepokojące dane – zaledwie 54,8% osób w wieku 18–25 lat myje zęby dwa razy dziennie. Eksperci alarmują: brak odpowiedniej higieny to nie tylko kwestia estetyki, ale również poważne zagrożenie zdrowotne.

fot. 123rf.com Image Free

Pokolenie Z i millenialsi coraz częściej czerpią wiedzę o zdrowiu jamy ustnej z mediów społecznościowych i niezweryfikowanych źródeł. Jak wynika z najnowszego badania Amerykańskiego Towarzystwa Endodontycznego, dezinformacja wpływa na ich decyzje zdrowotne, prowadząc do unikania wizyt u dentysty i ryzykownych zachowań.

Fot. 123 RF

Firma Align Technology wprowadza przełomowy system Invisalign® Mandibular Advancement z blokami okluzyjnymi, dedykowany korekcji wad zgryzu klasy II u pacjentów rosnących. To nowoczesne rozwiązanie łączy leczenie ortodontyczne z wysuwaniem żuchwy, oferując lekarzom skuteczniejsze, bardziej przewidywalne i komfortowe narzędzie terapeutyczne.

fot. 123rf.com

Na Wydziale Stomatologii Uniwersytetu w Hongkongu otwarto pierwszą na świecie klinikę wykorzystującą sztuczną inteligencję do wykrywania nowotworów jamy ustnej. Nowe podejście diagnostyczne, oparte na autorskim systemie OralCancerPredict, może zrewolucjonizować wczesne wykrywanie zmian nowotworowych oraz znacznie poprawić rokowania pacjentów.

fot. 123rf.com

Popularne leki zawierające semaglutyd, takie jak Ozempic, Wegovy czy Rybelsus, rewolucjonizują leczenie cukrzycy typu 2 i otyłości. Jednak coraz częściej zgłaszane są ich potencjalne skutki uboczne w obrębie jamy ustnej – suchość, pogorszenie stanu dziąseł, zapadnięty uśmiech. Dentyści ostrzegają przed zjawiskiem określanym już jako „ozempikowe zęby”.

fot. 123rf.com

Do sierpnia 2025 r. mają zostać opracowane krajowe standardy leczenia stomatologicznego osób z niepełnosprawnościami i wielochorobowością. To odpowiedź na pilną potrzebę zapewnienia tej grupie pacjentów adekwatnej, dostępnej i bezpiecznej opieki dentystycznej.

Fot. Marcin Oliva Soto

Dla 67% dorosłych Polaków nadwrażliwość zębów to codzienny problem, który wpływa na dietę, higienę jamy ustnej i komfort życia. Nowoczesna technologia NovaMin, zastosowana w paście Sensodyne Clinical Repair, oferuje skuteczne i szybkie rozwiązanie tego powszechnego problemu. Jak działa i dlaczego powinna zainteresować lekarzy dentystów?

fot. 123rf.com

Otyłość dziecięca i próchnica zębów to dwa z najpoważniejszych wyzwań zdrowia publicznego wśród najmłodszych pacjentów. Jak pokazują dane Światowej Organizacji Zdrowia, aż 43 proc. dzieci na świecie cierpi na próchnicę, a 20 proc. dzieci w wieku 5–19 lat ma nadwagę lub otyłość.

fot. 123rf.com

Tylko 6 na 10 Polaków korzysta z usług dentystycznych. Publiczne finansowanie pokrywa zaledwie 20 proc. rynku, a rosnące ceny skutecznie ograniczają dostępność opieki stomatologicznej.

fot. 123rf.com

Z danych Europejskiego Sondażu Społecznego (ESS) wynika, że Polska znajduje się w czołówce krajów europejskich, w których więcej osób choruje na nowotwory niż z nich wychodzi. Obecnie 8 proc. Polaków deklaruje, że choruje na raka, natomiast tylko 4 proc. przeszło skuteczne leczenie onkologiczne. To jeden z najgorszych wyników w Europie, obok danych z Węgier (16 proc. chorych i zaledwie 3 proc. wyleczonych).

fot. 123rf.com

Stres i zdrowie jamy ustnej to temat, który coraz częściej pojawia się w badaniach naukowych oraz praktyce klinicznej. Choć stres zwykle kojarzony jest ze zdrowiem psychicznym i ogólnym samopoczuciem, to jego objawy mogą być również zauważalne w obrębie jamy ustnej. Dla lekarzy dentystów oraz higienistek stomatologicznych jest to ważny sygnał, by uważniej przyglądać się pacjentom i umiejętnie wspierać ich w radzeniu sobie z objawami przewlekłego napięcia.

fot. 123rf.com

Czy zdrowie jamy ustnej powinno być uznane za czynnik ryzyka demencji? Najnowszy raport opracowany przez ponad dwudziestu naukowców z całego świata wskazuje kluczowe czynniki ryzyka rozwoju demencji. Wśród nich wymienia się m.in. wysoki poziom cholesterolu oraz utratę wzroku. Jednak badacze z New York University (NYU) apelują o rozszerzenie tej listy o zdrowie jamy ustnej, podkreślając jego istotną rolę w funkcjonowaniu układu nerwowego.

fot. 123rf.com

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej Monika Sikora oraz Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) Małgorzata Lorek podpisały umowę na realizację projektu mającego na celu zwiększenie dostępności gabinetów stomatologicznych dla osób z niepełnosprawnościami.

fot. 123rf.com

Brak odpowiedniej opieki stomatologicznej może mieć poważne konsekwencje dla pacjentów onkologicznych. Jak wskazuje dr Jakub Kosikowski, rzecznik Naczelnej Izby Lekarskiej, zdarzają się przypadki, w których pacjenci umierają podczas leczenia nowotworowego, ponieważ rozpoczęli terapię z nieleczonymi zębami.

fot. 123rf.com

Przemoc wobec kobiet stanowi poważny problem społeczny i zdrowotny. Według najnowszych badań aż 58 proc. kobiet będących ofiarami przemocy domowej zgłasza urazy w obszarze szczękowo-twarzowym. Oznacza to, że lekarze dentyści, jako specjaliści zajmujący się zdrowiem jamy ustnej i twarzoczaszki, mają kluczową rolę w identyfikacji ofiar przemocy oraz udzielaniu im pomocy.

fot. 123rf.com

W styczniu bieżącego roku lekarze odnotowali około 300 tysięcy przypadków zachorowań na grypę, co potwierdził Główny Inspektorat Sanitarny. W drugiej połowie stycznia zanotowano około 200 tysięcy nowych przypadków, a od początku sezonu epidemicznego 2024/2025 z powodu powikłań grypy zmarło prawie 1000 osób. Te dane obrazują powagę sytuacji oraz konieczność podjęcia intensywnych działań profilaktycznych w środowisku medycznym.