Terapia, diagnostyka, profilaktyka w gabinecie lekarza stomatologa

fot. 123rf.com

Naukowcy obalają mit, który zakłada, że wapowanie jest mniej szkodliwe niż palenie tradycyjnych papierosów. Badacze dowodzą, że podczas palenia e-papierosów dochodzi do podobnych zmian epigenetycznych w DNA jak u palaczy tradycyjnych papierosów.

Fot. Mars Polska

20 marca obchodzony jest Światowy Dzień Zdrowia Jamy Ustnej. To dobra okazja, aby przypomnieć sobie zasady profilaktyki próchnicy i nie tylko. Jest to szczególnie ważne, gdyż według badania WHO Global Oral Health Report z 2022 r. choroby jamy ustnej to najczęściej występujące choroby niezakaźne na świecie. Globalnie aż 3,5 miliarda osób cierpi z powodu różnych problemów związanych ze złym stanem zdrowia jamy ustnej.

Są nowe rekomendacje Rady Przejrzystości AOTMiT. Stanowią one zielone światło dla przepisu dotyczącego darmowego leczenia dorosłych osób dotkniętych tzw. zwichniętym zębem, szczególnie gdy sytuacja wynika z nagłych zdarzeń, takich jak różnego rodzaju wypadki.

Co roku 23 lutego obchodzimy Światowy Dzień Walki z Depresją. Choroba ta nie omija również lekarzy i lekarzy dentystów. Choć w środowisku lekarskim zaburzenia depresyjne i lękowe nie stanowią nowości, to pandemia koronawirusa spowodowała, że w przestrzeni publicznej coraz częściej zaczęto poruszać ten temat.

Stan zdrowia jamy ustnej Polaków jest zatrważający. Na jej niewystarczającą higienę, będącą przyczyną wielu problemów, zwracają uwagę nie tylko rodzime organizacje, takie jak Polskie Towarzystwo Stomatologiczne czy Polskie Towarzystwo Periodontologiczne, ale także międzynarodowe jak Światowa Organizacja Zdrowia (WHO). Niemalże wszyscy Polacy mają próchnicę, przyznają się do rzadkiego mycia zębów bądź mówią o strachu przed wizytą u stomatologa. Czy zaawansowanie technologiczne sprzętu do domowej higieny jamy ustnej może w jakikolwiek sposób zmienić ten stan rzeczy?

– Na rynku stomatologicznym nie ma w tej chwili ważniejszego trendu niż ortodoncja cyfrowa – mówi Daniel Petryczkiewicz, dyrektor ds. strategii LUX MED Stomatologia. Zainteresowanie usługami z tego zakresu w ostatnich kilku latach wyraźnie wzrosło, a głównym powodem są względy estetyczne i coraz nowocześniejsze techniki, dzięki którym usługi ortodontyczne są dziś mało inwazyjne dla pacjentów.

Światowa Federacja Dentystyczna opracowała zalecenia dotyczące szczotkowania zębów. World Dental Federation podjęła się ustanowienia eksperckiego konsensusu w sprawie metod szczotkowania zębów, ponieważ obserwujemy aktualnie mnogość dostępnych technik – od zmodyfikowanych metod Bass, Scrub i Fone po techniki stosowane przy użyciu szczotek elektrycznych i sonicznych.

Dr n. med. Grażyna Cholewińska, konsultant wojewódzki w dziedzinie chorób zakaźnych województwa mazowieckiego ostrzega, że główną drogą zakażenia wirusem HIV są dziś kontakty seksualne; dotyczy ono zupełnie innej niż dawniej grupy społecznej – nierzadko ludzi w "białych kołnierzykach", artystów i celebrytów.

Z najnowszego zestawienia o zachorowaniach na choroby zakaźne wynika, że w 2023 r. potwierdzono w Polsce ponad 25 tys. przypadki boreliozy i 659 przypadków kleszczowego zapalenia mózgu. Jest to o blisko 7 tysięcy więcej przypadków niż w 2022 roku. Eksperci podkreślają, że dużą rolę we wczesnej diagnostyce boreliozy mogą odgrywać lekarze dentyści, ponieważ identyfikuje się kolejne objawy tej choroby w obrębie twarzoczaszki.

Nawet w trudnych ekonomicznie czasach Polacy zdecydowanie wolą inwestować w zdrowie swoich zębów, niż oddawać je w ręce publicznej opieki medycznej. Dobitnie pokazują to wyniki najnowszego, ogólnopolskiego sondażu. W trzech kwartałach br. ponad 38% dorosłych rodaków leczyło się stomatologicznie wyłącznie prywatnie, a prawie 23% korzystało zarówno z publicznej, jak i z komercyjnej opieki. Oznacza to, że w sumie ok. 61% społeczeństwa było przynajmniej raz w ww. okresie na prywatnej wizycie. Tylko na NFZ leczyło się mniej niż 20% Polaków. Ponadto z sondażu wynika, że pacjentami komercyjnych placówek są najczęściej najzamożniejsi rodacy, a także mieszkańcy największych polskich miast. Z kolei hybrydowy model leczenia preferują głównie osoby zarabiające od 7 do blisko 9 tys. zł, zamieszkałe w ośrodkach miejskich liczących od 200 do 499 tys. ludności.

