Używanie papierosów i papierosów elektronicznych przez dziewczęta staje się jednym z najważniejszych wyzwań zdrowia publicznego w Europie. Najnowsze analizy Światowej Organizacji Zdrowia wskazują, że szczególnie dynamicznie rośnie popularność wapowania wśród młodych kobiet. Jakie konsekwencje zdrowotne, zwłaszcza dla jamy ustnej i przyzębia, niesie ten trend?
- WHO informuje o wzroście używania papierosów i papierosów elektronicznych wśród dziewcząt w Europie
- Około 4 miliony dziewcząt w wieku 13–15 lat w Europie używa wyrobów tytoniowych
- Wapowanie jest często postrzegane przez młodzież jako mniej szkodliwa alternatywa dla tradycyjnego palenia
- E-papierosy mogą przyczyniać się do rozwoju próchnicy, chorób przyzębia oraz zaburzeń gojenia tkanek jamy ustnej
Rosnąca popularność papierosów elektronicznych wśród dziewcząt w Europie
Papierosy elektroniczne są urządzeniami generującymi aerozol zawierający między innymi nikotynę, glikol propylenowy, glicerynę oraz inne substancje chemiczne. Według najnowszych analiz Światowej Organizacji Zdrowia opublikowanych w 2025 roku, w wielu krajach Europy obserwowany jest wzrost używania zarówno tradycyjnych papierosów, jak i papierosów elektronicznych przez dziewczęta. Dane WHO wskazują, że aż 40% wszystkich dorosłych kobiet palących papierosy na świecie mieszka w Europie. Oznacza to populację liczącą około 62 milionów kobiet.
Jednocześnie na kontynencie europejskim wyroby tytoniowe stosuje około 4 milionów dziewcząt w wieku od 13 do 15 lat. Eksperci zwracają uwagę, że coraz większa liczba młodych kobiet sięga po produkty nikotynowe, co prowadzi do zmian w profilu pacjentów narażonych na zdrowotne następstwa używania nikotyny.
Dlaczego młode kobiety coraz częściej sięgają po produkty nikotynowe?
Według analiz przywoływanych przez Światową Organizację Zdrowia na wzrost popularności wyrobów nikotynowych wśród dziewcząt wpływa kilka czynników. Istotną rolę odgrywa atrakcyjny marketing kierowany do młodych odbiorców oraz szeroka dostępność wkładów smakowych wykorzystywanych w papierosach elektronicznych.
Znaczenie ma również utrwalane w przestrzeni publicznej przekonanie, że papierosy elektroniczne wiążą się z niższym ryzykiem zdrowotnym niż tradycyjne wyroby tytoniowe. Takie postrzeganie może sprzyjać inicjacji nikotynowej wśród nastolatków oraz zwiększać akceptację dla regularnego używania produktów zawierających nikotynę.
Jak papierosy elektroniczne wpływają na zdrowie jamy ustnej?
Choć papierosy elektroniczne nie zawierają wielu produktów spalania obecnych w tradycyjnych papierosach, liczne publikacje naukowe wskazują, że nie pozostają obojętne dla zdrowia jamy ustnej.
Aerozol generowany podczas wapowania zawiera substancje drażniące, metale ciężkie oraz nikotynę. Składniki te mogą oddziaływać na mikrokrążenie tkanek oraz wpływać na procesy naprawcze i gojenie. W praktyce klinicznej może to oznaczać większe ryzyko zaburzeń regeneracji tkanek oraz pogorszenie stanu przyzębia.
Doniesienia naukowe wskazują również, że używanie papierosów elektronicznych może prowadzić do powstawania przebarwień zębów, co stanowi dodatkowy problem estetyczny zgłaszany przez pacjentów.
W jaki sposób wapowanie zwiększa ryzyko próchnicy?
Jednym z najczęściej opisywanych skutków stosowania papierosów elektronicznych jest wzrost ryzyka rozwoju próchnicy. Wynika to między innymi z obecności substancji chemicznych, które mogą osłabiać strukturę szkliwa i zaburzać naturalne mechanizmy ochronne jamy ustnej.
Szczególne znaczenie mają glikol propylenowy i gliceryna, będące podstawowymi składnikami wielu liquidów. Związki te wykazują działanie odwadniające, prowadząc do zmniejszenia nawilżenia błony śluzowej jamy ustnej. Suchość jamy ustnej sprzyja rozwojowi próchnicy, a także zwiększa podatność na miejscowe stany zapalne.
Jaki jest wpływ nikotyny na dziąsła i przyzębie?
Nikotyna zawarta w papierosach elektronicznych wywołuje skurcz naczyń krwionośnych, co może maskować jeden z podstawowych objawów zapalenia dziąseł, czyli krwawienie podczas szczotkowania lub badania stomatologicznego.
Jednocześnie przewlekłe ograniczenie przepływu krwi wpływa niekorzystnie na kondycję tkanek przyzębia. W efekcie może dochodzić do osłabienia dziąseł, ich recesji oraz zwiększonego ryzyka rozwoju chorób przyzębia. Z punktu widzenia praktyki stomatologicznej oznacza to konieczność uwzględniania używania papierosów elektronicznych podczas oceny czynników ryzyka chorób przyzębia, szczególnie u młodych pacjentek.
Dlaczego problem używania e-papierosów przez dziewczęta ma znaczenie dla lekarzy?
Rosnąca popularność papierosów elektronicznych wśród dziewcząt i młodych kobiet może przekładać się na zwiększenie liczby pacjentek wymagających diagnostyki oraz leczenia następstw przewlekłej ekspozycji na nikotynę i inne składniki aerozolu.
Z perspektywy lekarzy, lekarzy dentystów oraz specjalistów zdrowia publicznego istotne znaczenie ma wczesna identyfikacja zachowań związanych z używaniem produktów nikotynowych. Dane WHO wskazują, że problem ten dotyczy milionów młodych Europejek, a konsekwencje zdrowotne mogą obejmować zarówno układ oddechowy i sercowo-naczyniowy, jak również zdrowie jamy ustnej i przyzębia.
Dziewczęta coraz częściej sięgają po e-papierosy
Więcej ciekawych artykułów w "Nowy Gabinet Stomatologiczny" – zamów prenumeratę lub kup prenumeratę w naszym sklepie.
Czy papierosy elektroniczne są bezpieczne dla zdrowia jamy ustnej?
Dostępne publikacje naukowe wskazują, że papierosy elektroniczne nie są obojętne dla zdrowia jamy ustnej. Mogą sprzyjać rozwojowi próchnicy, stanów zapalnych oraz chorób przyzębia.
Dlaczego dziewczęta częściej sięgają po e-papierosy?
Według analiz WHO znaczenie mają atrakcyjny marketing, szeroka dostępność smakowych wkładów oraz przekonanie o niższym ryzyku zdrowotnym związanym z wapowaniem.
Ile dziewcząt w Europie używa wyrobów tytoniowych?
Światowa Organizacja Zdrowia szacuje, że około 4 miliony dziewcząt w wieku od 13 do 15 lat w Europie używa wyrobów tytoniowych.
Jak nikotyna wpływa na dziąsła?
Nikotyna powoduje zwężenie naczyń krwionośnych, ogranicza ukrwienie tkanek, może maskować krwawienie dziąseł oraz zwiększać ryzyko recesji dziąseł i chorób przyzębia.
Czy wapowanie może powodować suchość jamy ustnej?
Tak. Glikol propylenowy i gliceryna obecne w liquidach mogą prowadzić do odwodnienia błony śluzowej jamy ustnej, zwiększając ryzyko próchnicy i stanów zapalnych.
