Artykuły opublikowane w Nowym Gabinecie Stomatologicznym. Tematyka: leczenie pacjentów

Lasery są wykorzystywane jako narzędzia pomocnicze, jak również niezależne w badaniach naukowych. Używane są niemal we wszystkich dziedzinach stomatologii. Każdy rodzaj lasera charakteryzuje się różną długością fal, z kolei każda fala wykazuje się interakcją z określonymi tkankami ludzkiego ciała [1], Jak wynika z dostępnych programów dotyczących laserów dentystycznych, optymalny wynik każdej laserowej terapii dentystycznej osiąga się przy zastosowaniu dwóch długości fali w czasie jednego zabiegu terapeutycznego. Przedstawiamy przegląd najczęściej wykorzystywanych w stomatologii aplikacji koncepcji leczenia TwinLightTM.

Licówki to rodzaj uzupełnienia, które już na dobre zagościło w gabinetach stomatologicznych. Od lat 80 XX wieku, kiedy zaczęły  szybko rozwijać się techniki adhezyjne możliwy stał się rozwój wielu technologii w materiałoznawstwie stomatologicznym. Pierwsze licówki pojawiły się już w latach 30 XX, wówczas akrylowe, stosowane przez Charlesa Pincusa dla poprawy estetyki uśmiechu u aktorów w Hollywood.

W ostatnim dziesięcioleciu obserwujemy bardzo szybki rozwój periodontologii, zwłaszcza w zakresie zabiegów chirurgicznych stosowanych obecnie w leczeniu chorób przyzębia, a także szeroko pojętej chirurgii śluzówkowo- dziąsłowej z zabiegami mikrochirurgicznymi włącznie.

Nie wiedzieć czemu, od dzieciństwa mycie zębów kojarzy się pacjentom i pewnie też wielu lekarzom ze zmorą wieczornej higieny, porannymi uwagami rodziców: „no pospiesz się”, a za chwilę: ” co tak szybko” i wybiegami co zrobić, żeby tylko nie umyć zębów…

Rozpowszechnienie znieczulenia miejscowego spowodowało, iż pacjenci łatwiej, częściej i szybciej decydują się na dotychczas bolesne, zabiegi dentystyczne. Postępowanie przeciwbólowe stało się już niemal standardem, stanowiącym dobrą praktykę lekarską. Leki miejscowo znieczulające to najczęściej estry kwasu para aminobenzoesowego (PABA), takie jak prokaina, chlorprokaina, tetrakaina, benzokaina, czy kokaina. Drugą, często stosowaną, grupą leków są amidy, do których należą lidokaina, mepivakaina, prilokaina, proksymetakaina, dibukaina, etidokaina, ropivakaina. Leki tego typu zazwyczaj nie stanowią poważniejszego zagrożenia, a ewentualna nadwrażliwość stanowi kilka procent wszystkich skutków niepożądanych i najczęściej nie jest wynikiem działania samego leku, lecz na przykład środka konserwującego czy innego składnika, na który pacjent jest uczulony.

Fluoroza zębów jest przykładem rozlanego zmętnienia szkliwa zębów, pochodzenia układowego, inaczej nazywana również szkliwem plamkowym. Jest to zaburzenie ogólnoustrojowe, rozwojowe związane  z nadmierną podażą fluoru w okresie odontogenezy. Klinicznie na szkliwie obserwuje się nieprzezroczyste, mętne, białe plamy, układające się w pasy, cętkowania lub dołki.

Zioła w stomatologii. Zioła znane są od tysiącleci. Niegdyś było to jedyne źródło substancji leczniczych. Obecnie znów zyskują coraz większe rzesze zwolenników. Chcemy czystego środowiska naturalnego, naturalnej żywności, bez barwników i konserwantów, wybieramy w sklepach naturalne kosmetyki. W czasach, kiedy w większości procesów produkcyjnych wykorzystuje się środki chemiczne i ciągle słychać dyskusje o żywności genetycznie modyfikowanej, potrzeba „powrotu do natury” staje się normą.