Przedstawiciele licznych organizacji medycznych dyskutowali na temat zapobiegania chorobom niezakaźnym, w tym schorzeniom jamy ustnej, poprzez zintegrowane podejście do zdrowia pacjenta. Dyskusja odbyła się podczas obrad okrągłego stołu, który w ubiegłym miesiącu został zwołany przez Światową Federację Dentystyczną.

Polscy lekarze chcą pomóc 15-letniej Cristinie z Angoli, która czeka na rekonstrukcję uzębienia. Dziewczyna miała potężnego guza w żuchwie, konieczna więc była między innymi resekcja części zębów. Wszystko zakończyło się sukcesem i nastolatka została wypisana ze szpitala już na początku lipca. Obecnie czeka ją następny zabieg, który pozwoli jej normalnie funkcjonować.

W pierwszych trzech kwartałach 2023 r. 38,4 proc. dorosłych Polaków leczyło zęby wyłącznie prywatnie. Z kolei 15,6 proc. badanych w ogóle nie korzystało z usług lekarza dentysty. 4,3 proc. respondentów nie pamiętało, gdzie leczyło zęby.

Dobór pasty do zębów to, obok regularnego i prawidłowego szczotkowania, kluczowy element dbania o zdrowie jamy ustnej. Jak zatem dokonać właściwego wyboru? Wiemy przecież, że nie wszystkie pasty są takie same. Różnią się między sobą składem, konsystencją, smakiem i zapachem, a przede wszystkim składnikami czynnymi. Mogą one wspierać leczenie pacjentów ze stanem zapalnym dziąseł, nadwrażliwością bólową zębiny, akumulacją płytki nazębnej, próchnicą, halitozą czy przebarwieniami zewnętrznymi. Idealna pasta do zębów powinna być dobrze tolerowana przez pacjenta oraz przyjemna w użyciu, a także mieć szerokie spektrum działania, by jak najlepiej zaadresować mnogość problemów stomatologicznych i działać profilaktycznie. Czy jest to w ogóle możliwe? Jaką pastę najczęściej używają dentyści w Polsce?

Coraz większe zastosowanie w różnych dziedzinach medycyny znajduje sztuczna inteligencja. Ten trend nie omija również stomatologii. AI może być cennym wsparciem w procesie diagnostycznym. W połączeniu z doświadczeniem i wiedzą lekarza dentysty, sztuczna inteligencja może przyczynić się do jeszcze lepszych wyników leczenia endodontycznego oraz poprawy opieki nad pacjentem.

W cyklu „Przegląd nauki okiem Łukasika” publikujemy streszczenia najciekawszych prac naukowych, opublikowanych ostatnio na łamach zagranicznej prasy stomatologicznej. Przeglądu dokonuje lek. dent. Tomasz Łukasik. W tym cyklu publikujemy metaanalizę porównująca skuteczność różnych rodzajów szczoteczek do zębów, pod kątem redukcji zapalenia dziąseł oraz ilości płytki nazębnej.

Badania przeprowadzone przez Buddy Polska wskazują, że z wirusem HIV żyje w Polsce około 20 tys. osób, jednak około 20% nie wie o swoim zakażeniu, a 16% osób, które odebrały pozytywny wynik testu, nie podejmuje leczenia. To spory problem dla stomatologów.

Amerykańska firma Viome Life Sciences wprowadziła na rynek test do wykonywania samodzielnie przez pacjenta w domu raka jamy ustnej i raka gardła. Jest on przeznaczony do pomiaru ekspresji genów mikrobiomu jamy ustnej i komórek w ślinie, służący do identyfikowania wczesnych biomarkerów raka jamy ustnej i gardła.

Z Polski znika firma Dr Smile, która znana jest z tego, że prostowała zęby za pomocą specjalnych nakładek z tworzywa sztucznego. Klientów poinformowano, że nie będą mieć żadnych podstaw do jakichkolwiek roszczeń finansowych, ponieważ "leczenie będzie kontynuowane" (na podstawie zawartych do tej pory umów). Jednak media donoszą, że wielu klientów czuje się oszukanych i nie widzi obiecywanych efektów terapii.

Spożycie słodzonych napojów w ciągu ostatnich 30 lat wzrosło o co najmniej 16 proc. – tak wynika z badań naukowców z Friedman School of Nutrition Science and Policy. Najczęściej po tego typu napoje sięgają mężczyźni i osoby z wyższym wykształceniem.

