Stan uzębienia – nie tylko liczba zachowanych zębów, ale także ich jakość – może istotnie wpływać na długość życia i ryzyko przedwczesnej śmierci. Wynika to z szeroko zakrojonego badania naukowców z Uniwersytetu w Osace, którzy przeanalizowali dane zdrowotne ponad 190 tysięcy seniorów. Odkrycia te mają istotne znaczenie dla praktyki lekarskiej i podkreślają rolę stomatologii w profilaktyce ogólnoustrojowej.
- Zdrowe i prawidłowo wypełnione zęby wiążą się z niższym ryzykiem śmiertelności u osób starszych.
- Braki zębowe i zęby zniszczone zwiększają ryzyko przedwczesnej śmierci.
- Stan jamy ustnej wpływa na przewlekły stan zapalny, dietę i ogólną kondycję organizmu.
- Bezzębie pozostaje poważnym problemem zdrowia publicznego w Polsce i na świecie.
Co dokładnie wykazało badanie z Osaki?
Zespół badaczy z Uniwersytetu w Osace przeanalizował dokumentację medyczną i stomatologiczną ponad 190 tysięcy osób powyżej 75. roku życia. Każdy ząb został zaklasyfikowany do jednej z czterech kategorii: ząb zdrowy, wypełniony, zniszczony lub brakujący. Następnie dane te zestawiono z informacjami dotyczącymi śmiertelności i ogólnego stanu zdrowia badanych.
Wyniki były jednoznaczne: zarówno zęby zdrowe, jak i prawidłowo leczone (wypełnione) wiązały się z istotnie niższym ryzykiem zgonu. Odwrotna zależność dotyczyła pacjentów z dużą liczbą brakujących lub zniszczonych zębów, u których ryzyko przedwczesnej śmierci było wyraźnie wyższe.
Stan jamy ustnej a zdrowie ogólnoustrojowe
Autorzy badania podkreślają, że mechanizm tej zależności ma charakter wieloczynnikowy. Braki zębowe i nieleczona próchnica sprzyjają rozwojowi przewlekłego stanu zapalnego, który nie ogranicza się wyłącznie do jamy ustnej. Związki między chorobami przyzębia a schorzeniami układu sercowo-naczyniowego, cukrzycą czy chorobami neurodegeneracyjnymi są coraz lepiej udokumentowane.
Dodatkowo zmniejszona liczba zębów znacząco utrudnia prawidłowe żucie, co może prowadzić do niedoborów pokarmowych i pogorszenia stanu odżywienia, szczególnie u osób w podeszłym wieku. W konsekwencji wpływa to na osłabienie organizmu, większą podatność na choroby oraz spadek jakości życia.
„Kruchość jamy ustnej” jako nowy wskaźnik ryzyka
W odrębnej analizie obejmującej ponad 11 tysięcy seniorów badacze zwrócili uwagę na zjawisko określane jako „kruchość jamy ustnej”. Obejmuje ono m.in. braki zębowe, trudności w żuciu, suchość w jamie ustnej oraz obniżoną funkcję mięśniową narządu żucia.
Osoby, u których występowało kilka takich objawów jednocześnie, były istotnie częściej narażone na konieczność długoterminowej opieki oraz na przedwczesną śmierć. Zdaniem autorów wyniki te wskazują, że w przyszłych badaniach i w praktyce klinicznej należy oceniać nie tylko liczbę zębów, ale także ich stan funkcjonalny i kliniczny.
Bezzębie – skala problemu w Polsce i na świecie
Bezzębie pozostaje jednym z poważniejszych problemów zdrowia publicznego, szczególnie w populacji osób starszych. W Polsce szacuje się, że nawet 9 milionów osób zmaga się z całkowitym brakiem zębów, a około 50% populacji ma częściowe braki w uzębieniu. Statystycznemu Polakowi brakuje średnio 3,8–4 zębów.
Na świecie setki milionów ludzi cierpią z powodu całkowitej utraty uzębienia, co dotyczy głównie seniorów i populacji o ograniczonym dostępie do opieki stomatologicznej. Dane te podkreślają znaczenie profilaktyki, wczesnego leczenia oraz utrzymania funkcjonalnego uzębienia przez całe życie.
Wnioski dla praktyki klinicznej
Naukowcy z Osaki zaznaczają, że ich wyniki mogą być częściowo zależne od czynników społeczno-ekonomicznych, takich jak dostęp do opieki stomatologicznej czy poziom wykształcenia. Jednocześnie podkreślają, że mechanizmy łączące stan uzębienia i śmiertelność wymagają dalszych, dobrze zaprojektowanych badań.
Dla lekarzy i stomatologów wnioski są jednak czytelne: utrzymanie zdrowia jamy ustnej, leczenie próchnicy i uzupełnianie braków zębowych powinny być traktowane nie tylko jako kwestia estetyki czy komfortu, ale jako istotny element profilaktyki ogólnoustrojowej.
Warto edukować pacjentów na temat korzyści płynących ze spożywania warzyw krzyżowych. To nie tylko wsparcie w walce z próchnicą, ale także inwestycja w długoterminowe zdrowie.
Nowy Gabinet Stomatologiczny: Stan uzębienia a długość życia
Więcej ciekawych artykułów w "Nowy Gabinet Stomatologiczny" - zamów prenumeratę lub kup prenumeratę w naszym sklepie.