Czyste powietrze, nieskażona woda, zielone łąki pełne kwitnących kwiatów, to w obecnych czasach towar deficytowy, no i nie da się ukryć marketingowy. Czy ziołowa pasta do zębów może być namiastką darów natury? No, to już zależy od treści reklamy, jaką oglądamy…

Zioła w stomatologii

Podchodząc jednak do tematu profesjonalnie warto zapytać, czy ziołolecznictwo ma zastosowanie w stomatologii? Odpowiedź: oczywiście, że tak i to od setek lat z powodzeniem. Napar z szałwii czy rumianku stosowany przez nasze babcie i prababcie do płukania jamy ustnej pamięta chyba każdy, bardziej wtajemniczeni być może pamiętają jeszcze parzone siemię lniane lub kwiat malwy? Dziś zioła polecane do samodzielnego parzenia, czy w postaci nalewek, choć mniej popularne niż kiedyś, mają jednak nadal swoją skuteczność i pozostają ważnym elementem terapii. W sklepach zielarskich, aptekach, czy nawet na półkach w hipermarkecie można kupić suszone zioła w saszetkach. Szeroki wybór produktów tego typu oferuje nam np. znana od lat firma Herbapol, czy Belin.

Lasery Er: YAG są w codziennej praktyce dentystycznej coraz bardziej popularne. Stosowanie laserów ma wiele zalet. W porównaniu z konwencjonalnym opracowywaniem mechanicznym ogranicza wzrost temperatury miaz-gi, zmniejsza ból doświadczany przez pacjenta i zmniejsza ryzyko próchnicy wtórnej. Lepiej łączy żywicę kompo-zytową z zębiną przy zastosowaniu superkrótkich niskoenergetycznych impulsów z lasera Er: YAG (SSP).

Możliwość ustawiania różnych długości impulsu stanowi istotny postęp, zwiększający zakres zastosowań laserów dentystycznych Er: YAG.5,6 Jednym z  najnowszych postępów w  technologii laserów Er: YAG jest wprowadzenie impulsów kwadratowych QSP (ang. quantum square pulse). W trybie QSP krótkie, nisko-energetyczne impulsy następują po sobie z  optymalnie wysoką częstością, zapewniając jednocześnie większą wydajność i precyzję zabiegu. Ubytki opracowywane w  trybie QSP charakteryzują się ostrymi, dobrze zdefiniowanymi krawędziami i  wysokiej jakości powierzchnią, wymaganą do uzyskania wysokiej mocy wiązania.7,8

Materiały i metody

W  pracy stosowano laser LightWalker AT (Fotona, Słowenia) z  bezkontaktową głowicą H02 (średnica zogniskowanej wiązki: 0,6 mm) do opracowywania szkliwa i  żywicy kompozytowej oraz z  kontaktową głowicą H14 z  cylindrycznym zakończeniem światłowodu o  średnicy 0,8 mm. Głowica kontaktowa była stosowana do modyfikacji powierzchni i  opracowywania zębiny (Ryc. 1b, 1c). We wszystkich przypadkach klinicznych stosowano tryb QSP: energia impulsu wynosiła od 120 mJ do 500 mJ, zaś częstotliwość impulsów wynosiła od 10 do 15 Hz (Ryc. 1a). Do wypełnień i  wiązania używano kompozytów firmy Voco (Cuxhaven, Niemcy). Przed rozpoczęciem leczenia każdemu pacjentowi wyjaśniano sposób leczenia z zastosowaniem lasera Er: YAG.

Zapalenie dziąseł objawiające się zaczerwienieniem, obrzękiem, krwawieniem, wrażliwością na dotyk oraz różnym nasileniem bólu najczęściej są związane z obecnością płytki nazębnej. Mogą również być spowodowane innymi czynnikami miejscowymi i ogólnymi, a przy tym przebiegać zarówno przy nie zmienionym poziomie przyczepu łącznotkankowego jak i przy jego utracie.

Nie idealnie wyrzeźbione ciało, czy kolor włosów przesądzają o atrakcyjności, ale zęby. Zgoda co do tego panuje wśród naukowców po obu stronach Atlantyku. To dobre wiadomości dla nas, stomatologów. Będziemy mieć coraz więcej pacjentów, którzy nie tylko chcą mieć zdrowe, ale i ładne zęby.

Co najmniej jedna trzecia pacjentów nie jest zadowolona z koloru lub wyglądu swoich naturalnych zębów. Dlatego białe zęby już od dłuższego czasu stanowią cel, do którego dąży stomatologia kosmetyczna. Wraz ze wzrostem zapotrzebowania na estetyczną opiekę stomatologiczną, pojawiło się wiele metod wybielania zębów, zarówno tych o naturalnym żółtym odcieniu jak i wywołanym paleniem papierosów czy dietą.