Wystarczy właściwa profilaktyka w każdej polskie łazience, aby znacząco zmniejszyć odsetek pacjentów zmagających się z chorobami jamy ustnej i następstwami tych schorzeń. Szacuje się, że w kraju nad Wisłą aż 95% pacjentów ma próchnicę. A do dopiero czubek góry lodowej. Globalne statystyki pokazują, że problem narasta i będzie tylko gorzej. Albo zaczniemy wzmożone działania profilaktyczne we wszystkich kategoriach wiekowych pacjentów, albo naprawdę staniemy się „szczerbatą Polską”.

Nowy moduł usługi "Vee Health Suite", sztucznej inteligencji w obsłudze telefonicznej, przeznaczony dla branży stomatologicznej, stworzony przez firmę Vee Care, został premierowo zaprezentowany na początku września 2023 r. na targach Warsaw Dental Medica Show w Nadarzynie.

Rozpoczęła się 11. edycja programu edukacyjnego „Dziel się Uśmiechem”. Projekt jest realizowany przez Mars oraz Polski Czerwony Krzyż i jest skierowany do dzieci z klas 0-3 szkół podstawowych z całej Polski. Chodzi o promowanie stosowania zasad prawidłowej higieny jamy ustnej.

Stomatologia ciągle kojarzy się Polakom z bólem i strachem. Jak wynika z danych Ministerstwa Zdrowia „Monitoring Zdrowia Jamy Ustnej” 99 proc. osób w wieku 35-44 lata ma próchnicę zębów. Dorośli negatywnym postrzeganiem dentystów zarażają młodych. Statystycznie polski 3-latek ma aż trzy zepsute zęby, a co dziesiąty 7-latek nie był nigdy na przeglądzie stomatologicznym. Potwierdzają to dane z raportu Ipsos, z których wynika, że ponad 76 proc. polskich uczniów w wieku 6-12 lat ma problemy z próchnicą, natomiast w grupie dzieci w wieku 7-9 lat to aż 79 proc. Specjaliści enel-med stomatologia pokazują sposoby walki o zdrowy uśmiech między innymi poprzez stosowanie pełnej narkozy lub sedacji wziewnej podczas leczenia.

W 2008 roku Norwegia i Szwecja, jako pierwsze państwa w Europie zakazały stosowania amalgamatu. Za tym trendem podążyły również kolejne państwa europejskie. Wiele wskazuje na to, że amalgamat ma coraz mniejsze zastosowanie również w amerykańskich praktykach stomatologicznych.

Firma Align Technology, Inc. (Nasdaq: ALGN), wiodący światowy producent urządzeń medycznych, zajmujący się produkcją i sprzedażą systemu przezroczystych nakładek Invisalign®, skanerów wewnątrzustnych iTero™ oraz oprogramowania exocad CAD/ CAM™ wykorzystywanego w cyfrowej ortodoncji i stomatologii odtwórczej ogłosiła otwarcie nowego Edukacyjnego Centrum Szkoleniowego dla certyfikowanych lekarzy Invisalign we Wrocławiu. Inwestycja dołącza do wcześniej otwartych obiektów Align we Wrocławiu – Centrum Planowania Leczenia Invisalign, pierwszego zakładu produkcyjnego w Europie oraz funkcji komercyjnych i back office. Długofalowe zaangażowanie na polskim rynku odzwierciedla wsparcie Align Technology dla certyfikowanych lekarzy Invisalign w Polsce i całej Europie oraz zaangażowanie firmy w edukację i cyfryzację branży stomatologicznej, aby pomóc stomatologom w transformacji uzębienia pacjentów.

Ostatnie badanie opinii publicznej, przeprowadzone na potrzeby kampanii „Pobierz Zdrowie”, wykazało, że aż 86% Polaków regularnie poszukuje informacji związanych ze zdrowiem w sieci. Ta wyraźna tendencja do korzystania z internetu jako źródła wiedzy na tematy medyczne prowadzi często do zjawiska zwanego cyberchondrią, generującego poważne zagrożenia dla ludzkiego zdrowia czy życia.

Trwają badania nad wykorzystaniem sztucznej inteligencji (AI) w wykrywaniu próchnicy zębów i chorób dziąseł, a także wsparciu lekarza stomatologa w stawianiu prawidłowej diagnozy poprzez ułatwienie interpretacji badań obrazowych. Badania są prowadzone na dwóch uczelniach w Wielkiej Brytanii – King’s College London oraz University of Surrey.

Odkrycie japońskich badaczy z Medical Research Institute w Kitano może wkrótce zrewolucjonizować współczesną stomatologię. Pracują oni nad lekiem na anodoncję, czyli wrodzony brak uzębienia. Z biegiem czasu z planu terapeutycznego mogłyby skorzystać również inne grupy pacjentów, na przykład osoby z chorobami dziąseł.

Alergicy w konsekwencji alergii mogą doświadczać problemów ze zdrowiem jamy ustnej – alarmują dentyści. Około 12 milionów osób w Polsce ma alergię. Najczęstsze to uczulenia na pyłki, roztocza kurzu domowego, pokarmowe i jad owadów.