HCV w Polsce – 80 procent zakażonych nie wie o chorobie

Nawet 80 procent zakażonych HCV nie ma objawów klinicznych
Szacowana liczba zakażonych w Polsce wynosi 130–140 tysięcy osób
Rocznie diagnozuje się jedynie 3–4 tysiące nowych przypadków
Programy profilaktyczne zwiększają wykrywalność zakażeń

Czym jest problem HCV w Polsce i jaka jest jego skala epidemiologiczna?

HCV w Polsce stanowi istotne wyzwanie zdrowia publicznego, ponieważ zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu C przez długi czas może przebiegać bezobjawowo, prowadząc do późnego rozpoznania choroby. Według szacunków epidemiologicznych liczba osób zakażonych może sięgać od 130 do 140 tysięcy, przy czym większość pozostaje niezdiagnozowana. Jak wskazuje prof. Robert Flisiak, kierownik Kliniki Chorób Zakaźnych i Hepatologii Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku oraz wiceprezes Polskiego Towarzystwa Epidemiologów i Lekarzy Chorób Zakaźnych oraz Towarzystwa Hepatologicznego, około 130 tysięcy osób w Polsce może nie wiedzieć o swoim zakażeniu.

Dlaczego HCV pozostaje przez lata nierozpoznane?

Kluczowym problemem klinicznym w HCV jest jego bezobjawowy przebieg w początkowej fazie zakażenia. Nawet 80 procent pacjentów nie doświadcza żadnych objawów przez wiele lat, co znacząco opóźnia diagnostykę. Rocznie w Polsce rejestruje się jedynie 3–4 tysiące przypadków wirusowego zapalenia wątroby typu C, co pokazuje dużą rozbieżność między liczbą rzeczywistą a wykrywalnością. Duża część pacjentów trafia do lekarza dopiero w zaawansowanym stadium choroby.

Jakie są objawy zaawansowanego HCV i jego powikłania kliniczne?

W momencie pojawienia się objawów klinicznych choroba często jest już zaawansowana i może obejmować marskość wątroby lub rozwój raka wątrobowokomórkowego. Prof. Robert Flisiak wskazuje, że początkowo mogą występować objawy dyspeptyczne oraz zaburzenia psychiczne, a w dalszym przebiegu również żółtaczka. W badaniach laboratoryjnych obserwuje się podwyższenie aktywności enzymów wskaźnikowych, obniżenie stężenia albumin, obecność obrzęków oraz wybroczyn skórnych. Obraz kliniczny wskazuje na konieczność wczesnej diagnostyki, zanim dojdzie do nieodwracalnych zmian w miąższu wątroby.

Dlaczego kluczowe znaczenie mają badania przesiewowe w HCV?

Eksperci podkreślają, że jedyną skuteczną strategią ograniczenia późnych rozpoznań HCV są szeroko zakrojone badania przesiewowe. Prof. Robert Flisiak zwraca uwagę, że w Polsce istnieje realne ryzyko zbyt późnego rozpoznawania zapalenia wątroby typu C, dlatego konieczne jest jego wykrywanie na etapie bezobjawowym. W ostatnich latach obserwuje się wzrost dostępności testów diagnostycznych, co wynika między innymi z wdrażania programów profilaktycznych obejmujących podstawową opiekę zdrowotną.

Jak program „Moje Zdrowie” wpływa na wykrywalność HCV?

Istotnym elementem strategii profilaktycznej jest program „Moje Zdrowie”, który obejmuje osoby od dwudziestego roku życia i jest skierowany do młodszej populacji niż wcześniejszy program Profilaktyka 40 Plus. Jak podkreśla dr n. med. Agnieszka Gorgoń-Komor, lekarz kardiolog, senator oraz wiceprzewodnicząca senackiej Komisji Zdrowia, w programie uwzględniono badanie przesiewowe w kierunku przeciwciał anty-HCV. Zwraca ona uwagę, że jest to istotne z uwagi na zmiany w terapii wirusowego zapalenia wątroby typu C oraz jego znaczenie jako czynnika ryzyka rozwoju raka wątroby.

Jakie są pierwsze efekty wdrożenia programu profilaktycznego?

Według prof. Krzysztofa Tomasiewicza, w pierwszym roku funkcjonowania programu „Moje Zdrowie” zaobserwowano kilkukrotny wzrost liczby pacjentów poddawanych badaniom. Jednocześnie podkreśla on, że sam program nie rozwiązuje problemu eliminacji HCV, jednak znacząco zwiększa możliwości diagnostyczne, szczególnie w warunkach podstawowej opieki zdrowotnej. Zwiększona dostępność testowania stanowi istotny krok w kierunku poprawy wykrywalności zakażeń.

FAQ

Dlaczego HCV jest tak często niewykrywane?

HCV pozostaje niewykrywane głównie z powodu długiego okresu bezobjawowego przebiegu zakażenia, który może trwać wiele lat bez wyraźnych symptomów klinicznych.

Jakie są najczęstsze powikłania nieleczonego HCV?

Do najpoważniejszych powikłań należą marskość wątroby oraz rak wątrobowokomórkowy, które rozwijają się w wyniku przewlekłego stanu zapalnego.

Czy badania przesiewowe mogą zmniejszyć liczbę późnych rozpoznań?

Badania przesiewowe znacząco zwiększają wykrywalność zakażeń na etapie bezobjawowym, co pozwala na wcześniejsze wdrożenie leczenia i ograniczenie powikłań.