Lasery w endodoncji. Badania kliniczne wyraźnie wykazują przewagę endodontycznego leczenia laserowego nad metodami konwencjonalnymi. Najważniejsze zalety zastosowania lasera w leczeniu endodontycznym to skuteczniejsza dezynfekcja oraz czyszczenie ścian kanałow, a także możliwość rezygnacji ze stosowania wysokostężonych roztworów płuczących.

Ubytki twardych tkanek zęba. W ostatnim czasie pojawiły się w ofercie koncernów produkujących pasty do zębów produkty do walki z ubytkami niepróchnicowego pochodzenia, w tym głównie z erozją. Mają one na celu przede wszystkim wzmocnienie szkliwa. Czy jest to znak naszych czasów, czy może tylko kolejna nowość, która pojawia się, a potem znika tak szybko jak weszła na rynek? Z odpowiedzią na drugie pytanie musimy poczekać, a nad pierwszym warto się zastanowić.

Dzieci, od pierwszych miesięcy życia do okresu zakończenia wzrostu kostnego, są specyficzną grupą pacjentów. Szczególnej uwagi w tej grupie wymagają zabiegi o profilu protetycznym. Właściwie u najmłodszych dzieci zasadniczą rolę odgrywa leczenie ortodontyczne i to ortodonta najczęściej jest lekarzem prowadzącym małego pacjenta. Niemniej jednak istnieją przypadki, kiedy należy przeprowadzić leczenie skojarzone ortodontyczno -protetyczne, czasem również chirurgiczne i wówczas niezbędna jest współpraca lekarzy wszystkich tych specjalności.

Dobra widoczność pola zabiegowa jest sprawą pierwszorzędną i nie podlegającą dyskusji. To wiemy wszyscy. Stara chirurgiczna zasada, jeśli nie widzisz wszystkiego - nie rób, pozostaje wciąż aktualna. Możemy ją odnieść do wszelkich innych dziedzin stomatologii. Każdy zabieg wymaga właściwego wglądu w określone pole jamy ustnej, zależnie od rodzaju wykonywanych procedur i zabiegów.

Wykonanie uzupełnień protetycznych zarówno stałych, jak i ruchomych, poprzedzone jest zawsze ustaleniem planu leczenia oraz rozplanowaniem kolejnych wizyt, na których zbliżamy się do osiągnięcia rezultatu końcowego. W zasadzie bardzo często pacjenty jest przekonany, że wizyta, w czasie której zostaje zacementowana praca stała lub oddana proteza ruchoma, jest ostatnią wizytą, na jaką ma się zgłosić.

Fot. Fotona

Leczenie stanu zapalnego tkanek wokół implantów wykonywane jest w sposób podobny do otwartego i zamkniętego kiretażu w periodontologii. W tym wskazaniu można stosować zarówno laser Nd:YAG jak i lasery diodowe.

Stomatologia stale się rozwija. Właściwości estetyczne dostępnych materiałów stomatologicznych ulegają ciągłej poprawie. Jaki jest zatem najlepszy materiał do pośredniej odbudowy zęba? Ceramika, ceromery czy żywice pośrednie do wykonania koron i mostów? Okazuje się, że lekarze najczęściej wybierają cementy kompozytowe.

Polerowanie zębów. Gładkie powierzchnie wypełnień, uzupełnień protetycznych, zębów po oczyszczeniu mają niezmiernie ważne znaczenie i praca nad ich wykonaniem nie jest dobrą wolą lekarza, ale koniecznością, bez której nie osiągniemy ani zadowalającego efektu klinicznego, ani - a może przede wszystkim - estetycznego.

Ważną czynnością w leczeniu kanałowym jest irygacja kanałów. Jej właściwe przeprowadzenie daje połowę sukcesu w leczeniu endodontycznym. Prawidłowe opracowanie kanału z właściwą irygacją pozwala na usunięcie całej warstwy organicznej (która jest pożywką dla bakterii) i nieorganicznej warstwy mazistej. Tak przygotowany system kanałowy gotowy jest do całkowitego wypełnienia, bez pozostawiania w nim wolnych przestrzeni, które mogą być miejscem ponownego wzrostu bakterii.